Beyin beyaz cevherinin büyük ölçekte bir yapı özelliği olan yayılım ölçütünün klinik ve teknik uygulamaları

Bu tezin temel amacı beyaz cevher yolaklarının büyük ölçekteki karakteristik özelliklerini bularak psikoz vakalarının teşhis ve takibinde başvurulabilecek bir teşhis ölçütü ortaya çıkarmaktır. Beyaz cevher yolakları difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntülerinin işlenmesi ile ortaya çıkan "traktogram"da beyindeki yolakların bütününü kapsayacak şekilde oluşturulabilir. Tractogram verisini kullanarak, voksel boyutundaki sınırdan bağımsız, yani büyük ölçekte bir özellik olarak beyaz cevher yolaklarının karmaşıklık derecesinin ölçülebileceği bir yayılım ölçütü bu tez kapsamında önerilmiştir. Sentetik veriler üzerinde yaptığımız çalışmalar önerilen ölçütün bağımlı olduğu değişkenlere olan duyarlılığını göstermektedir. Önerilen büyük ölçekli yayılım ölçütünün şizofreni ve bipolar vakalarının normallerden farklı yayılım karakteristiklerine sahip olduklarını gösteren ayırt edici bir ölçüt olduğu gösterilmiştir. Önerdiğimiz büyük ölçekli yayılım ölçütü ile frontal beyin lobu ile bağlantılı olduğu bilinen singulum ve inferior oksipito-frontal fasikülleri özel olarak incelendiğinde bu farklılık ortaya çıkmaktadır. Bu yayılım ölçütü, voksel sınırları içerisinde ölçülmüş olan difüzyon ölçütleri kadar etkili bir ölçüt olduğu karşılaştırmalarla anlaşılmıştır. Önerilen ölçüt ile oluşturulmuş yayılım haritası ile teknik uygulama da yapılabilmiş ve örnek olarak singulum bölütleme çalışması yapılmıştır. Bu tezin sonuçları ışığında büyük-ölçek yayılım ölçütü ile oluşturulan beyin haritalarının psikoz vakalarının teşhisinde kullanılabilecek bir nörobelirteç olma olasılığı ortaya çıkmıştır. Önerilen yöntem farklı klinik durumlar için de sınanabilir ve teknik uygulamalarda yeni ilerlemeler sağlanabilir.