Afyonkarahisar Esir Kampı (1914-1923)

Birinci Dünya Savaşı'nın 1914 yılında başlaması ile birlikte Osmanlı Devleti de bu savaşa dâhil oldu. Uzunca bir süre çeşitli cephelerde mücadele gösteren Osmanlı Devleti, kimi savaşlarda başarı gösterirken kimilerinde ise başarısız oldu. Osmanlı Devleti'nin yanı sıra İtilaf Devletleri'nin de başarısız olduğu mücadeleler olmuştur. Taraflar arasında gerçekleşen savaş sürecinde ve sonrasında maddi ve manevi kayıplar olurken aynı zamanda her iki cenah birbirinden çok sayıda esir aldı. Osmanlı Devleti'nin, İtilaf Devletleri'nden almış olduğu esirler Anadolu'da bulunan esir kamplarına sevk edildi. Bu kamplardan biri de Afyonkarahisar Esir Kampı idi. Afyonkarahisar, ulaşım yollarının kesiştiği noktada olması sebebiyle, çok sayıda esirin toplanma alanı olarak hizmet vermekle birlikte İngiliz, Fransız, Avustralyalı, Rus ve diğer milletlerden birçok esirin tutulduğu bir kamp özelliği taşımaktadır. Bu çalışmayla, Afyonkarahisar'daki Esir Kampı'nda bulunan esirlerin sıhhî, sosyal, ekonomik, sevk ve iade durumlarının ne olduğu; bunlar üzerinde durularak esirlerin hangi şartlar içerisinde yaşadığı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Afyonkarahisar Esir Kampı, Anadolu'da o dönemde oluşturulmuş ilk esir kamplarından biriydi. Afyonkarahisar'daki Esir Kampı'nın açılması tahminen Mayıs ve Haziran 1915 yılının başları olmalıdır. Kurulduğu tarihlerde dönemin şartları doğrultusunda hizmet vermeye çalışmıştır. Kamp komutanı Yusuf Ziya Bey'in kampta yaptığı girişimler neticesinde yaşanır hale getirilen kamp 1918 yılının sonunda Mondros Mütarekesi hükümleri çerçevesinde kapatılmıştır. Anahtar Sözcükler: I. Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti, Esirler, Afyonkarahisar Esir Kampı, Yusuf Ziya Bey.