8
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Uzaktan algılama ve cbs ile arazi kullanımı ve arazi örtüsünün belirlenmesi: Shaqlawa (Irak) örneği
İnsan ve çevre arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak, ekosistemdeki değişimlerin farkına varmak ve sürdürülebilir bir planlama hizmeti sunmak bakımından arazi örtüsü/kullanımı değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Kentleşmenin hızla artması ile birlikte Shaqlawa bölgesinde arazi örtüsü ve arazi kullanımında değişiklikler meydana gelmiştir. Bu bağlamda Shaqlawa bölgesi için günümüzde ve gelecekte doğru politikalar izlemek ve doğru izleme mekanizmaları kurmak arazi örtüsü/kullanımını adına önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Irak'ın Erbil kentinin Shaqlawa bölgesinde 2000, 2007 ve 2015 Landsat 7 ETM uydu görüntüleri kullanılarak arazi örtüsü değişikliklerini tespit etmektir. Bu bağlamda kullanılan uydu görüntülerine sınıflandırma işlemleri uygulanmış ve arazi örtüsü haritaları hazırlanmıştır. Hata matrisleri oluşturularak ve doğruluk analizleri yapılarak arazi örtüsündeki değişimin miktarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Genel olarak sonuçlara bakıldığında şehir alanlarının 2000-2007 yılları arasında %1.5'ten %4.1'e, 2007-2015 yılları arasında ise %4.1'den %9.4'e yükseldiği görülmüştür. Ayrıca yerleşim alanlarının mekânsal eğilimi, Shaqlawa bölgesinin batı kesiminde artış gösterdiği belirlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçların kent planlaması için karar vermeye yardımcı olabileceği düşünülmektedir.
Halepçe kentinde yağmurla beslenen tarım üzerinde iklimin etkileri
İnsan ve çevre arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak, ekosistemdeki değişimlerin farkına varmak ve sürdürülebilir bir planlama hizmeti sunmak bakımından arazi örtüsü/kullanımı değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Kentleşmenin hızla artması ile birlikte Halepçe bölgesinde arazi örtüsü ve arazi kullanımında değişiklikler meydana gelmiştir. Bu bağlamda Halepçe bölgesi için günümüzde ve gelecekte doğru politikalar izlemek ve doğru izleme mekanizmaları kurmak arazi örtüsü/kullanımını adına önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Irak'ın Halepçe kentinde 2000, 2007 ve 2015 Landsat uydu görüntüleri kullanılarak arazi örtüsü değişikliklerini tespit etmektir. Bu bağlamda kullanılan uydu görüntülerine sınıflandırma işlemleri uygulanmış ve arazi örtüsü haritaları hazırlanmıştır. Hata matrisleri oluşturularak ve doğruluk analizleri yapılarak arazi örtüsündeki değişimin miktarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Genel olarak sonuçlara bakıldığında 2000-2007 yılları arasında vejetasyon alanlarının % 11.3'ten %1.49'a düştüğü gözlemlenmiştir. Bunun yanında 2007-2015 yılları arasında ise %1.49'dan %2.56'ya yükseldiği görülmüştür. Ayrıca, kentsel alanlardaki büyümenin Halepçe'nin batısına doğru arttığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçların kent planlaması için karar vermeye yardımcı olabileceği düşünülmektedir.
