Destek hücrelerinin yetişkin nörogenezdeki rolü

Koku alma dokusu, sinir sisteminin sınırlı yenilenme yeteneğinin benzersiz bir örneğidir. Koku duyu nöronları, doğrudan dış dünyaya maruz kaldığından, çevresel müdahaleye açıktır ve koku duyusunun devamlılığı için sürekli olarak yenilenmesi gerekir. Ancak, nöronal öncü hücrelerin çoğalmasının doku düzeyinde nasıl düzenlendiği sorgulanmaya açıktır. Omurgalı koku alma dokusu, nöronal kök hücre, öncü hücre topluluğu ve koku alma nöronları ile birlikte, destek hücresi de denilen özel bir tip koku-glia hücrelerinden oluşur. Buna karşın, koku dokusu kök hücreleri ile belirtilen destek hücreleri zebrabalığında henüz tanımlanmamıştır. Bu çalışmada zebrabalığı koku epitelinin hücresel yapısına ve farklı hücre tiplerinin fizyolojik rollerine dair daha geniş bir bakış açısı kazanmak için, zebrabalığı koku dokusunu oluşturan farklı hücre tiplerinin moleküler ve fizyolojik karakterizasyonlarını gösterdik. Zebrabalığı destek hücrelerini ara iplik sitokeratin II'yi hedef alan boyama yöntemi kullanarak, ilk defa olarak gözlemleyebildik. Destek hücrelerinin, dokunun duyusal bölgesi boyunca, bol miktarda, düzenli aralıklarla bulunduğunu ve dokunun apiko-bazal yüzeyini kapladığını gösterdik. İlginç bir şekilde, destek hücrelerinin, öncü hücre belirteci, Sox2 için pozitif olduğunu gözlemledik. Bu sebeple destek hücrelerinin koku duyusu nöronlarının yenilenmesine, birbirini dışlamayan iki şekilde katkı sağladığı söylenebilir. Destek hücreleri ters-farklılaşmayla nöronal öncü hücre kimliğini yeniden kazanabilir ya da koku epiteli dokusundan aldığı sinyallerin bazal kök hücre/öncü hücre topluluklarına iletilmesini sağlar. Bu olasılıkların araştırılması için, sitokeratin II boyaması, çoğalma analizi olan BrdU analizi ve nöronal öncü belirteci olan Nestin ve Sox2 boyaması ile birleştirildi. Destek hücrelerinin doku ve kök hücreler arasındaki iletişimi sağladığı tezini incelemek için koku dokusu mikro-kesiti üzerinde pürin uyarımı ve farmakolojik uygulamalar ile birlikte işlevsel Ca2+ görüntülemesi yöntemine başvuruldu. Deneylerimizin sonucu, destek hücreleri ile bazal olarak yerleşmiş öncü hücreler arasındaki doğrudan iletişimi destekler şekilde, hem destek hücrelerinin hem de bazal olarak yerleşmiş hücre popülasyonunun pürin uyarımına yanıt verdiğini, fakat yanıtların geliştirilmesinde farklı almaçların kullanılabileceğini göstermektedir.