Envanter havuzlama / dağıtım modellerinin cam sektöründe bir uygulaması

Hammaddelerin tedarikçilerden satın alınmasından, ürünlerin müşterilere ulaştırılmasına kadar geçen her aşamada yer alan ve geniş bir kapsama sahip olan tedarik zinciri; karar süreçlerinde, sistemsel bakış açısı, bilimsel yaklaşım ve doğru metodoloji gerektirmesiyle endüstri mühendisliği uygulamalarının oldukça önem taşıdığı bir fonksiyon durumundadır. Tedarik zincirinin alt başlıklarından olan stok yönetimine dair yapılan çalışmalar hem operasyonel hem de finansal sonuçlar ortaya çıkartmaktadır. Hammadde envanter seviyeleri stoksuzluk riskine karşın yönetimler tarafından yüksek miktarda tutulmaya çalışılırken şirketlerin stok devir hızının düşmesi sebebiyle net işletme sermayesini azaltmaktadır. Bu tezde, bir şirketin farklı lokasyonlarda faaliyet gösteren fabrikaları arasında koordinasyon sağlanması ile envanter havuzlaması ve uygun tedarikçi seçimi yapılması durumlarında ortaya çıkacak fayda ve maliyet değerlendirilmektedir. Bu amaçla, cam sektöründe faaliyet gösteren bir şirketten alınan veriler matematiksel modele girdi sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Model, tedarikçi seçimi ve depo yeri seçimi atamalarını gerçekleştirirken sabit maliyetler ile dağıtım, elde bulundurma ve satın alma maliyetlerini minimize ederek tedarikçi kapasite kısıdına uygun olan optimum sonucu ortaya koymaktadır. Emniyet stok seviyesi hesaplamasının kareköklü ifade içermesi sebebiyle ortaya çıkan doğrusal olmayan model, parçalı doğrusal fonksiyon kullanılarak doğrusal hale getirilmektedir. Model sonuçları tek depo kullanımı, modelin belirleyeceği optimum sayıda depo kullanımı ve tüm depoların kullanımı senaryoları altında karşılaştırılmaktadır. Diğer yandan, tedarikçiye bağlı olarak değişen satış fiyatları ve karlılık oranları senaryolar karşılaştırılırken eşitsizlik yarattığı için model bu faktörlerden arındırılarak senaryo analizi yapılmaktadır. Sonuç olarak, optimum sayıda depo kullanılarak ortak stok tutulması durumunda taşıma maliyetleri artmasına karşın stok seviyelerinin dolayısıyla elde bulundurma maliyetlerinin ve sabit maliyetlerin düşmesi nedeniyle maliyet avantajı elde edildiği görülmektedir. Bu durum, çok lokasyonda üretim yapan şirketlerde fabrikalar arası koordinasyonun sağlanmasının ne kadar önemli olduğu sonucunu ortaya koymaktadır.