Türkiye'de katma değer vergisinde ihracat istisnası ve ekonomiye etkisi

Günümüzün küresel dünyasında ülkelerin hedefledikleri büyümeye ulaşabilmek için uyguladıkları dış ticaret politikalarından birisi; ihracatı teşvik politikalarıdır. Söz konusu teşvik politikalarının başında vergi teşvikleri gelmektedir. Vergi teşvikleri içinde dikkat çeken en önemli uygulama ihracata yönelik KDV iadesi uygulamasıdır. Türkiye'nin de uygulamış olduğu bu vergi teşvikinin etkinliği konusunda henüz bir deneysel çalışma mevcut değildir. Bu çalışmanın amacı, ihracatta KDV iadesinin, ihracata etkisini deneysel bulgular çerçevesinde analiz etmektir. İhracatta KDV istisnası uygulaması AB'ye üye ülkeler gibi Türk KDV Sisteminde de yer alan önemli bir istisna türüdür. İhracatta KDV istisnasının ihdas edilme amacı; ihracatçıların uluslararası piyasalarda rekabet gücünün arttırılması yoluyla ihracatı teşvik etmektir. Söz konusu istisna AB'ye üye ülkeler ve Türkiye'de ihracatı teşvik politikası kapsamında düzenlenmiş olan mali(vergisel) teşvikler içinde yer almaktadır. Ayrıca gerek AB üyesi ülkelerde gerekse Türkiye'de uluslararası mal ve hizmet hareketleri için varış ülkesi prensibinin benimsenmiş olması, söz konusu mal ve hizmetlerin tüketilecekleri ülkede vergilendirilmelerini gerekli kılmakta, dolayısıyla ihracat ve ihracat benzeri işlemler KDV istisnasına tabi tutulmaktadır. İhracatta KDV istisnası iade hakkı doğuran istisnalar (tam istisna) içinde olup, söz konusu istisna kapsamındaki ihracat işlemlerinin ve ihracat benzeri işlemlerin gerçekleştirilmesi için satın alınan mal ve hizmetlere, yapılan harcamalara ilişkin ödenmiş olan KDV ihracatçılara iade edilmektedir. Bu uygulama itibariyle AB Ortak KDV Mevzuatı ve Türk KDV Mevzuatı arasında tam bir uyum sağlanmış bulunmaktadır.