Tersane Üretkenliğinin Değerlendirmesi ve Geliştirilmesi için bir Yöntem

Gemi inşa sektörü oldukça rekabetçi bir sektör, tersaneler de yüksek maliyetli yatırımlardır. Uzun bir sürede, müşteri isteklerine göre özgün, genellikle yüksek teknolojili ve büyük boyutlu bir ürün çıktısı üretmek için çaba harcanan tersaneler iyi bir yönetim gerektirir. Üretkenlik, bu özgün çıktıların üretiminde önemli bir performans ölçütüdür. Dünyada her bir tersanenin, iç ve dış faktörlerden dolayı kendine özgü gemi inşa etme şekli, koşulları ve gerçekleri vardır. Bir gemiyi en kısa sürede, istenilen kalitede ve bütçesi dahilinde inşa ve teslim etmek tersane üretkenliğin önemli bir göstergesidir. Bu nedenle sürekli olarak verimlilik, performans, üretkenlik ölçümleri, değerlendirme ve iyileştirmeler yapılması kritik bir gerekliliktir. Bir tersanenin kendi üretkenliğine odaklanarak, bir gemi inşa sürecinin bütünü boyunca durumunu gözden geçirmesi için boyutsuz bir "Üretkenlik Sayısı" sistemini içeren bir yöntem üzerinde araştırma yapılmasının yararlı olacağı değerlendirilmiştir. Yeni bir yöntem geliştirilmesi araştırma problemini oluşturmuştur. Gemilerin inşaatı sırasında yapılan bir uygulama araştırma probleminin formüle edilmesini, gemi tasarımında kullanılan yaygın bir uygulama da matematik modelin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Yazın taramasında, toplam gemi inşa süreci ve tersane özelinde üretkenliği ölçme ve tanımlamaya yönelik 62 referans doküman ve 21 yöntem belirlenmiştir. Bu yöntemlerden sadece üçü, Dengelenmiş (Düzeltilmiş) Gros Tonaj (Compensated Gross Tonnage - CGT), Veri Zarfı Analizi (VZA) ve Gemi İnşa Üretkenlik Eşitliği (Shipyard Productivity Prediction Equation – SPPE) tabanlı yöntemler göreceli olarak bazı tersane ve akademisyenler tarafından uygulanmıştır. Yazın taramasında ayrıca üretim, altyapı, mühendislik, yönetim ve iş gücü açısından gemi inşaatını etkileyen 500'e yakın faktör belirlenmiştir. Bu faktörlerden 185 tanesinin, sözleşme faaliyetlerinin başlangıcından geminin teslimine kadar olan sürede gemi inşa proje zaman planını önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Bu çalışmada, her birinin özgün ağırlığı, büyüklüğü, zamanlaması olan ve gemi inşaatı ana süreçleri, gemi inşa yönetimi ve gemi tasarım faaliyetlerine dağılmış bu 185 faktör dikkate alınmıştır. Kapsamlı bir saha çalışması için Dünya genelinde 42 tersaneye başvurulmuş ve iki tersanede saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Saha araştırması ek olarak, iki varsayımsal tersanenin çalışanı rolünde, gemi inşaatı konusunda deneyime sahip 26 uzmanın katılımı ile tamamlanmıştır. Saha araştırması sonuçları, matematiksel modelin uygulanması için hem tersaneye özgü hem de sektör açısından bilgiler sağlamıştır. Tersanenin bütününün üretkenliğini değerlendirmek için güvenilir bir "Boyutsuz Üretkenlik Sayısı" elde edilmiştir. Sonuçlar, nihai yönetsel kararlar verilmeden önce, süreçler için de aynısı olmak üzere tersanenin Boyutsuz Üretkenlik Sayısını (U), hedef iyileştirme sayısını, iyileştirme ihtiyaçlarını ve alternatif kararların iyileştirmeler üzerindeki olası etkilerini göstermiştir. Gemi inşaatı, gemi tasarımı ve yönetim süreçleri bazında iyileştirilmesi gereken faktörler görünür hale gelmiştir. Bir iyileştirme eyleminin süreçler üzerindeki olumlu veya olumsuz zincirleme etkisi belirlenebilmektedir. Bu yeni matematiksel ve görsel metodoloji, tersane üst yönetiminin, diğer tersanelerle karşılaştırmaktan farklı olarak, tersanenin kendi durumunu sayısal olarak görmesine yardımcı olup, gemi inşaatı, gemi tasarımı ve gemi inşa yönetiminde iyileştirilmesi gereken faktörlerin önceliğini ortaya koymaktadır. Bu metodolojinin uygulanması gemi inşa sürelerinin kısalmasına da yol açacaktır. Geliştirilmiş olan yöntemin, ilerideki akademik çalışmalarda dikkate alınması ve özellikle uzun süreler boyunca özgün ürünler üreten endüstriyel sektörler tarafından da ilgi çekici bulunması beklenmektedir.