The effects of type of retrieval on predicted and actual memory performance for an episodic lie-generation paradigm

Kasıtlı yalan üretme, son yirmi yılda ilgi çekmiş ve yaygın olarak araştırılan bir konudur. Buna karşın, kişinin kasıtlı söylediği yalanlara dair belleğinin nasıl etkilendiği derinlemesine incelenmemiştir. Bu konudaki bazı çalışmalar yanıltıcı cevapların sahte anı şeklinde belleğe girdiğini gösterse de sonuçlar genellikle farklı geri çağırma yöntemi kullanan farklı paradigmalardan elde edilmiştir. Teorik açıdan, kişinin belleğini etkileme potansiyeline sahip olan faktörlerden biri kullanılan geri çağırma yöntemidir. Bu araştırma, serbest ve ipuçlu hatırlama ve hatta hedef ve kaynak belleği tanıma gibi farklı geri çağırma yöntemlerinin belleği ve üstbelleği yalan ve doğru cevaplar açısından nasıl etkilediğini incelemektedir. Üç deneyde de katılımcılar kodlama aşamasında soruları doğru ve yalan söyleyerek cevapladıktan sonra cevaplarını daha sonra hatırlayacaklarından ne kadar emin olduklarını belirtmişlerdir. Deney 1'de ipuçlu hatırlama, Deney 2'de serbest hatırlama, Deney 3'te ise hedef ve kaynak tanıma yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, Deney 1 ve 2'de yalan söylemenin işlenme açısından daha zor olduğu cevap verme sürelerine göre gösterilmiştir. Fakat bu zorluklar üst belleğe yansımamış, doğru ve yanıltıcı cevapların eşit şekilde hatırlanacağı tahmin edilmiştir. Asıl bellek performansları ise deneyler arasında farklılık göstermiştir: Deney 1'de doğru cevaplar, Deney 2'de ise yanıltıcı cevaplar daha fazla hatırlanmıştır. Sonuçlar, geri çağırma yönteminin doğru ve yalan arasındaki bellek performansı ilişkisini etkilemesine rağmen bellek tahminlerinde bir farklılık oluşmadığını göstermektedir. Deney 3, geri çağırma tipine bağlı olan bağlamsal bilgilerin yalan söyleme durumundan etkilenip etkilenmeyeceğini hedef ve kaynak tanıma belleği testi ile incelemektedir. Katılımcılardan ekranda gördükleri kişiye doğru veya yalan bilgi vermeleri veya ekranda gördükleri kişiden doğru veya yalan bilgi öğrenmeleri istenmiştir. Sonuçlar, bilginin doğruluk değeri fark etmeksizin katılımcıların bilgi aldıkları kişileri, bilgi verdikleri kişilerden daha iyi tespit ettiklerini göstermiştir. Sonuçlar, işlemsel akıcılık hipotezi ve kaynak izleme çerçevesi ile tartışılmaktadır.