Az ve orta yükseklikli betonarme binaların öntasarımı için basit bir yöntemin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, büyük düzenlilik sorunu olmayan az ve orta yükseklikli betonarme binaların öntasarımı için basit bir yöntemin uygulanabilirliği irdelenmektedir. Bu kapsamda değerlendirilen ve ilk önce Ersoy (2013) tarafından önerilen yöntem, eleman ve sistem sünekliği gibi deprem mühendisliğinin temel ilkelerine dayanmaktadır. Burada iki bina sınıfı değerlendirilmiştir: salt çerçeveden oluşan sistemler ve çerçeve ve perde duvarların birlikte çalıştığı sistemler (bir diğer deyişle karma sistemler). Çerçeve sistemlerde deprem yüklerinin tümüyle kolonlar tarafından karşılandığı kabul edilmiştir; karma sistemlerde ise yükün %30'u kadarının çerçevelere, %100'ü kadarı ise perdelere etkitilmiştir. Bir diğer varsayım, perde duvarların planda görece düzgün biçimde yerleştirildiği ve dolayısıyla belirli bölgelerde yük yığılması olmadığıdır. Elemanların eğilme nedeniyle güç yitimine uğramasını sağlamak amacıyla eleman boyutları belirlenirken düşey yüklerin ve deprem yüklerinin etkileri dikkate alınır. Deprem talebini belirlemekte kullanılan baistleştirilmiş kestirimler, katların plan alanına, kolonların alan paylarına, sabit yüklere ve hareketli yüklere dayandırılmıştır. Talep ve gerekli kapasiteler belirlendikten sonra yük taşıyıcı elemanlar boyutlanırken, eksenel gerilme, kayma gerilmeleri ve göreli kat ötelemesi gibi gevrek kırılmaya yol açabilecek etkilerle ilgili kısıtlar gözetilir, Eğilme ve kesme donatıları için çözümlemelerde çeşitli asgari oranlar kullanılarak çalışma kapsamında binalar ASCE 41-13'e göre modellenmiş, doğrusaldışı statik itme analizi yapılmış ve beklenen perfomans düzeyleri değerlendirilerek yöntemin güvenilirliği irdelenmiştir.