Aerobik antrenmanın serebral palsili çocuklarda bedensel uygunluk ve yönetici işlevler üzerine etkileri

Spastik serebral palsili (SP) çocuklarda günlük yaşam aktiviteleri parezi, artmış kas tonusu, istemsiz hareketler, postüral instabilite gibi nedenlerden dolayı kısıtlıdır. Bu durum bireyin daha az aktif bir yaşam tarzına sahip olmasına neden olabilir. Fiziksel aktivite azlığı, bireyin aerobik bedensel uygunluğunu, sosyal katılımını ve yaşam kalitesini azaltır. SP ile ilgili serebral lezyonlar farklı bilişsel işlevlerin tipik gelişimsel rotasını etkiler ve belirli bilişsel işlev bozukluklarının görülmesine neden olabilir. Bu çalışmada, aerobik antrenman programının spastik SP'li çocukların aerobik güçlerini ve bilişsel işlevlerini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Bu amaçla, seçme kriterlerine uygun 10 spastik SP'li çocuk ve yetişkin (10-18 yaş; 3 kız 7 erkek) çalışmaya katılmıştır. Bu katılımcılar 12 hafta boyunca fonksiyonel aerobik antrenman programına dahil edilmiştir. Antrenman programı koşma, kısa mesafede depar atma, zıplama gibi aktivitelerden ve interaktif bir video oyunundan oluşmaktadır. Antrenman programı haftada iki kez olmak üzere her seans 45 dakika olacak şekilde uygulanmıştır. Aerobik bedensel uygunluğu değerlendirmek için Astrand Bisiklet Ergometresi Testi ile VO2maks ölçümü; dikkat ve yönetici işlevleri değerlendirmek için Simon Testi ve İşaretleme Testi 12 haftalık fonksiyonel aerobik antrenman programı öncesinde ve sonrasında uygulanmıştır. 12 haftalık aerobik antrenman programı sonucunda SP'li çocukların aerobik güç düzeylerinde anlamlı ölçüde artış saptanmıştır (VO2maks: ilk test: 30,2±9,7 mL.kg-1.dk-1, son test: 32,3±9,8 mL.kg-1.dk-1) (P<0,05). Anlamlı gelişmeler İşaretleme Testinde de sağlanmıştır. İşaretlenen doğru sayısında anlamlı artma; atlanan hedef sayısında da anlamlı azalma meydana gelmiştir. Ön testte doğru sayısı 225,3±9,5, son testte ise 233,5±5,4 olmuştur (P<0,001). Atlanan hedef sayısı ön testte 14,7±9,5; son testte ise 6,7±5,6 olmuştur (P<0,001). Simon Testi sonuçlarında antrenman dönemi sonunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bütün bu bulgular gösteriyor ki, 12 haftalık fonksiyonel aerobik antrenman programı spastik SP'li bireylerin aerobik güç düzeylerini olumlu yönde etkilemiştir. Aynı zamanda dikkat ve yönetici işlevler gibi birtakım bilişsel işlevlerin skorlarında da anlamlı artış olduğu görülmüştür. Bu da aerobik antrenman programının, birtakım bilişsel işlevleri geliştirebileceğini düşündürmüştür. Anahtar sözcükler: Serebral palsi, aerobik antrenman, bilişsel işlevler, dikkat, yönetici işlevler