Yer bilimi eğitimi verilen 7. sınıf öğrencilerinin yer bilimi konularındaki kavramsal anlamalarının ve sürdürülebilir çevre bilinci düzeylerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, yer bilimi eğitimi ile 7. sınıf öğrencilerinin yer bilimi konuları ile ilgili kavramsal anlamalarının ve sürdürülebilir çevre bilinci düzeylerinin incelenmesidir. Yer bilimi konuları; Dünya'nın yapısı ve oluşumu, Dünya'nın katmanları, mineraller ve kayaçlar, fosiller, toprak, plaka tektoniği, jeolojik zaman ve yıkıcı doğa olayları olarak sınıflandırılmıştır. Çalışmada karma yöntemler araştırma desenlerinden iç içe gömülü desen kullanılmıştır. İç içe desende nicel veri, temel desen olan durum çalışmasının içerisine iç içe geçirilmiştir. Çalışmaya katılan öğrencilere Milli Eğitim Bakanlığınca önerilen, sorgulamaya dayalı öğretim modeline uygun olarak hazırlanan ders planları uygulanmıştır. Çalışma grubu bir devlet okulundaki 7. sınıf öğrencilerinden uygun örnekleme yoluyla seçilmiş 31 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacı ile nicel ve nitel veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Nicel veri toplama aracı olarak; "Sürdürülebilir Çevre Bilinci Anketi (SÇBA)" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Yer Bilimi Kavram Başarı Testi (YBKBT)" çalışma grubuna ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nicel veri toplama araçları çalışma grubuna ön test olarak uygulandıktan sonra çalışma grubu içerisinden nicel verilerden elde edilen sonuçlara göre alt, orta ve üst düzeyden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemine uygun olarak 8 öğrenci seçilmiştir. Nitel veriler 8 öğrenciden elde edilmiştir. Nitel verileri toplamak amacı ile çalışma grubunda uygulamalar süresince yer bilimi alan uzmanı ve fen bilimleri öğretmeni tarafından "Gözlem Formu" kullanılarak gözlemler yapılmıştır. Etkinlikler sürecinde ise, öğrenciler tarafından hazırlanan "Bilim defterleri" kullanılmıştır. Ayrıca, etkinlikleri değerlendirme amacı ile öğrencilere her etkinliğe ait çalışma kağıtları ve değerlendirme soruları uygulanmıştır. Uygulamaların tamamlandıktan sonra ve 8 haftalık uygulama sürecinde haftalık olarak belirlenen öğrencilerle (8) yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Çalışmadan nicel ve nitel verilerden elde edilen sonuçlar, yer bilimi eğitiminin 7. sınıf öğrencilerinin yer bilimi konularındaki kavramsal anlamalarını olumlu etkilediğini göstermiştir. Ayrıca yer bilimi eğitimine katılan öğrencilerin sürdürülebilir çevre bilinci düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Öğrencilerin YBKBT ön test, son test, kalıcılık testi, bilim defteri verileri, öğrencilerle yapılan haftalık görüşmeler ve son görüşmeler neticesinde, yer bilimi eğitiminde uygulanan öğrenme öğretme sürecinin yer bilimine yönelik YBKBT sonuçlarındaki akademik başarılarını olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır. Yer biliminin sürdürülebilirlikle ilişkilendirilerek, 7. sınıf programlarında bulunmasına ve kazanımların bu eğitime uygun olarak belirlenmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.