Tarımsal alanlarda IKONOS uydu görüntüsünden nesne tabanlı ürün deseni tespiti
Günümüzde uzaktan algılama teknolojileri ve görüntü değerlendirme yöntemlerinin gelişmesi ile birlikte, uzaktan algılama yöntemleri, tarımsal alanlarda ürün deseninin belirlenmesi ve zamana bağlı olarak değişiminin izlenmesi çalışmalarında sıklıkla tercih edilir hâle gelmiştir. Bu çalışmada keskinleştirilmiş yüksek konumsal çözünürlüklü IKONOS uydu görüntülerinden tarımsal alanlarda ürün deseninin, nesne-tabanlı sınıflandırma tekniği ile yüksek doğrulukla belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanı, Bursa ili, Karacabey ilçesinin güneybatısında yer almakta ve yaklaşık 18 km × 13.5 km'lik bir tarım alanını kapsamaktadır. Nesne tabanlı sınıflandırmanın segmentasyon basamağında ölçek parametresinin belirlenmesini hızlandırmak ve otomatikleştirmek için ESP-2 (Ölçek Parametre Tahmini) yazılımı kullanılmıştır. Ayrıca, en uygun segmentasyon parametrelerin bulunması amacıyla şekil, bütünlük ve ölçek parametreleri için çeşitli kombinasyonlar denenmiştir. Sınıflandırma doğruluğunu arttırmak amacıyla, literatürde de sıklıkla kullanılmış olan homojenlik, zıtlık, farklılık, ortalama, varyans ve entropi olmak üzere altı adet GLCM doku ölçüm yöntemi belirlenmiştir. Bu yöntemler IKONOS uydu görüntüsünün orijinal bantlarına uygulanarak 24 bantlık ek veri seti elde edilmiştir. Orijinal bantlar ve elde edilen 24 bantlık ek veri seti ile birlikte toplam 29 bant kullanılarak, görüntü sınıflandırması işlemi eCognition yazılımında nesne tabanlı en yakın komşuluk sınıflandırması tekniği ile yapılmıştır. Elde edilen sınıflandırma sonuçları 2212 adet yer gerçeği verisi kullanılarak parsel bazında test edilmiştir. Yapılan doğruluk analizinde sınıflandırma sonuçları ile yer gerçekleri verilerinin %87.48 (toplam doğruluk) oranında uyumlu olduğu görülmüştür.
Sürdürülebilir mimari bağlamında yeşil bina tasarımı ve değerlendirilmesi
Dünyanın fosil yakıt arzı giderek tükenmekte ve enerji fiyatları yükselmektedir. Bu nedenle her ülke sürdürülebilir harekete uygun politika araçları oluşturarak adımlar atmaktadır. İş, ulaşım ve imalat gibi tüm sektörler, çevreyi korumak ve gelecek nesillerin yaşam kalitesini iyileştirmek için sürdürülebilir stratejiler geliştirmeye ve süreçlerini uygulamaya başlamıştır. Yeşil Binalar, inşaat sektöründe sürdürülebilir stratejilerin uygulanmasını artırmada önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle inşaat sektörünün çevresel ve sosyal olumsuz etkileri en aza indirmek, çevreye ve ekonomiye olumlu katkıları en üst düzeye çıkarmak gibi bir sorumluluğu vardır. Bununla birlikte buradaki diğer sorumluluk yerel ve merkezi yönetimdedir. Bu bağlamda bu çalışma yeşil bina tasarım kriterleri açısından Aksaray ilini incelemektedir. Durum analizi şeklinde gerçekleştirilen çalışmada, arazi planlaması, enerji kullanımı, su kullanımı, malzeme, iklim, atık değerlendirme, hava kalitesi ve ısıl konfor ve peyzaj değişkenleri göz önünde bulundurularak Aksaray özelinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde, Aksaray ilinin yeşil bina tasarım konsepti açısından problemleri olduğu sonucu çıkmıştır. Çalışma, yeşil bina tasarım kriterlerinin il düzeyinde incelendiği ender çalışmalardan olup, bu açıdan literatüre katkısının olduğu düşünülmektedir.
Küresel iklim değişiminde doğal afetler ve konut tasarımı ilişkileri
