Zebrabalığı OR101-1 gen promotörünün transgenik analizi

Koku reseptörü gen repertuarı insanlarda ve diğer omurgalılardaki en geniş gen ailelerinden birini oluşturmaktadır. Tipik olarak koku duyu nöronları geniş genomik repertuardaki tek bir geni ve onun tek alelini tanımlar. Bir hücre içinde koku reseptörü seçimini ve tanımlanmasını sağlayan ve diğer reseptörlerin ekspresyonunu durduran mekanizmalar henüz çok fazla bilinmemektedir. Koku reseptör proteininin translasyonunun ve hücre zarında birikmesinin bir şekilde diğer reseptörlerin ekspresyonunu engellediğin gösterilmiştir. Fakat, bir duyu nöronunun nasıl bir reseptörün ekspresyonunu başlattığı ile ilgili bilinenler daha da azdır. Reseptör kodlama sekanslarının distal ve proksimal bölgelerinde bulunan regulator elementlerin, ya geniş gen kümesinden bir reseptörü seçip active ederek, ya da genlerin proksimal promoter bölgelerindeki belirli transkripsiyon faktörleriyle etkileşerek gen ekspresyonunu etkileyebileceği öne sürülmektedir. Burada, zebrabalığındaki model koku reseptörü olan OR101-1 genini kullanarak, transkripsiyonel regülasyon konusundaki çalışmalarım sunulacaktır. Çalışmalarımda birbirini tamamlayan dört yaklaşım kullanarak OR101-1 gen ekspresyonunu derinlemesine incelenmiş: BAC transgenesis yaklaşımıyla OR101-1 ekspresyon profilini bulunmuş, 5?-RLM RACE metoduyla OR101-1 geninin transkripsiyon başlangıç noktasını belirlenmiş, ve ?promoter bashing? yaklaşımıyla OR101-1 gen ekspresyonunu kontrol eden spesifik dizileri proksimal promotör çalışmalarıyla işaretlenmiştir . Bu çalışmaları desteklemek için, OR101-1 ekspresyonunu etkileyen diziler üzerinde biyoinformatik analizler yaparak, OR101-1 promotör dizisinde bulunan aday bağlanma noktaları bulunmuştur. Geçici transgen yöntemiyle, bir dizi farklı transgenik yapılar kullanarak ve onların ekspresyon verimlerini skorlayarak, OR101-1 kodlama sekansının 2kb-2.5kb yukarısındaki 500bp bölgeyi, be bu bölgenin bulunduğu transgenik yapıların OR101-1 ekspresyonunu azalttığı keşfedilmiştir. Bu bölgenin 5? ve 3? yarısı kısmi olarak silindiğinde ise elde edilen ortalama ekspresyon seviyeleri, bu bölgede negatif regulatörlerin bağlanabileceği birden fazla bölgenin olabileceğini işaret etmiştir. Biyoinformatik analizlerde ise bu aday inhibitor bölgenin iki yarısında iki zbtb protein bağlanma motifinin bulunduğu görülmüştür. Bütün bu sonuçlar, koku reseptör geni ekspresyonunun henüz daha tam anlamıyla belirlenemeyen inhibitor mekanizmalarla ve bunların sağladığı reseptör gen ekspresyonu spesifitesiyle de control edilebileceğini göstermektedir.