89
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Deneyim örnekleme yöntemi kapsamında sıradan serbest zaman aktivite katılımcılarının "Akış" deneyimlerinin incelenmesi
Çalışmanın kuramsal dayanağı akış (Csikszentmihalyi, 1975) ve sıradan serbest zaman (Stebbins, 1997) kavramlarıdır. Bu çerçevede üniversite çalışanlarının sıradan serbest zaman aktivite katılımını ve akış deneyimlerini Deneyim Örnekleme Yöntemi kapsamında incelemek bu çalışmanın temel amacı olarak ortaya çıkmıştır. Çalışma kapsamında mini golf, masa tenisi, oryantring, dart, halka atma gibi fiziksel hareketlilik içeren oyunlar ve puzzle, equilibro, rubik, şut ve gol, jenga ve pin pon topu gibi aktif eğlence türündeki sıradan serbest zaman aktiviteleri akış deneyimi yaşatmaya yönelik yapılandırılmış ve bir program kapsamında sunulmuştur. Araştırma grubu bir devlet üniversitesinde çalışan ve iş yerinde sedanter davranış rutini olan 28 bireyden oluşmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılan bu çalışmada araştırma grubu amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Deneyim Örnekleme Yöntemi (DÖY) rehberliğinde yürütülen çalışmada veri toplama aracı olarak görüşme ve gözlem araçlarından faydalanılmış ve verilerin analizinde SPSS ve NVivo veri analiz programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre sedanter iş yaşamı süren bireyler monotonluktan uzaklaşmak, eğlence ve yeni deneyimler edinme gibi arayışlar içerisindedir. Sıradan serbest zaman aktivitelerinin katılımcılarına eğlence, sosyalleşme, mutluluk, haz ve keyif, monotonluktan kaçış gibi faydalara sağladığı ve akış deneyimi yaşatma olasılığının olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada uygulanan yöntem ve stratejiler bir sıradan serbest zaman aktivite programı (SSZAP) süreci ortaya çıkarmıştır. Sıradan serbest zaman aktivitelerinin farklı bireyler üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar yapılması ve kurumların bu tür aktiviteler için iş yerinde alanlar oluşturmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Akış, Sıradan serbest zaman, Deneyim Örnekleme Yöntemi
Dans etkinliklerinin öz-yeterlik, özgüven ve sosyal beceriye etkisi: İşitme engelli bireyler üzerine bir çalışma
Yapılan çalışmada işitme engelli bireylere uygulanan bir dans etkinliğinin, bu bireylerin öz-yeterlik, özgüven ve sosyal beceri düzeylerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle alan yazında engellilere ilişkin yapılan öz yeterlik, özgüven ve sosyal beceri araştırmaları literatür taraması yöntemiyle elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise dans etkinliğinin etkisini ölçmek amacıyla Karşıyaka Dayanışma İşitme Engelliler Derneği'nde bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi, 18 yaş ve üzerindeki 30'u deney grubu, 30'u kontrol grubu olmak üzere toplam 60 işitme engelli üniversite öğrencisinden meydana gelmiştir. Örnekleme alınan katılımcılar gönüllü örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Çalışmada ön test-son test modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Özevin-Tokinan ve Bilen (2008) tarafından geliştirilen Beden Dili ve Dansa İlişkin Öz-Yeterlik Ölçeği, Özevin (2006) tarafından geliştirilen Özgüven Ölçeği ve Riggio (1986) tarafından geliştirilen Sosyal Beceri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ise Kolmogorov-Smirnov Testi, ile Paired Sample T Testi ve bağımsız örneklem T Testi kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre deney grubunda yer alan işitme engelli bireylerin dans etkinliği öncesi ve sonrasındaki sosyal beceri, özgüven ve öz-yeterlik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Dans eğitimi sonrasında deney grubu ile kontrol grubu arasındaki sosyal beceri, özgüven ve öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunurken (p<0.05), çalışma sonucunda deney grubuna ilişkin sosyal beceri, özgüven ve öz-yeterlik düzeylerinin pozitif yönde artış gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca engelli bireylerin yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre öz-yeterlik, özgüven ve sosyal beceri düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir (p<0.05).
Rekreasyon faaliyetlerinin tercihinde içsel ve dışsal seyahat motivasyon faktörlerinin etkisi
Çeşitli amaçlar doğrultusunda seyahatlerini gerçekleştirecekleri destinasyonları belirlerken bireyler motivasyon faktörlerinden etkilenmektedirler. Motivasyonlar, bireyleri seyahat etmeye yönlendirirken aynı zamanda rekreasyonel aktiviteye katılım niyetlerinin belirlenmesinde de önemli rol oynamaktadırlar. Bireyler, söz konusu destinasyonun rekreasyon aktiviteleri başta olmak üzere sahip olduğu diğer çekiciliklerden etkilenerek seyahat etmektedirler. Ancak seyahat motivasyonları bireyden bireye hatta aynı birey için farklı zamanlarda ihtiyaçlar doğrultusunda değişiklikler gösterebilmektedir. Kapadokya Bölgesi'nin, diğer destinasyonlardan farkı, sahip olduğu destinasyon çekiciliklerinden ve bu çekiciliklerden olan rekreasyon aktivitesi olanaklarının çeşitliliğinden kaynaklanmaktadır. Bölgeye, çeşitli amaçlarla gelen ziyaretçilerin, aynı zamanda rekreasyon aktivitelerine de katıldıkları gözlemlenmiştir. Rekreasyon faaliyetlerine katılım niyeti, diğer tüm faaliyet türlerine katılımlarda olduğu gibi motivasyon faktörlerinin etkisi ile ortaya çıkmaktadır. Bu tez çalışması, Kapadokya Bölgesi'ne seyahat eden ziyaretçilerin hangi itici ve çekici motivasyon faktörleri ile açık alan macera rekreasyonu olan sıcak hava balon aktivitesine katılım gösterdiklerinin belirlenmesi ve sıcak hava balonu aktivitesine katılım niyeti olmayan ziyaretçilerin hangi nedenlerden ötürü aktiviteyi tercih etmedikleri, sıcak hava balon aktivitesine katılan bireylerin seyahat motivasyonları ile balon aktivitesine katılma niyeti olmayan bireylerin motivasyonları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığının ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiş olup, Kapadokya'da bulunan yetişkin 385 yerli ve yabancı turiste gönüllülük esasına dayalı olarak 22 Ağustos 2020 - 08 Ocak 2021 tarihleri arasında yüz yüze anket tekniği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizinde, "yüzde", "frekans", "bağımsız örneklemler için t-testi", "korelasyon" ve "çok boyutlu ölçekleme" analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre turistlerin Kapadokya seyahatlerinde sıcak hava balon turu aktivitesine prestij kazanmak (ego yükseltmek) amacıyla katıldıkları, yenilik motivasyonu dışındaki çekici faktörlerin balon aktivitesine katılımda etkili olduğu, demografik özellikler ile balon aktivitesine katılım niyeti arasında ilişki olduğu ancak aktiviteye katılım niyeti ile kuşaklar arasında ilişki olmadığı tespit edilmiştir.
Boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisinde boş zaman tatminin aracılık etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, boş zaman tatmininin boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisindeki aracılık etkisini incelemektir. Bununla birlikte değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Veri toplama aracı olarak ilgili alan yazından elde edilen bilgiler ışığında oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Araştırma, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan üniversitelerde lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilere yönelik olarak Ocak 2021-Mart 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Yapılan anket çalışması sonucunda kullanılabilir ve analize dahil edilebilir 433 anket verisine ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan hipotezler ve elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modeli testi ve SPSS ile ölçülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birbirleri arasında ilişkili oldukları görülmektedir. Boş zaman tatmininin, boş zaman motivasyonu ve yaşam tatmini ilişkisindeki aracılık etkisinin kısmen desteklendiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından hareketle ilgili alan yazın araştırmacılarına ve kuruluşlara çeşitli öneriler sunulmaktadır.
Boş zaman deneyimi olarak yerel mutfak: Bursa ili örneği
Bu çalışmada, Bursa ilinde yaşayan yerel halkın boş zamanlarında Bursa iline özgü yemekleri ne kadar tercih ettikleri ve bu yemekleri ne kadar bildikleri araştırılmıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında Gök'ün (2019) kullandığı"Farklı Bölgelerden Gelen Öğretmenlerin Boş Zaman Tüketiminde Yerel Mutfağın Tercihleri Diyarbakır İli Örneği" ölçekten yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Bursa ilinde ikamet eden yerel halk oluşturmaktadır. Örneklem hesabına göre 384 kişi ile anket yapılması yeterli bulunmuştur (0,05 hata payı). Ancak, hata payını en aza indirgemek için 560 anket üzerinden çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, yerel yemekleri orijinal yerine giderek yemeyi tercih ettikleri genel olarak bilinen Bursa iline ait İskender kebap, İnegöl köfte ve pideli köfte gibi yemekleri tattıkları ve bildikleri sonucu tespit edilmiştir. Ayrıca spesifik yerel yemekleri tatma ve bilme oranlarının az olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Çalışmada katılımcıların Bursa yerel yemeklerini genel olarak lezzetli buldukları boş zamanlarında yerel yemekleri tercih ettikleri sonucu elde edilmiştir.
Rekreasyonel fayda algısı ve başarma ihtiyacı teorisi: Eylemli turist rehberleri üzerine bir uygulama
Emek yoğun sektörlerden biri olan turizmde, rakiplerden farklılaşacak stratejiler geliştirme ve turizmi sürdürülebilir kılma adına kilit unsur insan faktörüdür. Özellikle nitelikli insan kaynağı gerek işletmelerin gerekse de destinasyonların en önemli kaynaklarından birisidir. Bu bağlamda işletmelerin ve destinasyonların başarısını etkileyen önemli turizm işgörenlerinden biri de turist rehberidir. Turist rehberleri turistlerle birinci derecede etkileşim içerisinde olan, sorunlarına çözüm bulan, ülke imajına ve tanıtımına büyük katkı sağlayan turizm çalışanlarından birisidir. Turist rehberlerinin, mesleğin sorumluluklarını ve yükümlülüklerini en iyi şekilde yerine getirmelerini sağlayan, kısacası onları motive eden ihtiyaçların tespit edilmesi, boş zamanlarında katılım gösterdikleri rekreatif etkinliklerden sağladıkları faydanın belirlenmesi ve elde edilen bu faydanın başarma ihtiyaçlarına etkisinin ortaya konulması işletmelerin ve sektörün geleceği için büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı eylemli turist rehberlerinin rekreasyonel fayda algılarının başarma ihtiyacı düzeylerine yönelik etkisini belirlemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda yararlanılan araştırma verileri, Türkiye'de görev yapan 554 eylemli turist rehberinden anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen analizler sonucunda, eylemli turist rehberlerinin rekreasyonel fayda algıları ile başarma ihtiyacı düzeyleri arasında pozitif yönlü ve ortaya düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Eylemli turist rehberlerinin rekreasyonel fayda algılarının başarma ihtiyacı düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiş olan basit doğrusal regresyon modelinin de anlamlı olduğu ve katılımcıların başarma ihtiyacı düzeyleri üzerindeki değişimin %9'unun rekreasyonel fayda algılarından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır.
Boş zaman katılımının yaşam kalitesine etkisi: Boş zaman tatmini ve algılanan stresin aracılık rolü
Yaşam kalitesini pek çok faktör etkilemektedir. Literatür incelendiğinde araştırmaların fizyolojik sağlık, ekonomik durum ve sosyal faktörler üzerine odaklandıkları görülmektedir. Araştırmada ise bu faktörlerin dışında kalan boş zaman katılımı, boş zaman tatmini ve algılanan stres düzeyi üzerine odaklanılmaktadır. Araştırma boş zaman katılımının yaşam kalitesini nasıl etkilediğini ortaya çıkarma amacı gütmektedir. Bu amaç bağlamında boş zaman tatmini ve algılanan stres düzeyinin aracılık rolü incelenmiştir. Araştırma 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Ankara'da okuyan ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Toplam 697 öğrenciden veri toplanmıştır. Veri toplamak için, anket formu kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmek için Yapılsal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre boş zaman katılımı yaşam kalitesini arttırmaktadır. Boş zaman tatmini de tam aracılık rolü göstermektedir. Ancak algılanan stres düzeyinin aracılık etkisi bulunmamaktadır. Boş zaman tatmini yaşam kalitesini arttırmakta algılanan stres düzeyini düşürmektedir. Algılanan stres düzeyinin boş zaman katlımına etkisi bulunmamaktadır ancak yaşam kalitesini düşürmektedir. Araştırma memnuniyet odaklı boş zaman aktivitelerinin yaşam kalitesini daha çok arttırdığını ortaya koymuştur.
Karizmatik liderlik davranışı ile örgütsel kültür arasındaki ilişki: Kamu ve özel sektör karşılaştırması
Çalışmada ana amaç karizmatik liderlik davranışı ile örgütsel kültür arasındaki ilişkiyi kamu ve özel sektör karşılaştırması ile açıklamaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara'da yer alan kamu ve özel sektörde faaliyet gösteren 100 ve daha fazla iş görene sahip örgütlerin iş görenleri oluşturmaktadır. Belirlenen örneklem grubuna toplamda 450 anket formu uygulanmıştır. Uygulanan anket formlarından eksik ve hatalı olanlar veri setine dahil edilmemiştir. Veri setine dahil edilen sağlıklı anket formu sayısı 405 adettir. Araştırma kapsamındaki verilerin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Uygulanan anket formu dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kişisel bilgi formu yer almaktadır. İkinci bölümde karizmatik liderlik ölçeği, üçüncü bölümde ise örgütsel kültür ölçeği kullanılmıştır. Karizmatik Liderlik ve Örgütsel Kültür Ölçeklerine verilen cevaplar SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre karizmatik liderlik davranışı algısı ile örgütsel kültür arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca iş görenlerin karizmatik liderlik davranışı algılarında örgüt kültürünün istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu ve örgütsel kültür alt boyutları olan klan kültürü, adhokrasi kültürü, hiyerarşi kültürü ve pazar kültürü boyutlarında da anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu iki değişken arasında ilişki olduğu saptanırken; karizmatik liderlik davranışı algısında demografik özelliklerin farklılaşıp farklılaşmadığına dair yapılan analizlerde ise yaş, gelir, eğitim durumu, çalışma pozisyonu ve kurum türü değişkenlerinin farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Örgütlerde iş görenlerin sosyal kaytarma algısı ile işten ayrılma niyetinde örgüt kültürünün aracılık rolü
Çalışmanın amacı iş görenlerin sosyal kaytarma davranışlarının işten ayrılma niyetlerinde örgüt kültürünün aracı rolünü belirlemektir. Bu doğrultuda ilk olarak iş görenlerin sosyal kaytarma davranışları ile işten ayrılma niyetleri belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara'da yer alan kamuda ve özel sektörde faaliyet gösteren ve 100 ve daha fazla iş görene sahip örgütlerin iş görenleri oluşturmaktadır. Belirlenen örneklem grubuna toplamda 500 anket formu gönderilmiştir. Gönderilen anket formlarının 480 adedinin geri dönüşü sağlanmıştır. Geri dönüş sağlanan formların eksik ve hatalı olarak doldurulmuş olanları veri setine dâhil edilmemiştir. Toplamda 418 sağlıklı anket formu ile veri seti oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Düzenlenen anket formu dört bölümden oluşmaktadır. Anket formunun ilk bölümünde kişisel bilgi formu, ikinci bölümünde sosyal kaytarma ölçeği, üçüncü bölümünde işten ayrılma niyeti ölçeği, dördüncü bölümde örgütsel kültür ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerine verilen cevaplar SPSS programı ile analizedilmiştir. Örgüt içerisinde yer alan bireylerin işten ayrılma niyetleri sonucunda iş görenler sosyal kaytarma davranışına yöneldikleri görülmektedir. İş görenlerin işten ayrılma niyetleri ile sosyal kaytarma davranışlarında örgüt kültürünün aracı rolünün araştırmada iki değişken arasındaki ilişkide örgüt kültürünün aracı rolü olduğu belirlenmiştir.