Tüm Dünya'da ve ülkemizde çeşitli sebeplerden dolayı iklimler hızla değişmekte, bu değişimin bir sonucu olarak da doğal afetlerde artış görülmektedir. Artan afetler sadece can kayıpları değil ekonomik, sosyal ve çevresel kayıpları da beraberinde getirmektedir. Türkiye gibi inşaat sektörü sürekli dinamik ve gelişmekte olan ülkelerde iklim değişikliği nedeniyle afet mimarisini incelemek, bundan etkilenen yapılar için öneriler geliştirmek önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı, iklim değişikliği nedeniyle artan afetlerin yapılara verdiği zararları önlemek için geleneksel ve günümüz konut özelliklerini iklim dayanımı bakımından değerlendirmek ve konut tasarım kriterlerine öneriler getirmektir. Çalışma kapsamını İç Anadolu'nun merkezi haline gelen Kayseri ilinin nüfus artış hızı ve konut üretim hızı yüksek Talas ilçesi oluşturmaktadır. Çalışma örneklem alanınınuage):Tümünde-->5990 kayıt bulundu. << Önceki Sonraki >> Abuşka Lügati = Dictionar of the Abuşka Adi yalancı darı = Dallis grass AFAD = Disaster and Emergency Management Directorate Afet bilinci = Disaster awareness Afet bölgeleri = Disaster areas Afet eğitimi = Disaster education Afet hazırlığı = Disaster preparation Afet konutları = Disaster housing Afet tıbbı = Disaster medicine Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı = Disaster and Emergency Management Directorate (bknz:AFAD) Afet yönetimi = Disaster management Afet yönetmelikleri = Disaster regulations Afetler = Disasters Ağırlık düşürme yöntemi = Drop-weight test method Ağıtlar = Dirges Ağızlar = Dialects Ahtapot = Devilfish Aile içi mutluluk = Domestic Happiness Aile içi şiddet = Domestic violence Akıcısızlık = Disfluencies Aktarma organları = Drivetrain elements Alacaklar toplanması = Debt collection Alan adları = Domain names Aldatıcı reklam = Deceptive advertising Aldatma = Deception Alıkoyma = Detention Amortisman = Depreciation Amortisör = Damper Anlaşarak boşanma = Divorce by mutual agreement Apolitikleşme = Depolitization Ara söz = Digression Aracısızlaşma = Disintermediation Arındırma = Decontamination Ark yayılımı = Discharge growth Art zamanlı çalışma = Diachronic study Arzu = Desire Aşağı Balaban çayı havzası = Down Balaban stream basin Aşağı çekme kuvveti = Downpull force Aşağı Fırat havzası = Down Fırat basin Aşağı Gediz Ovası = Down Gediz Plain Aşağı Harşit bölgesi = Down Harşit region Aşağı Meriç havzası = Down Meriç basin Aşağı Pasinler Ovası = Down Pasinler Plain Aşağı Sakarya Nehri = Down Sakarya River Aşağı Seyhan havzası = Down Seyhan basin Aşağı Seyhan Nehri = Down Seyhan River Aşağı Seyhan Ovası = Down Seyhan Plain Aşağı Türkistan = Down Turkistan Aşağı Yeşilırmak havzası = Down Yeşilırmak basin Aşağı yönlü risk = Downside risk Aşağı Zamantı havzası = Down Zamantı basin Aşındırma baskı = Discharge printing At resimleri = Drawings of horses Ayıbı takip eden zarar = Damage caused by the defect Ayıp = Deficiency Ayıplı ifa = Defective fulfilment Ayıplı mal = Defective goods Ayırıcı duyarlılık kuramı = Differential susceptibility theory Ayırt edici diziler = Distinguishing sequences Ayırt edicilik = Distinctiveness Ayırt etme öğretimi = Discrimination training Ayrık dağılım = Discrete distribution Ayrık dalga sayısı = Discrete wavenumber Ayrık denemelerle öğretim = Discrete trial teaching Ayrık denklemler = Disctete equations Ayrık diskriminant analizi = Discrete discriminant analysis Ayrık girdap yöntemi = Discrate vorteks method Ayrık gruplar = Discrate groups Ayrık ısı sistemleri = Discrate heat systems Ayrık ısıl sistemleri = Discrate thermal systems Ayrık kararlılık = Discrete stability Ayrık kosinüs dönüşüm = Discrate cosine transform Ayrık logaritma = Discrate logarithm Ayrık olay benzetimi = Discrate event simulation Ayrık olay modelleme = Discrate event modelling Ayrık olay sistemleri = Discrate event systems Ayrık patlatma yöntemi = Decoupling method Ayrık sağanak = Discrete gust Ayrık sinüs dönüşüm = Discrete sine transform Ayrık sistemler = Discrate systems Ayrık teknikler = Discrate techniques Ayrık zaman kuyrukları = Discrete-time queues Ayrık zaman sistemleri = Discrete time systems Ayrık zamanlı durum uzay modelleri = Discrete time state space models Ayrık zamanlı sistemler = Discrate time