Canlı vericili karaciğer nakli öncesinde,verici adaylarının karaciğer hacmi ve anatomik yapılarının bilgisayarlı tomografi verilerinden yararlanılarak elde edilen 3 boyutlu yazıcı modeli ile değerlendirilmesi

Karaciğer insan vücudunda, protein sentezi, şeker ve yağ metabolizması düzenlenmesi, detoksifikasyon, bağışıklık sistemi düzenlenmesi, üstün rejenerasyon kabiliyeti ve diğer birçok önemli metabolik süreçteki işlevleriyle eşsiz bir organdır. Günümüzde, gerek akut, gerekse kronik karaciğer yetmezliğinde tek tedavi seçeneği karaciğer naklidir. Karaciğer nakli için greft temini, organ bağışı yapılması şartıyla kadavradan ya da gönüllü canlı vericilerden sağlanmaktadır. Ancak dünya çapında, karaciğer nakli ihtiyacı olan hasta sayısı giderek artmaktayken, mevcut organ bağışı ise bu ihtiyacı karşılayamamaktadır. Bu nedenle, dünya çapında ve özellikle de ülkemizde canlı vericili karaciğer nakli (CVKN) uygulaması son yıllarda giderek artmıştır. Canlı vericili karaciğer naklinde, verici adayının güvenliği her aşamada çok önemlidir. Öncelikle verici adayı seçimi aşamasında, verici adayının karaciğer nakli sonrası kalan karaciğer hacminin kendisine yeterli olup olmadığı ve damarsal yapılarının nakil açısından uygunluğu net olarak ortaya konulmalıdır. Bu amaçla günümüzde, bilgisayarlı tomografi ile anjiyografi ve volumetrik hesaplama yöntemi uygulanmaktadır. Bu yöntemle, vericinin toplam ve nakil sonrası kalacak karaciğer hacim ölçümleri yapılabilmekte, damarsal yapıların anatomik özellikleri tespit edilebilmektedir. Bu bilgilerin nakil ekibindeki doktorlar, özellikle de cerrahlar tarafından üç boyutlu bir model üzerinde değerlendirilmesinde büyük yararı olacaktır. Çünkü doğası itibariyle cerrahlar, üzerinde ameliyat yapacağı materyalin üç boyutlu modelini inceleyerek ameliyat öncesi daha iyi değerlendirme yapabilecek ve uyum sağlayabileceklerdir. Yaptığımız ön görüşmelerde organ nakli ile uğraşan cerrahlar, ameliyat öncesi bu tip bir model üzerinde çalışmak isteyeceklerini, bunun motive edici olacağını ve isabetli karar vermede ciddi katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. Bu amaçla; üç boyutlu yazıcı kullanarak canlı vericili karaciğer nakli adaylarının karaciğer modellerini elde etmek üzere bir çalışma gerçekleştirdik. Üç boyutlu baskı genel işlemleri; üç boyutlu görüntü rekonstrüksiyon, dijital hazırlık, üç boyutlu baskıdır. Çalışmamızı Stratasys J750 üç boyutlu yazıcı ile gerçekleştirdik. İlk olarak anjiografik bilgisayarlı tomografi ile karaciğer organı görüntülendi, ayıca bununla birlikte volumetrik hesaplaması da yapılmıştır. Daha sonra, özel bilgisayar programları ile iki boyutlu bilgisayar tomografi görüntüleri stereolitografi (STL) dosyasına çevirildi. Bu dosya bilgileri ise üç boyutlu yazıcımız Stratasy J750 tarafınca işlenmiştir. Baskıda kan damarları renkli boya kullanılarak, karaciğer dokusu ise şeffaf polimer kullanılarak elde edilmiştir. Karaciğer modelinin hacimsel olarak 1,5 kat daha büyük olması damar yapılarının daha iyi incelenmesini sağlamıştır.Dünya çalından yapılan çalışmalar da gösteriyor ki, üç boyutlu yazıcı modeli gelecekte, karaciğer nakli ve karmaşık karaciğer ameliyatlarının planlanması için önemli bir klinik araç haline gelecektir. Bu model karaciğer görüntülenmesi için geleneksel iki boyutlu görüntülemelerden üstün görülmektedir. Ayrıca, cerrahi operasyonlar sırasında fiziksel model olarak kritik alanlar için daha doğru navigasyonu sağlamaktadır. Sonuç olarak, üç boyutlu yazıcı teknolojisi ile elde edilen karaciğer modelinin canlı vericili karaciğer transplantasyonunda preoperatif planlama için önemli buluşlardan biri olacağı ön görülmektedir.