Bir bilgi üretim platformu olarak Türkiye'deki geleneksel akademik turizm eğitimi arama konferanslarının analizi
Turizmle ilgili ilk hareketler eski tarihlere dayansa da, akademik alandaki araştırmalara konu edinmesi 20. yüzyılda başlamıştır. Özellikle 1970'li yıllardan itibaren turizmin ayrı bir bilim dalı olarak kabul edilip edilmemesi tartışma konusu olduğu görülmektedir. Turizmle ilgili çalışmalarda, eski baskın paradigmaların yerini bilgi üretiminde daha esnek ve dönüşümlü yaklaşımlar ele alınmaya başlanmıştır. Bu bakımdan dolayı turizmde bilgi üretimi ihtiyacı giderek artan bir şekilde artması; akademi, sektör ve politika yapıcılar arasında daha fazla işbirliği yapılmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada seçilen bir konuda eylem ve politika planların oluşturulmasına yardımcı olabilecek ortak aklı ortaya koymayı amaçlayan Akademik Turizm Eğitimi Arama Konferanslarının analizi gerçekleştirilmesi amaçlamaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme ve katılımcı gözlem tekniklerinden faydalanılarak elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre ; konferansların düzenlenme sıklığı, gün sayısının ve yer seçimi, konu seçimi, izlenilen yöntem, katılımcı seçim kriterler, katılımcı seçiminde karşılaşılan sorunlar, üst yönetimin görevleri, ortak aklı ortaya çıkarmadaki etkenler, konferansların finansmanı, reklamı, tanıtımı, duyurularının gerçekleşme şekli ve katılımcıların ödediği ücret, konferans sonuç raporların ulaştırılması, uluslararası katılıma açılması, moderatörlerin görevleri, moderatör olarak en çok zorlanılan konular, etkili moderatörlük yapabilme yeterlilikleri, konferanslara davet edilmenin bir ayrıcalık olarak görülmesi, izlenilen yöntemin doğru ve etkili bulunması, konferanslarda düşüncelerin rahatlıkla dile getirilmesi, etkili bir arama konferansının gerçekleşmesi, sürecinin en heyecan verici aşaması, etkili sonuç alınmasında kültürel unsurların etkisi ve sektöre ve ulusal politikalara yansımalarına değinilmiştir. En sonunda ise konferans düzenleyicilerine, moderatörlere ve katılımcılara yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Bireylerin internet bağımlılık düzeylerinin rekreasyonel aktivite tercihlerine olan etkileri üzerine bir araştırma
Çalışmada amaçlanan bireylerin internet bağımlılıkları ve bağımlılıklarının rekreasyon tercihleri ile olan ilişkisini açıklamaktır. Belirlenen bu çerçeve içerisinde bireylerin internet bağımlılıkları ve rekreasyon tercihlerine yönelik düşünceleri belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Ankara'da kamuya bağlı faaliyet gösteren üniversitelere mensup bireyler tarafından oluşturulmaktadır. Belirlenmiş olan örneklem kitlesine 500 ölçek formu uygulanmıştır. Uygulanan formların eksik olan 89 formun dönüşü gerçekleşmiştir. Saha çalışması sonucunda 401 sağlıklı ölçek formuna ulaşılmış ve araştırmanın veri seti oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada yararlanılan anket formu üç bölümden oluşmuştur. Formun birinci kısımda kişisel bilgiler yer almaktadır. İkinci kısımda internet bağımlılığı ölçeği, üçüncü kısımda internet üzerinden tercih edilen rekreasyon aktiviteleri belirlemeye yönelik sorular yer almaktadır. Katılımcıların ölçeklere vermiş oldukları cevaplar SPSS programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda bireylerin internet bağımlılıkları ile rekreasyon aktivite tercihleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu iki değişken arasındaki ilişkide bireylerin demografik durumlarının etkileri olup olmadığı incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda bireylerin yaş, medeni durum, öğrenim durumları, günlük boş zaman süreleri, hafta sonu boş zaman süreleri, gibi değişkenlerin etkilerinin olduğu araştırma sonucunda belirlenmiştir.
Enneagram kişilik tiplerine göre bireyin sahipolduğu kişilik tipinin fonksiyonel rekreasyon tercihine etkisi
Bu çalışma bireylerin Enneagram kişilik tipleri ile fonksiyonel rekreasyon çeşitleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma 304 (68,2) kadın, 142 (31,8) erkek birey ile yürütülmüştür. Araştırmada Tarama Modeli kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Taştan Kişilik Tipi Ölçeği", bireylerin tercih ettikleri "Fonksiyonel Rekreasyon Çeşitleri" ve demografik bilgilerden oluşan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Analizlerin kontrolü sonucunda verilerin normal bir dağılıma sahip olmadığı belirlenmiştir. Verilerin istatiksel analizinde tanımlayıcı istatiksel modellerin yanı sıra Mann Whitney - U testi, Kruskal Wallis, Korelasyon ve Regresyon analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda "Enneagram Kişilik Tipleri" ile "Fonksiyonel Rekreasyon Çeşitleri" ile "Tip 7" kişilik tipi arasında istatiksel anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Diğer kişilik tipleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Rekreasyonel faaliyetleri tercih etmede kuşakların etkisi: Turizm çalışanları üzerine bir uygulama
Benzer zaman aralıklarında dünyaya gelmeleri nedeniyle aynı tarihsel, sosyal ve kültürel olayların yaşayan ve bunlara bağlı deneyimler edinen insanlar, birbirlerine benzer davranış ve düşünce şekilleri ile benzer tutum ve algılara sahip oldukları fikrine sahip kuşak teorilerine dayanan beş kuşak bulunmaktadır. Bu kuşak sınıflandırmasının her birinin içerisinde bulunan insanların dünya görüşleri farklı olabileceği gibi rekreasyonel faaliyet tercihleri de birbirinden farklı olabilmektedir. Rekreasyon faaliyetlerinin doğası gereği insanlar ile ilişkilidir. Rekreasyon faaliyetini gerçekleştiren insanlar göz önünde bulundurulduğunda kuşak farklılıklarından kaynaklanan farklılıklar olacağı düşünülmektedir. Bunun yanı sıra rekreasyon olgusunun en büyük kaynaklarından biri olan turizm kavramı ile etkileşimi fazladır. Bu etkileşimin paydaşlarından biri olan turizm çalışanları direkt olarak birçok rekreasyonel faaliyete ve bu faaliyetlerin gerçekleşmesine hizmet etmektedir. Birçok ortak noktada buluşan rekreasyon faaliyetleri ve turizm çalışanlarının gerçekleştirecekleri rekreasyonel faaliyeti belirlemede bireysel deneyimleri ile ilgilide olabileceği için kuşak farklılıklarının olması mümkündür. Buradan hareketle bu çalışmanın ana amacı turizm çalışanlarının rekreasyonel faaliyetleri tercihlerini kuşak teorileri kapsamında incelemektir. Çalışmada ilgili kuşak teorileri ve rekreasyon literatürleri dikkate alınarak hazırlanan görüşme formu ile kuşak farklılıklarının rekreasyonel faaliyet tercihinde oluşabilecek farklılıkları anlamak için X,Y ve Z kuşaklarından 15'er toplam 45 birey ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler kuşak teorileri çerçevesinde incelenerek karşılaştırılmış ve araştırmaya katılan X,Y ve Z kuşağı turizm iş görenleri ile yapılan birebir görüşmeler sonucunda rekreasyonel faaliyet tercihleri arasında farklılıklar olduğu saptanmıştır.