systems Ayrılabilir bağlantı = Detachable joint Ayrılık = Difference (ayr. bknz:Uyuşmazlık) Ayrımcılık = Discrimination Ayrımlı pekiştirme = Differential reinforcement Ayrıntı = Detail Ayrıntılı faturalandırma = Detailed billing Ayrışık denetim = Decentralized control Ayrışık kararlılık = Decentralized stability Ayrışım teoremleri = Decomposition theorems Ayrışım yöntemi = Decomposition method Ayrışma = Dissociation Ayrışma derecesi = Dissociation degree Ayrışma hipotezi = Decoupling hypothesis Ayrışma-bütünleşme = Differentiation-integration Ayrıştırma = Decomposition Ayrıştırma analizi = Decomposition analysis Azalan müşareke = Diminishing partnership belirlenmesinde ilçenin artan nüfus taleplerini karşılamak amacıyla konut üretim hızının fazla olması, son yıllarda doğal afet olaylarının sık yaşanması ve geleneksel ile günümüz konutlarının bir arada bulunmasına rağmen yaşanan afet olaylarından yeni tasarım konutların daha fazla hasar görmesi etkili olmuştur. Çalışmada, literatürden yararlanılarak iklim, iklim değişimi, doğal afet sınıflandırılması ve konut tasarımı kriterleri belirlenmiştir. Kayseri ili ve Talas ilçesi meteorolojik verilerinden faydalanarak iklim değişimi ve afet durumu incelemesi yapılmış, afet hasar örneklerinden faydalanarak konutlardaki hasar nedenleri tespit edilmiştir. Ayrıca günümüz ve geleneksel konut özellikleri incelenerek konutların değişimlere karşı dayanımı değerlendirilmiştir. Çalışma, mimarlıkta afete dayanıklılık, stabilite, konsept ve yapı elemanlarının etkilerini araştırmak için yapılmıştır. Elde edilen bulgular yorumlanarak öngörülü, duyarlı ve dayanıklı konut tasarımının ve uygulamasının önemi ortaya konmuş afet hasarlarının azaltılmasında tasarım ve uygulama aşaması için öneriler getirilmiştir. Bu tez çalışmasının doğal afet hasarları, hasarların azaltılması, afet ve tasarım ilişkisini, geleneksel ve günümüz konut tasarımlarını konu alan bilimsel çalışmalara katkı sağlayacağı ön görülmektedir.
Mekansal karar destek sistemleri ile suç tahmin modeli: Ankara ili hırsızlık suçu örneği
21. yüzyılın dinamik yapısında suç ile mücadele artan önemiyle tüm toplumun ilgi alanındadır. Çağın gereklilikleri ile kolluğun temel görevlerinin arasında suça müdahalenin yanında suçu önleme ve önceden doğru şekilde tahmin etme yer bulmuştur. Son 70 yıldır aktif olarak kullanılan suç haritalarına coğrafi bilgi sistemlerindeki (CBS) son gelişmelerle farklı yetenekler kazandırılmıştır. Bu sayede etkin suç analizleri yapılabilmekte, suç önleme taktik ve stratejileri geliştirilebilmektedir. Meydana gelen olayları tek bir pencerede görebilmeyi ve hızlı kararlar almayı kolaylaştıran suç bilgi sistemleri, suç analizleri ve suç tahminlemede etkin olarak kullanılmaktadır. Suçların konuma ve zamana dayalı tahmin yeteneği için geliştirilen Muhtemel Hotspot (PHotspot) Yöntemi, Muhtemel Kernel Yoğunluk Tahmini (PKDE) ile Zaman-Mekân Tarama İstatistiği (STSS) gibi yöntemlere ek olarak Mekânsal Karar Destek Sistemleri (MKDS) ile diğer bir suç tahmin ve analiz yöntemi olan Tekrar ve Yakın Tekrar (TYT) (Repeat and Near Repeat) Analizi ile de yakın çevreden etkin bir şekilde suç tahminlemesi yapılabilmektedir. Çalışmada, MKDS ve TYT yöntemleri birlikte kullanılmış, mesleki tecrübeler sonucunda belirlenen, suçun oluşumuna etki eden konum bazlı faktörlerin suçun tekrarlaması ile de dikkate alınabilecek miktarda ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Aksaray ilinde olası bir depremin etkilerinin simülasyon modeli ile araştırılması
