Uluslararası vergi rekabetinin vergi sistemleri üzerindeki etkileri ve bu etkileri gidermeye yönelik çalışmalar

Globalleşmeyle birlikte üretim faktörlerinin mobiliteleri artmış, bunun sonucunda ülkelerin vergi matrahları daha esnek hale gelmiştir. Vergi politikalarının yabancı sermaye çekmek için ülkeler tarafından yoğun bir şekilde kullanılması, vergi rekabeti denen kavramın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ülkeler arasında oluşan vergi rekabetini ele alan bu çalışmanın amacı, uluslararası vergi rekabetinin olumsuz etkilerini ortaya koyabilmek ve zararlı vergi rekabetinin önlenmesine yönelik çalışmaların ne yönde olması gerektiğini belirtmektir. Bu amaçla ilk olarak vergi rekabeti kavramı açıklanmaya çalışılmış, kaynak ve ikametgah prensipleri bağlanımda sermayenin vergilendirilmesi üzerinde durulmuştur. Daha sonra zararlı vergi rekabeti uygulamaları olarak vergi cennetleri ve tercihli vergi rejimleri ele alınmıştır. Ayrıca vergi rekabetinin temelini oluşturan vergi oranlarında dibe doğru bir yarış olduğu tezini ortaya koyabilmek açısından, ülkelerin vergi oranlarında meydana gelen değişimler incelenmiştir. Son olarak, zararlı vergi rekabetinin olumsuz etkileri ortaya koyularak zararlı vergi rekabetinin önlenmesi yönünde yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, vergi rekabetinin gerek kanuni gerekse efektif gelir ve kurumlar vergisi oranlarında bir düşüşe neden olduğu saptanmıştır. Ayrıca sermayenin kolaylıkla vergilendirilememesinden doğan gelir kaybı ise, mobil olmayan işgücü ve tüketim üzerinden alman vergilerin artırılması suretiyle giderilmeye çalışılmaktadır. Çalışmanın diğer bir sonucu da, vergi cennetlerinin, çok uluslu şirketler tarafından transfer fiyatlandırma işlemlerinde sıkça kullanılarak vergi kayıp ve kaçaklarına neden olduğu şeklindedir. Genel bir değerlendirme yapıldığında, uluslararası vergi rekabetinin, ekstrem uygulamalar sonucunda bütün dünya ekonomilerine zarar veren ve uluslararası kuruluşlar yardımıyla önlenmesi gereken bir olgu olduğu sonucuna varılmıştır. VII