COVID-19 ile birlikte değişen rekreasyon algısı: Bekleme salonlarında bir araştırma
COVID-19 pandemisiyle beraber sosyal yaşamda birçok değişim yaşandığı gibi, rekreasyon algısında da değişim gerçekleşmiştir. Pandemiyle birlikte hemen her alanda yeni normallere doğru bir yönelimin olduğu gözlemlenmektedir. Değişimin yaşandığı alanlardan biri de pandemiyle artan boş zamanı değerlendirme biçimleridir. Bu çalışmanın amacı, küresel çapta etkili olan COVID-19 virüsü ile artan boş zamanla birlikte rekreasyon algısındaki değişimlerin araştırılmasıdır. Bu bağlamda, bekleme salonlarında geçen boş zamanların hangi araçlarla değerlendirildiği, pandemiyle birlikte ne tür değişikliklere eğilim gösterildiği araştırılmıştır. Çalışmada araştırma alanı olarak diş kliniği bekleme salonu incelenmiş, bekleme salonundaki hastalar gözlemlenerek bekleme sürelerini hangi araçlarla değerlendirdiği ortaya konulmuştur. Boş zamanı değerlendirme anlamında bekleme salonlarının fiziksel ortamının ve hizmet sunumunun, bireylerin rekreasyon algısı üzerindeki etkisi büyüktür. Bekleme salonlarındaki rekreasyon aktiviteleri, bireylere fizyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan önemli fayda sağlamakta, onların yaşam doyumlarını ve hizmet kalitesini olumlu yönde etkilemektedir. Çalışma, pandemi sürecinde bekleme salonunda yer alan bireylerin boş zaman aktivitelerinin neler olduğu sağlık sektöründe gözlemlemekte, hastaların bekleme süreleri boyunca hangi etkinliklere yoğunlaştığını, sunulan boş zaman değerlendirme aktivitelerini hangi süre ve çeşitlilikte kullandıklarını deneyimsel gözlem yaparak ele alması bakımından gelecek çalışmalara ışık tutmaktadır. Bu çalışma, toplumları psikolojik, fizyolojik, ekonomik ve sosyolojik olarak etki altında bırakan COVID-19 pandemisi esnasında yürütülmesi ve bekleme salonlarındaki boş zaman algısını ele alan başka bir çalışmanın bulunmaması nedeniyle de diğer çalışmalardan farklılaşmaktadır. Çalışmanın bu yönüyle alan yazındaki boşluğu dolduracağı ve literatüre önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Gösterişçi tüketimin kültürel bağlamda deneyimsel satın almaya etkisi: Sosyal medyada statü ve kimlik ispatı
Günümüz toplumlarında bireylerin tüketim alışkanlıklarının değişmesi, onları maddesel tüketim ile sınırlı kalmayarak deneyimler üzerinden de tüketim davranışına yöneltmiştir. Bu durum, literatürde deneyimsel satın alma kavramı ile karşılaşılmasını sağlamaktadır. Bireylerin duygu, düşünce ve davranışlarının etkisi ile süren deneyim davranışı, bireylerin statü ve kimliklerini de sergileyebilecekleri deneyimlere yönelmelerine neden olmaktadır. Bu deneyimlerden biri de kültürel etkinliklerdir. Bireylerin kültürel etkinliklere katılımları ile statü ve kimlik ispatında bulunmaları, bunu daha geniş kitlelere ulaştırmaları da sosyal medya aracılığıyla gerçekleşmektedir. Gösterişçi tüketim kavramının da yerini aldığı bu noktada, bireylerin sosyal medya paylaşımlarında gösterişçi tüketim sergilemeleri ile statü ve kimlik ispatının sağlandığı kültürel etkinlikler belirlenerek, literatüre, devlet kurumlarına, işletmelere fikir sağlamak ve katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Kültürel etkinliklere katılan, 18 yaş üzerindeki 416 sosyal medya kullanıcısına, sosyal medya platformları ve haberleşme uygulamaları üzerinden ulaşılarak anket formları gönderilmiştir. Anketlerden elde edilen verilerin analizinde, "korelasyon", "frekans" analizleri, içsel tutarlılığı değerlendirmek için "Cronbach Alfa" katsayılarına dayalı analiz tekniği, normallik analizi için "Kolmogorov-Smirnov" ve "Shapiro-Wilk" testleri, bağımsız örneklemler için ise "Mann Whitney- U" ve "Kruskal Wallis-H" testleri uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gösterişçi tüketim deneyimsel satın almaya etki ederek kültürel etkinlikler kapsamında statü ve kimlik ispatında rol oynamaktadır. Eğitim düzeyi düşük olan bireylerin kültürel etkinliklere katılımı statü ispatı aracı olarak gördükleri, genç ve eğitim düzeyi yüksek olan bireylerin ise sosyal medyada deneyimsel bağlamda gösteriş tüketimine eğilimli olduklarına ulaşılmıştır.
