Integration of quality function deployment with data envelopment analysis for supplier evaluation

Günümüz rekabetçi iş çevresinde, işletmelerin amacı müşterilerin hızla değişen ihtiyaçlarını en kısa sürede karşılamaktır. Bu amacı gerçekleştirmede firmanın kendi operasyonlarının olduğu kadar tedarikçilerinin de performansı önemli rol oynamaktadır. Müşteri memnuniyetini sağlayacak ürün ve hizmetler geliştirmeye yönelik bir yöntem olan kalite fonksiyonu yayılımı (KFY) tedarik zincirinin her aşamasında müşteri beklentilerinin karşılanmasına yardımcı olmaktadır. Bu çalışma, müşteri ihtiyaçlarını, alıcı firmanın teknik becerilerini ve şirketlerin tedarikçilerden beklediği özellikleri ele alarak tedarikçi değerlendirmesi için kapsamlı bir yöntem sunmayı amaçlamaktadır. Tedarikçilerin verimliliklerini hesaplamak için veri zarflama analizi (VZA) modelleri birbirleriyle bağlantılı kalite evi matrislerindeki bilgileri ve niceliksel performans ölçütleri kullanılarak üç aşamalı bir şekilde uygulanmaktadır. Önerilen yöntemde karar vericilerin sözel değerlendirmelerinin karar sürecine dahil edilmesinde bulanık küme teorisinden yararlanılmaktadır. Geliştirilen yaklaşımda, değerlendirme ölçütleri müşteri ihtiyaçlarının, firmanın teknik becerilerinin ve tedarikçi özelliklerinin bulunduğu seri halindeki kalite evi matrislerinden türetilmiştir. Müşteri beklentilerini teknik özelliklere dönüştüren kalite evi, KFY uygulamalarının en yaygın kullanılan matrisi olma özelliği taşımaktadır. Karar vericilerin yaptıkları farklı niteliksel değerlendirmeler bulanık küme teorisi yardımıyla sayısallaştırılarak birleştirilmiştir. Daha sonra, her bir aşamadaki ölçütlerin ağırlıkları ve son aşamada tedarikçilerin performans dereceleri, bulanık ve niceliksel verileri hesaba katabilen bir veri zarflama analizi modelinin yardımıyla elde edilmiştir. Önerilen KFY ve VZA tabanlı karar verme yaklaşımının uygulanması amacıyla Türkiye?de kurulmuş olan bir ecza-lojistik firmasının tedarikçileri gerçek veriler kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen tedarikçi değerlendirme sonuçları firma yetkililerine iletilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, alınabilecek ortak önleyici tedbirleri belirlemek amacıyla ecza-lojistik firması yöneticileri tedarikçilerle birebir toplantılar düzenlemişlerdir. Alınan önlemlerin sağladığı ilk iyileşmelerden örnekler çalışmada verilmektedir.