Akdeniz'de uygulanabilir ve sürdürülebilir Ro-Ro taşımacılığının geliştirilmesi

Akdeniz'in çoklu taşıma lojistik ağı içinde kritik bir bağlantı görevi gören Roll-on/Roll-off (Ro-Ro) deniz taşımacılığı, Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Doğu arasında tekerlekli yüklerin verimli ve yüksek frekanslı hareketini sağlar. Stratejik önemine rağmen, sektör altyapı asimetrisi, çevresel düzenlemeler ve parçalanmış yönetişim yapıları gibi kısıtlamalarla karşı karşıyadır. Bu tez, Akdeniz Ro-Ro ağlarının stratejik optimizasyon modelini geliştirerek üç aşamalı bir araştırma tasarımı sunar. İlk olarak, Çoklu Kriter Karar verme Metodolojisi MCDM) çerçevesi—Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile desteklenen—16 kritik kriter üzerinde terminal ve rota rekabetçiliğini değerlendirmek için geliştirilmiştir. Bu kriterler arasında intermodal bağlantı, çevresel uyum ve liman dijitalleşmesi bulunmaktadır. Faktör ağırlıkları, liman otoriteleri, denizcilik şirketleri (örneğin, DFDS, Grimaldi Lines, GNV) ve lojistik sağlayıcılarıyla yapılan yapılandırılmış paydaş anketleriyle elde edilmiş ve uzman onayıyla doğrulanmıştır. İkinci olarak, Trieste, Barselona, Ambarlı ve Tunus gibi 30'dan fazla büyük Ro-Ro terminalinin jeo-mekansal analizi ve kalitatif karşılaştırmalı değerlendirmesi, altyapı eksikliklerini, az kullanılan koridorları ve dijital entegrasyon zorluklarını ortaya koymuştur. Üçüncü olarak, gizil talep haritalaması ve AHP türetilmiş önceliklendirme temelinde, tez Euro-MENA ticaretini geliştirmeyi, yoğun kara rotalarını atlamayı ve bölgesel dayanıklılığı artırmayı amaçlayan yeni yüksek potansiyelli Ro-Ro rotaları önermektedir. Önerilen ana rotalar arasında Damietta–Patras–Trieste ve Ambarlı–Trieste–Marseille bulunmaktadır. Bu rotaların ekonomik canlılık, sürdürülebilirlik etkisi ve AB ve IMO yeşil denizcilik politikalarıyla uyumu değerlendirilmiştir. Değerlendirme çerçevesi, liman planlayıcıları, politika yapıcılar ve denizcilik lojistiği paydaşları için eyleme geçirilebilir içgörüler sunarak rotaların planlanması ve terminal yatırımlarının önceliklendirilmesine katkıda bulunmaktadır.