Kamu çalışanlarının rekreasyon aktivitelerine katılımı, serbest zaman doyumu ve algılanan stres arasındaki ilişkinin tespitine yönelik bir araştırma
Çalışmada kamu çalışanlarının rekreasyon aktivitelerine katılımı, serbest zaman doyumu ve algılanan stres arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, "Alberta Recreation Survey" çalışmasından yararlanılarak oluşturulan Rekreasyon Aktiviteleri Katılım sıklığı formu, serbest zamandan elde edilen doyumu ölçmek için geliştirilen serbest zaman doyum ölçeği ve kamu çalışanlarının algıladıkları stres düzeyini ölçmek için algılanan stres ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde görev yapmakta olan 18.133 kamu personelleri oluşturmaktadır. Bu evrene göre örneklem büyüklüğü en az 376 olmalıdır. Ve bu çalışmada bu sayı aşılarak kamu çalışanlarıyla toplamda 400 adet anket yapılmış olup 380 anket değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma sonucunda, kamu personellerinin diğer aktiviteler kategorisinde yer alan video oyunları, internette vakit geçirmek, televizyon izlemek, masa, kart oyunları oynamak, seyirci olarak spor etkinliklerine katılmak gibi aktivitelere daha çok katılım gösterdikleri, grup aktivitelerini ise daha az tercih ettikleri tespit edilmiştir. Rekreasyon aktivitelerine katılım sıklığıyla serbest zaman doyumu arasındaki ilişkiye bakıldığında ise fiziksel aktivitelere katılım, kültürel aktivitelere katılım ve hobilere katılım arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Rekreasyon aktivitelerine katılım ile algılanan stres arasındaki etkinin kültürel aktivitelerin strese pozitif yönde ve anlamlı bir etkisi; hobilerin pozitif yönde ve anlamlı bir etkisi ve diğer aktivitelerin negatif yönde ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Kurumsal sosyal sorumluluğun kurumsal itibar üzerindeki etkisi
Bu çalışmanın temel amacı, kurumsal sosyal sorumluluk ile kurumsal itibar arasındaki ilişkiyi ve etkilerini incelemektir. Ayrıca, kurumsal sosyal sorumluluğun alt boyutları olan ekonomik, yasal, etik ve gönüllü sorumlulukların kurumsal itibar üzerindeki etkilerini belirlemek ve sosyo-demografik özelliklerin kurumsal sosyal sorumluluk ile kurumsal itibar üzerindeki farklılıklarını değerlendirmek hedeflenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli esas alınmış olup bu doğrultuda araştırmanın modeli ile hipotezleri belirlenmiştir. Araştırmanın evreni, Ankara ilinde kamu ve özel sektörde faaliyet gösteren, 50 ve üzeri çalışanı bulunan hizmet işletmelerindeki işgörenlerden oluşmaktadır. Örneklem hesaplaması sonucunda 384 kişilik bir örneklem büyüklüğünün evreni temsil ettiği doğrulanmıştır. Verilerin elde edilmesi amacıyla nicel veri toplama yöntemlerinden biri olan anket tekniği kullanılarak saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda oluşturulan anket formu üç bölümden oluşmaktadır. Anketin ilk bölümünde demografik bilgiler, ikinci bölümünde "Kurumsal Sosyal Sorumluluk Ölçeği" ile işgörenlerin kurumsal sosyal sorumluluk algıları, üçüncü bölümünde ise "Kurumsal İtibar Ölçeği" ile kurumsal itibar algıları ölçülmüştür. Veriler çevrimiçi olarak Google Forms aracılığıyla toplanmış; örneklem grubuna toplamda 600 anket gönderilmiş, bunlardan 520'si geri alınmış ve 501'i geçerli kabul edilmiştir. Toplanan veriler SPSS 27 programında analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, kurumsal sosyal sorumluluk algısının kurumsal itibar üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu ve işgörenlerde kurumsal sosyal sorumluluk algısının güçlenmesinin kurumsal itibar algısını artırdığını sonucuna varılmıştır.
Kişilik tiplerinin macera rekreasyonu davranışı arayışı üzerindeki etkisinde bireylerin doğal alan rekreasyonu öz yeterliliğin aracılık rolü
Kişilik tipleri farklı karakteristik özellikler ile ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle bireylerin hayatındaki seçimleri, zevkleri, davranışları, tepkileri vb. taşıdığı kişilik özelliklerinden etkilenmektedir. Bundan dolayı bireylerin doğal alan rekreasyon öz yeterliliği ve macera davranışı arayışı da kişilik tiplerinden etkilenmesi beklenmiştir. Doğal alan rekreasyon öz yeterliliği bireylerin doğal alandaki rekreasyon faaliyetlerindeki başarılarına olan inancıdır. İnsanların doğal alan rekreasyonu faaliyetlerine katılımını etkiler. Bu tez çalışmasında ise kişilik tiplerinin macera davranışı arayışı üzerindeki etkisinde doğal alan rekreasyonu öz yeterliliğinin aracılık rolü araştırılmıştır. Literatür incelendiğinde kişilik ve macera davranışı arayışı ayrı ayrı birçok çalışmaya konu olmuştur. Ancak doğal alan rekreasyon öz yeterliliği ile bu kavramların arasındaki ilişki incelenmemiştir. Bu nedenle çalışma literatürdeki boşluğa değindiği için ve rekreasyon hizmeti veren işletmelere bilgi vermesi açısından önemli görülmektedir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi olarak anket tekniği uygulanmıştır. 'Beş Faktör Kişilik Ölçeği', 'Doğal Alan Rekreasyon Öz Yeterliliği Ölçeği' ve 'Macera Davranışı Arayışı Ölçeği' olarak üç farklı ölçek kullanılmıştır. Veriler yüksek riskli rekreasyon faaliyetlerinden motokros, yamaç paraşütü, rafting, kayak, kaya tırmanışı, delta kanatla uçuş, su kayağı, bunge jumping, paraşütle serbest atlama, uçurtma sörfü, rüzgar sörfü, serbest dalış, tüple dalış, woke boarding faaliyetlerinden en az birine katılmış 18 yaş üzeri 500 Türk katılımcıdan toplanmıştır. Elde edilen veriler Smart (PLS-YEM) ve SPSS programı ile analiz edilmiştir. Veriler cronbach alfa, doğrulayıcı faktör, uyum geçerliliği, ayrım geçerliliği, R2, F2 , yapısal eşitlik ve path analizine tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda kişilik tiplerinin doğal alan rekreasyon öz yeterliliği ve macera davranışı üzerinde bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında doğal alan rekreasyon öz yeterliliği hem macera davranışını etkilediği hem de kişilik tipleri ile macera davranışı arasında aracı rolü olduğu bulunmuştur. Özellikle doğal alan rekreasyon öz yeterliliği, dışa dönük kişilik tipi ile macera davranışı arayışı arasında önemli bir aracı rolü olduğu söylenebilir.
