Ottoman oil concessions during the Hamidian Era (1876–1909)

Bu tez, II. Abdülhamid Dönemi (1876–1909) Osmanlı petrol imtiyazlarını ve bu imtiyazların Sultan Abdülhamid'in ünlü "denge politikası" çerçevesinde analiz etmiştir. Bu çalışmada, II. Abdülhamid'in en büyük tehlike olarak gördüğü Avrupalıların müdahalelerine karşı, II. Abdülhamid'in dengeli ve makul uluslararası politikaları kapsamında Osmanlı petrol imtiyazlarını ele alan bir Osmanlı petrol politikası tartışılmaktadır. Bu kapsamda Sultan'ın yabancıların petrol imtiyaz talepleriyle doğrudan çeliştiği ya da bu talepleri doğrudan kabul ettiği söylenemez. Bunun yerine, Sultan Abdülhamid büyük güçlere karşı Osmanlı petrol imtiyazları üstünden bir denge politikası izlemeye çalıştı. O yıllarda, Osmanlı İmparatorluğu Avrupalı güçlerin özellikle Osmanlı petrol kaynaklarıyla ilgilenen Fransa ve İngiltere'nin finansal kontrolleri ve kısıtlamalarının tahakkümü altındaydı. Petrolle ilgili işlerde Fransa ve İngiltere ile çalışmak yerine, Sultan Abdülhamid Alman teşebbüslerinin kapasitelerinden ve uzmanlıklarından yararlanmak için Almanya ile çalıştı. Osmanlılar ve Almanlar, Almanların Osmanlı İmparatorluğu'ndan petrol imtiyazları elde etmelerini sağlayan Bağdat Demiryolu projesi gibi çalışmalarda işbirliği yaptılar. Sonuç olarak, II. Abdülhamid yapılan dış müdahaleleri manipüle etmek için Osmanlı'nın petrol kaynaklarını ve petrol imtiyazlarını kendi dış politikasının bir enstrümanı olarak kullanmaya çalıştı.