Depremler, canlı yaşamını ciddi şekilde etkileyebilen doğal felaketlerdir. Zemin özelliklerine göre değişkenlik gösterse de, bazı durumlarda deprem şiddeti büyük can ve mal kayıplarına yol açabilir. Afet yönetimi kapsamında, risk ve kriz yönetiminin etkili bir şekilde planlanması, toplumun olumsuz etkilerden korunmasını sağlamak ve kaynakların doğru şekilde kullanılmasını amaçlayan önemli bir yaklaşımdır. Literatür incelemelerinde, depremlerin önceden tahmin edilmesinin mümkün olmadığı vurgulansa da, alınacak önlemlerle maddi hasarlar ve sosyo-ekonomik kayıplar minimize edilebilir. Bu bağlamda, bölge yöneticilerine büyük sorumluluk düşmektedir. Ülkemizde afetlerden kaynaklanan can ve mal kayıplarının önemli bir kısmı depremlerden kaynaklanmaktadır ve bu tür felaketler için stokastik temellere dayanan ve kurgusal yapıya sahip iki ana yaklaşım yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, stokastik ve kurgusal yöntemler kullanılarak bir ARENA simülasyon modeli geliştirilmiş ve bölgeye ait bir deprem senaryosu oluşturulmuştur. Aksaray ilinde, afet yönetimi çerçevesinde detaylı bir triyaj tahmin analizi yapılmamışken, bu çalışmada Aksaray merkezli 11 mahallede simülasyon modeli çalıştırılarak, olası deprem sonucu yaralıların önceliklendirilmesi analizi gerçekleştirilmiştir. ARENA simülasyon modelinde kullanılan parametreler, ilgili mahallelerin zemin profili, bina katsayıları ve nüfus yoğunluğu göz önünde bulundurularak olası hasar ve kayıplar tahmin edilmiştir. Çalışma alanında Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemiyle ana kriterlerden olan jeolojik, yapısal, çevresel ve sosyo-ekonomik faktörlerin tutarlılık oranı 0,044 olarak belirlenmiştir. Simülasyon sonuçlarına göre ise deprem senaryosu çıktıları; triyaj işlemine göre ağır yaralı (T1), geciktirilebilir yaralı (T2), hafif yaralı (T3) ve ölü (T4) olmak üzere dört kategoriye ayrılmıştır. Bu çalışma, stokastik temellere dayanan kurgusal yapısı ile Aksaray ili için geliştirilmiş ilk deprem senaryosunun örneğini sunmaktadır.
Obruk duyarlılık haritalarının CBS ve makine öğrenmesi yöntemleri ile hazırlanması: Konya Kapalı Havzası örneği
Konya Kapalı Havzası (KKH), litolojik olarak kolay eriyebilen kayaların yoğunlaştığı karstik bir topoğrafyaya sahiptir. Obruklar gibi karstlaşma ürünleri ise bu bölgede görülen en sık karstlaşma ürünleridir. KKH'da obruklar tarım alanları başta olmak üzere enerji hatları ile karayolu gibi altyapılar ve yerleşim yerlerini tehdit etmektedir. Obrukların meydana getirdiği zararlı etkileri azaltmak için bu fenomenleri kontrol eden faktörlerin nerelerde oluşabileceğini bilmek gerekir. Bu tez çalışması ile obrukların hangi koşullar altında tekrar ettiği ve mekânsal olarak nerelerde olabileceği sorusuna, obruk duyarlılık haritası ile cevap aranmaktadır. Çalışma kapsamında, ortofotolar, saha çalışmaları, uydu görüntüleri ve AFAD il Müdürlüklerinden temin edilen veriler kullanılarak elde edilen 628 obruk envanteri ile bir veri tabanı oluşturulmuştur. Obruk araştırmalarında literatürde sık kullanılan 20 koşullandırma faktörü ve Rastgele Orman (RF), Hafif Gradyan Artırma (LightGBM), Aşırı Gradyan Artırma (XGBoost), Uyumlandırılmış Gradyan Artırma (AdaBoost) ve Kategorik Artırma (CatBoost) olmak üzere 5 adet topluluk makine öğrenme (MÖ) modelleri duyarlılık haritalarını üretmek için kullanılmıştır. Bu kapsamda tüm MÖ modelleri için % 95 ve üzeri tahmin performansı elde edilmiş olup en yüksek doğruluk skoru ise rastgele orman algoritması (% 97,35) olmuştur. Faktör önem oranlarını belirlemek için açıklanabilir yapay zekâ yaklaşımı olan SHAP kullanılmıştır. Buna göre RF modeli için en çok katkı veren faktörler; yeraltı su seviyesi değişim hızı, volkanik formlara yakınlık, kuyu yoğunluğu ve yükseklik olarak belirlenmiştir. Üretilen obruk duyarlılık haritasına havza topraklarının yaklaşık % 39'unun yüksek ve çok yüksek derece duyarlı alanlarda kaldığını göstermektedir. Bu çalışma ile üretilen havza bazında obruk duyarlılık haritası literatürde önemli bir açığı kapatarak havzada planlama faaliyetlerine altlık bir harita oluşturulduğu düşünülmektedir.