Sportif etkinlikler kapsamında lise öğrencilerinin sosyal onay ihtiyacı ile boyun eğici davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Batman ili örneği)
Bu araştırmanın amacı Batman ilinde okul sporlarına katılan lise öğrencilerinin sosyal onay ihtiyaçları ile boyun eğici davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeline göre yapılmıştır. Araştırmada alan yazın taranmış ve konu ile ilgili bilgiler verilmiştir. Araştırmada Batman ili 2019-2020 öğretim yılı bahar döneminde Batman il merkezinde MEB'e bağlı resmi ortaöğretim (lise) okullarında öğrenim gören 653 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Katılımcılardan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ve hesaplanmasında SPSS 22.0 istatistik paket program kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Karaşar ve Öğülmüş (2016) tarafından geliştirilen "Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği" ve Gilbert ve Allan (1994) tarafından geliştirilen, Şahin ve Şahin (1992) tarafından Türkçeye uyarlanan "Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Araştırmada lise kademesindeki öğrencilerin sportif etkinlikler kapsamında sosyal onay ihtiyacı ile boyun eğici davranışları arasındaki ilişkinin cinsiyet, yaş, sınıf düzeyleri, okul türü, spor etkinliklere katılım türü, anne-baba eğitimi, aile gelir düzeyi, başkalarının yargılarına duyarlılık, sosyal geri çekilme, olumlu izlenim bırakma ve boyun eğici davranışlar gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olup olmadığı incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda cinsiyet, yaş, sınıf düzeyleri, okul türü, spor etkinliklere katılım türü, anne-baba eğitimi, aile gelir düzeyi değişkenleri ile sosyal onay ihtiyacının alt boyutları olan başkalarının yargılarına duyarlılık, sosyal geri çekilme, olumlu izlenim bırakma ve boyun eğici davranışlar ölçeği arasında farklılaşma olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak sportif faaliyetlere katılan lise öğrencilerinin sosyal onay ihtiyaçları ile boyun eğici davranışları arasındaki ilişkinin belirlendiği bu çalışmanın sonuçları beden eğitimi ve spor uygulamalarında dikkate alınması ve değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin rekreasyon etkinliklerine katılımlarını engelleyen faktörlerin belirlenmesi
Bu araştırmada, Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin rekreasyonel faaliyetlere katılımlarını engelleyen faktörlerin çeşitli değişkenlere göre araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın Evreni, Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu bölümünde 2020-2021 yılı güz döneminde öğrenim gören 758 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem grubunu Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu lisans programlarında (Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Antrenörlük Eğitimi ve Spor Yöneticiliği normal ve ikinci öğretim) öğrenim gören 187'si erkek ve 84'ü kadın olmak üzere toplam 271 öğrenci araştırmaya gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Türkçe uyarlaması Gürbüz ve arkadaşları (2012), tarafından geliştirilen "Serbest Zaman Engelleri Ölçeği-18 (SZEÖ)" kullanılmıştır. Kullanılan bu ölçek 18 maddeden oluşmakta ve ölçek ile birey psikolojisi, bilgi eksikliği, tesis, arkadaş eksikliği, zaman, ilgi eksikliği gibi alt boyunlar belirlenmiştir. Kullanılan ölçekte yer alan ifadeler "Kesinlikle Önemsiz (1)", "Önemsiz (2)", "Önemli (3)" ve "Çok Önemli (4)" şeklinde 4'lü Likert tipli olarak derecelendirilmiştir. Ölçek maddelerinden elde edilen puanların yorumlanmasında; 1,00-1,75: arası kesinlikle önemsiz, 1,76, 2,50: arası önemsiz, 2,51-3,25: arası önemli ve 3,26- 4,00: arası ise çok önemli şeklinde değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeğin hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı alt boyutlar itibarı ile 0,62 -0,82 arasında toplamda ise 0,81 bulunup ölçeğin oldukça güvenilir olduğu söylenebilir. Araştırma sonucunda: Batman Üniversitesin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin serbest zamanlarını değerlendirme engellerini önemli gördükleri saptanmıştır. Öğrencilerin serbest zamanlarını değerlendirme engelleri tüm alt boyutlarda cinsiyet, sınıf, medeni durum, yaş ve eğitimlerinden artan Serbest zamanlarını değerlendirip değerlendirmedikleri değişkenleri açısından anlamlı olarak değişmektedir. Okuduğu bölüm değişkenine göre Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin Serbest zamanlarını değerlendirme engellerinin alt boyutlarında anlamlı olarak değişmediği tespit edilmiştir.
Liselerde gerçekleştirilen rekreatif sosyal etkinlikler: Bir meta-sentez çalışması
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki liselerde rekreatif sosyal etkinlikler ile ilişkili konuları ele alan tezlerin ve makalelerin meta-sentez yöntemi kullanılarak incelenmesi yoluyla rekreatif sosyal etkinlikler alanındaki eğilimleri belirlemek ve bu uygulamalara ilişkin genel değerlendirmelere ulaşmaktır. Araştırmada meta-sentez yöntemi çerçevesinde 2008-2020 yılları arasında yayınlanmış ve dahil etme kriterlerini karşılayan 19 makale, 16 tez olmak üzere toplam 35 bilimsel araştırma çalışmasının araştırma soruları doğrultusunda ele alınan içerikleri sentezlenmiştir. Çalışmaların seçiminde Google Akademik arama motoru, TÜBİTAK ULAKBİM Dergi-Park, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarından faydalanılmıştır. Çalışmaların her biri içerik analizine tabii tutularak çalışmanın amacı, konu alanı, yöntemi, örneklemi, veri toplama araçları ve ulaşılan bulgular bağlamında incelenmiştir. Elde edilen veriler frekansa dayalı yorumlanmış ve tablolarla gösterilmiştir. Araştırmada yer alan çalışmalar yıllara göre incelendiğinde en çok 2018 yılında yapıldığı belirlenmiştir. Araştırmaya dâhil olan çalışmaların 19'u makale, 15'i yüksek lisans tezi 1'i doktora tezidir. Araştırmaların benzer ve farklı yönleri karşılaştırılarak ve bütünsel bir açıdan ele alınarak bir sentez çalışması yapılmıştır. Çalışmaların veri toplama araçları incelendiğinde en çok açık uçlu anketin, araştırma desenleri incelendiğinde en fazla nicel araştırma kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmaların veri analiz yöntemleri incelendiğinde en çok anket/ölçek analiz yöntemi kullanıldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmaların meta-sentezi sonucunda; 15 amaç teması ve 21 amaç kodu ile 22 bulgu teması ve 72 bulgu kodu üretilmiştir. Çalışmaya dahil edilen araştırmalarda rekreatif sosyal etkinlikler çerçevesinde liselerde öğrenci tutumlarının, öğrenci kazanımlarının ve öğrenci davranışlarının incelenmesinin başlıca araştırma amaçlarını oluşturduğu; öte yandan sosyal etkinliklerde yaşanan sınırlılıklar, sosyal etkinliklerin öğrencilerin duyuşsal gelişimlerine ve diğer bazı beceri gelişim alanlarına sağladığı çeşitli katkılar ve yönetici, öğretmen, veli gibi paydaşların sosyal etkinlikleri ihmal etme durumlarına ilişkin bulguların öne çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu meta-sentez çalışması ile rekreatif sosyal etkinlikler konusunda uygulamacılara ve alanyazına katkı sağlayacak araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Batman ilindeki kamu ve özel spor tesislerinin erişilebilirlik standartları yönünden karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Bu çalışmanın amacı "Batman ilindeki kamu ve özel spor tesislerinin erişilebilirlik standartları yönünden karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Araştırma kapsamına Batman ilindeki 10 kamu ve 10 özel olmak üzere toplamda 20 adet spor tesisi seçilmiştir. Bu tesisler, rastlantısal yöntem ile Batman ilindeki spor tesisleri içerisinden seçilmiştir. Araştırma, tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir ve araştırmada erişilebilirliği tespit etmek amacıyla Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın ulusal geçerliliği olan binalar için iç ve dış mekânlar erişilebilirlik tespit formundan yararlanılmıştır. Tespit formu 7 başlık ve 62 soru ile sınırlandırılmıştır. Başlıklar; otoparklar, girişler, rampalar, tuvaletler, koridorlar, asansörler ve merdivenlerden oluşmaktadır. Araştırmada Batman ilinde örnekleme alınan kamu ve özel sektör spor tesislerinin engelliler için yapılmış olan erişilebilirlik düzenlemeleri belirlenmiş ve elde edilen sonuçlara göre kamu spor tesislerinde %61,1 "Yeterli", özel spor tesislerinde %25,4 ile "Yetersiz" düzeyinde bulunmuştur. Bu analiz sonucunda erişilebilirlik düzenleme kriterlerine göre Kamu tesislerinin erişilebilirlik bakımından daha iyi durumda olduğu ortaya çıkmıştır.
