8. sınıf öğrencilerinin problem çözme sürecinde kullanılan bilgi türlerini kullanma düzeyleri

ÖZET Problem çözmenin matematik müfredatlarının merkezinde olması, bu konuya matematik eğitimcilerin ayrı önem vermesine neden olmuştur. Bu alanla ilgili yapılan araştırmalar, problem çözme sürecini etkileyen faktörler üzerine yoğunlaşmıştır. Problem çözme sürecini etkileyen faktörleri araştıran bilişsel araştırmalar, problem çözme başarısının sadece hesaplama becerisi değil ayrıca bu süreçte kullanılan bilgi türlerinin etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı; problem çözme sürecinde kullanılan bilgi türlerinin 8. snıf öğrencileri tarafından kullanma düzeyleri ile problem Çözme başarılarının karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın ilk aşamasında, çalışmada veri toplama aracı olarak kullanılmak üzere öğrencilerin seviyelerine uygun 5 sözel problem hazırlandı. İkinci aşamasında hazırlanan 5 sözel problem, Trabzon'da 8. sınıfta okuyan 5 öğrenciye verildi. Klinik mülakat yöntemi kullanılarak problem çözme sürecinde öğrencilerin davranışları gözlemlendi. Klinik mülakat süresince yapılan konuşmalar teybe kaydedilerek sonradan yazılı hale dönüştürüldü. Problem çözümleri ve yapılan konuşmalar nitel olarak analiz edilerek öğrencilerin bilgi türlerini problem çözme sürecinde nasıl kullandıkları ortaya konulmaya çalışıldı. Yapılan çalışmanın sonucunda problem çözme sürecinde kullanılan bilgi türlerini etkili şekilde kullanan öğrenciler, gerek problemi ifade eden denklemin oluşturulmasında gerekse doğru sonuca ulaşılmasında başarılı olmuştur. Ayrıca değerlendirme basamağında kullanılan stratejik bilginin önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Denklem çözme aşamasında işlem hatası yapan öğrenciler, değerlendirme basamağında uygun stratejik bilgi kullandıklarından yapmış oldukları hataları düzeltmiş ve doğru sonuca ulaşmışlardır. Öğrencilere problemleri şekil çizerek veya model oluşturarak problemi analiz etmeleri yönünde eğitim verilmeli ve bilgi türlerini problem çözme sürecinde etkili kullanmaları sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Problem Çözme, Anlam, Şematik, Algoritmik ve Stratejik bilgi