2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Hakkı Ateş'in 1925'te kaleme aldığı Türkçenin sarfı adlı eseri (Metin-günümüz Türkçesine çeviri-terimler dizini-tıpkıbasım)
Dil bilimin temel öğelerinden biri olan sarf (biçim bilgisi), dilin önemli bir unsurudur. Sarf özetle bir dilin ek, kök ve söz yapısını incelemektedir. Söz dizimi ve anlam bilimi, sarfı destekleyen unsurlardır. Dil bilimin her birimi ayrı birer birim olarak incelense dahi birbiri ile etkileşime geçerek dilde anlamlı unsurları bir araya getirmektedir. Bu çalışmada Hakkı Ateş'in 1925 yılında Küçük Bir Proje başlığı altında kaleme aldığı Türkçenin Sarfı adlı eser filolojik ve dil bilimsel yöntem ile incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Türkçenin Sarfı eseri ile dönemin diğer gramer kitaplarını kıyaslayarak gramer terimlerinin tespitini yapmaktır. Yapılan çalışmanın giriş bölümünde sarf hakkında bilgi verilerek literatür taramasına yer verilmiş aynı zamanda çalışmanın konusu amacı, sınırlılık ve yöntem hakkında bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde üzerinde çalışılan metnin Latin harflerine aktarılmış hali verilmiştir. İkinci bölümde metnin dil içi çevirisine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Terimler dizini başlığı altında Osmanlıca-Türkçe, Türkçe-Osmanlıca ve Özel Adlar olarak üç alt başlıkta incelenmiştir. Sonuç bölümünde bulguların analizi yapılmıştır.
Eski Anadolu Türkçesi Kur'an tercüme ve tefsirlerinin söz varlığı
Eski Anadolu Türkçesi, Türkçenin XIII.-XV. yüzyılları arasında gelişim gösteren dönemdir. Bu dönemde tercüme ve tefsir yöntemleriyle yapılmış pek çok eser vardır ancak tercüme eserlerin daha fazla olduğu bilinmektedir. Dönemde tercüme edilen eserler, adeta birer telif eser niteliği göstermektedir. Bu dönemde ortaya konan tercüme ve tefsirlerin de katkısıyla Türkçe pek çok yeni söz kazanmıştır. Ayrıca tercüme ve tefsir niteliği taşıyan bu yazmaların bulunması Türkçenin genel anlamda gelişmesine de çok büyük katkılar sağlamıştır. Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış Kur'an tercümeleri ve tefsirlerinden hareketle dönemin kelime hazinesi ve anlam dünyası incelenmiş ve Türkçeye olan katkıları üzerinde durulmuştur. Bu çalışma ile Eski Anadolu Türkçesinin zengin söz varlığı ortaya konulmak istenmiştir.