Üniversite öğrencilerinin dijital rekreasyona ilişkin tehdit farkındalık düzeyinin incelenmesi
Günden güne artan dijitalleşme daha önce fiziksel ortamlara mahsus olan rekreasyon faaliyetlerinin dijital ortamlara taşınmasını da beraberinde getirmektedir. Bu çerçevede, dijital ortamlarda rekreasyon etkinliklerinin bireylere yönelik olası tehditlerini de dikkate almak gerekiyor. Bu doğrultuda bu çalışma, üniversite öğrencilerinin dijital rekreasyona ilişkin tehdit farkındalık düzeylerini belirli bağımsız değişkenlere göre incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma, nicel tarama modeli ile nedensel karşılaştırma modeline göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma evreni Batman Üniversitesinde lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerdir. Araştırma örnekleminde Batman Üniversitesinde lisans düzeyinde öğrenim gören 278 kadın, 174 erkek toplam 444 lisans öğrencisi yer almıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Üniversite Öğrencilerinin Dijital Rekreasyona İlişkin Tehdit Farkındalık Düzeyi Anketi" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik tekniklerinden ortalama, frekans, yüzde kullanılmıştır. Öte yandan, bağımsız değişkenlere göre farklılık analizlerinde verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle parametrik istatistik tekniklerine başvurulmuş ve bu kapsamda t-teti ve varyans analizinden yararlanılmıştır. Yapılan çalışmada üniversite öğrencilerinin dijital rekreasyona ilişkin tehdit farkındalıklarının hangi düzeyde olduğu ve cinsiyete, doğum yılına, okuduğu fakülteye, aile gelir düzeyine, dijital ortamda günlük bulunma süresine ve dijital ortamda bulunma amaçlarına göre değişip değişmediği incelenmiştir. Ölçeğin hem "Dijital Rekreasyon Tehditlerinden Korunma" boyutunda, hem "Dijital Rekreasyonun Olası Olumsuz Doğurguları" boyutunda ve hem de ölçeğin bütününde "katılıyorum" düzeyinde olduğu bulunmuştur. Böylece, öğrencilerin kendilerini dijital rekreasyon tehdidine karşı yeterli bir farkındalık düzeyinde gördükleri sonucuna varılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin dijital rekreasyona ilişkin tehdit farkındalığı düzeylerinin incelenen tüm değişkenler arasında yalnızca cinsiyete göre ve erkek öğrenciler lehine farklılık gösterdiği, diğer değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa yol açmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital rekreasyon, Dijital tehdit, Rekreasyon, Tehdit farkındalığı
Çocukların oyunlarına yönelik algıları ve açık alanda oyuna yönelik tutumlarının incelenmesi
Bu tez çalışması çocukların oyun algılarını ve açık alanda oyuna yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlerle ilişkisini incelemiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemi ve nicel araştırma yönteminin deseni olan ilişkisel tarama modelini kullanmıştır. Çocukların Oyunlarına Yönelik Algıları ile Açık Alanda Oyuna Yönelik Tutumları ölçekleri belirlenmiş ve Siirt'in Kurtalan ilçesindeki 6 ilkokulda okuyan 4. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Ankete 193'ü (%51,7) erkek, 180'i (%48,3) kız öğrenci katılmıştır. Anketlerde elde edilen veriler T-Testi ve Anova ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre çocukların oyunlarına yönelik algılarının Okul Dışı Zaman Etkinliği alt boyutunda cinsiyete göre anlamlı bir fark (p=0,02) olduğu ve erkek çocukların kız çocuklarına göre daha yüksek puan ortalamasına sahip olduğu tespit edilmiştir. Çocukların oyunlarına yönelik algıları alt boyut puanlarının yaşadığı yere göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında ise Sosyallik alt boyutunda ilçede yaşayan çocukların ortalamalarının (x̄=11,36), köyde yaşayan çocukların ortalamalarından (x̄=10,55) yüksek olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir ölçek olan çocukların açık alanda oyun tutumları alt boyutları cinsiyete göre değerlendirildiğinde Korkular alt boyutunda kız çocukların ortalamalarının (x̄=12,29), erkek çocukların ortalamalarından (x̄=11,13) yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda kızların oyunlarına yönelik tutumları konusunda erkek çocuklara göre daha fazla korku tutumu geliştirdiği görülmektedir. Yine her iki ölçek puanı ile çocukların ebeveyn özellikleri ile konut yapıları incelenmiş ve anlamlı bir fark elde edilmemiştir. Son olarak oyunlarına yönelik algıları ve açık alanda oyun tutumu alt boyutları arasındaki ilişkiye bakılmış, Sosyallik algısı alt boyutu (r=0,13; p<0,05) ile Faydalar ve Yapılandırılmamış Oyun alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Antalya ilinde rekreasyon amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini ve rekreasyon fayda düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırma, spor alanında rekreasyonel amaçlarla faaliyet gösteren bireylerin yaşam tatminleri ile rekreasyonel fayda düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Ana amaca ek olarak rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatminleri ve rekreasyon fayda düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş, gelir düzeyi ve medeni durum değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmada, Antalya ilinde rekreasyonel amaçlı spor yapan toplam 410 katılımcıdan 123'ü kadın ve 287'si erkek örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Yaşam Tatmini Ölçeği" ve "Rekreasyon Fayda Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (One Way Anova) ve Pearson Korelasyon analizi gibi yöntemler uygulanmıştır. Sonuçlar, yaşam tatmini ölçeğinden alınan puanların ve rekreasyon fayda ölçeğinden alınan puanların cinsiyet değişkenine göre, gelir düzeyi değişkenine göre ve medeni durum değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığını ortaya koymuştur. Ayrıca yaşam tatmini ile yaş arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkan bir diğer analiz sonucudur. Araştırmanın ana problemine yönelik yapılan Pearson korelasyon anali sonucu ise rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini düzeyleri ile rekreasyon fayda düzeyleri arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.
Rekreaktif amaçlı yapılan tenis sporunun bireylerin yaşam kaliteleri ile mutluluk düzeylerine olan etkilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Diyarbakır ilinde rekreaktif amaçlı yapılan tenis sporunun bireylerin yaşam kalitesi ile mutluluk düzeyine olan etkisinin yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, meslek grubu, gelir durumu, tenis oynama durumu ve tenis oynama nedeni gibi değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu, Diyarbakır İlinde tenis oynayan (n=325) ve tenis oynamayan (n=308) olmak üzere oluşturdu. Araştırmamıza katılan bireylerin mutluluk düzeylerini belirlemek için Hills ve Argyle tarafından geliştirilen Doğan ve Çötok tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu" ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği uygulandı. Araştırmanın sonunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde Jamovi 2.4.5 istatistiksel paket programı kullanıldı. Öncelikle tüm değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, yüzde) hesaplandı. Verilerin parametrik test varsayımlarını sağladığı tespit edildikten sonra, araştırmanın amacına uygun olarak çeşitli karşılaştırma analizleri gerçekleştirildi. Cinsiyet, yaş grubu, medeni durum, öğrenim düzeyi, gelir düzeyi ve meslek grubu ile tenis oynama durumu arasındaki etkileşimlerin ilgili ölçek puanları üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla iki yönlü varyans analizi (Two-Way ANOVA) uygulandı. Bu analizlerde etkileşim etkileri değerlendirildi. Etkileşim etkilerinde anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak belirlendi. Yaş ve tenis oynama yılı değişkenleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık görüldü. Cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, meslek grubu, gelir durumu, tenis oynadığı gün sayısı ve tenis oynama değişkenleri arasında matematiksel olarak farklılıklar tespit edildi. Sonuç olarak; Oxford Mutluluk Ölçeği açısından yaş grubu ve tenis oynama süresi arasında anlamlı bir etkileşim etkisi bulundu. Yaşam kalitesi ölçeği bedensel alt boyutunda yaş ile aktif olarak tenis oynama ve tenis oynama süresinde, ruhsal alan puanlarında tenis oynamadığında mutsuzluk hisseden bireylerin ortalama ruhsal alan puanı, mutsuzluk hissetmeyen bireylerin ortalamasına göre istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p>0.05). Tenis oynamanın mutluluk düzeyini yaşa bağlı olarak farklı şekilde etkilediğini, tenis oynamanın ileri yaşlardaki bireylerde daha belirgin bir psikolojik fayda sağladığına, tenis oynamanın genç ve orta yaş bireylerde bedensel iyi oluşu daha güçlü biçimde desteklediğini, uzun süreli tenis oynamanın mutluluk üzerinde belirgin bir katkı sağladığı, beden algısında iyileşmenin düzenli ve süreklilik arz eden tenis etkinliğiyle ilişkili olduğunu, tenis oynayamadığında ruhsal anlam da etkilenme eğilimin de olan bireylerin genel olarak daha yüksek ruhsal iyi oluş düzeyine sahip olduğu sonucuna ulaşıldı.
Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev alan idarecilerin fiziksel aktiviteye katılımını engelleyen faktörlerin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev alan okul idarecilerinin fiziksel aktiviteye katılımını engelleyen faktörlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, eğitim düzeyi, aktif fiziksel aktivite yapma durumu, haftada yapılan fiziksel aktivite gün sayısı, günde yapılan fiziksel aktivite saati, idarecilik süresi, gelir durumu, ders alanları, çalışılan kurum türü gibi değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın örneklem grubunu Batman il merkezinde anaokul, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev alan 423 okul idarecisi oluşturmuştur. Çalışmamızda katılımcılara algıladıkları fiziksel aktivite engellerini değerlendirmek için Suraya ve arkadaşları tarafından Malezya'da geliştirilen, Türkçe geçerlilik ve güvenirliliği Yurtçiçek ve arkadaşları tarafından yapılan Fiziksel Aktivite Engelleri Ölçeğini uygulanmıştır. Ölçekten alınan puanların yüksek olması, fiziksel aktivite engellerinin fazla olması anlamına gelmektedir. Alt boyutların toplam puanına göre engel türü hakkında yorum yapılmaktadır. Araştırma sonunda elde edilen verilerin istatistiksel olarak analiz edilmesinde SPSS programı kullanıldı. Verilerin analizi; aritmetik ortalama ve standart sapma olarak sunuldu. Normallik sınaması için Kolmogorov-Smirnov testi; homojenlik sınaması için Levene testi uygulandı. Normal dağılım göstermeyen veri setleri için çarpıklık ve basıklık değerleri kontrol edildi ve ±2 değeri içinde olan veri setlerinin normal dağılım gösterdiği kabul edildi. Gruplar arası ikili karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (One way ANOVA) uygulandı. Farklılığın hangi değişkenden kaynaklandığının belirlenmesi için Tukey düzeltme testi kullanıldı. Ölçeğin alt boyutları arasındaki korelasyonun belirlenmesi için Pearson korelasyonu uygulandı. İstatistiksel sonuçlar p<0.05 anlamlılık düzeylerinde değerlendirildi. Cinsiyet değişkenine göre fiziksel çevre alt boyutunda, yaş, medeni durum, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, aktif olarak fiziksel aktivite yapma, haftada fiziksel aktivite gün sayısı, günde yapılan fiziksel aktivite saati, idarecilik süresi ve gelir durumu, değişkenine göre bütün alt boyutlarda anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, okullarda idareci olarak görev alan öğretmenlerin fiziksel aktiviteye katılımı cinsiyet, yaş, medeni durum, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, aktif fiziksel aktivite yapma durumu, haftada fiziksel aktivite yapılan gün sayısı, günde fiziksel aktivite yapılan gün sayısı, günde yapılan fiziksel aktivite saati, idarecilik süresi, gelir durumu ve çalışılan kurum türü değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar görülmektedir.
Üniversitelerde lisans düzeyinde eğitim verilen rekreasyon yönetimi bölümü müfredatlarının incelenmesi
Bireylerin hayatında olan problemler ile bilim ve teknoloji alanında meydana gelen gelişmeler boş zamanın genişlemesine neden olmuştur. Boş zamanın artması, bireylerin zamanlarını daha kaliteli ve verimli şekilde geçirmek istemeleri doğrultusunda ihtiyaçlarının doğru ve güzel bir şekilde değerlendirilmesi sonucunu getirmiştir. Bu durumda boş zamanın eş değeri olan rekreasyon kavramını da ortaya çıkarmıştır. Bireylerin boş zamanlarını verimli bir şekilde değerlendirebilmeleri için bu alanda uzmanlaşmış ve eğitimini almış kişilerin dahil olmasına sebebiyet vermiştir. Bu durumunda çözülebilmesi için üniversiteler de bulunun 'Rekreasyon Yönetimi Bölümü' önemli bir rol oynamaktadır. Bireylerin boş zaman etkinliklerine yönelmesi ve doğru faaliyetlerde bulunmasında ise bu bölümün eğitimini almış kişilerle mümkün olacağı belirlenmiştir. Rekreasyon Yönetimi eğitimi, boş zamanların artması ile önemli bir hale gelmiştir. Üniversitelere bu bölümün girmesi, bireylerin boş zamanlarını nasıl değerlendirecekleri konusu hakkında bilgilendirmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye 'de bulunan rekreasyon yönetimi bölümü müfredatlarının incelenip literatüre katkı sağlanmasıdır. Çalışmanın bir diğer aşamasına bakıldığında ise yöntem ile ilgili bilgilere yer verilip çalışmanın modeli, yöntemi ve veri toplama sürecinden bahsedilmiştir. Bununla beraber çalışma ile ilgili elde edilen bulgulara da yer verilmiştir. Rekreasyon yönetimi bölümleri incelendiğinde alandan doktora eğitimi almış akademisyen sayısının zamanla arttığı, Türkiye'de 20 üniversitede 21 fakülte ve yüksekokulunda yer aldığı görülmüştür. Müfredatlara genel olarak bakıldığında rekreasyon yönetimi meslek dersleri ile spor ağırlıklı derslerin yer aldığı, bunun yanında başta dil dersleri olmak üzere işletme, yönetim organizasyon gibi derslerinde olduğu görülmektedir. Araştırmanın sonucunda, bulgulardan elde edilmiş olan bilgiler doğrultusunda rekreasyon yönetimi bölümleri için örnek bir müfredat önerisi oluşturulmuştur.
Rekreatif alanların yerel halk tarafından değerlendirilmesi: Sinop ili örneği
Bireylerin refah düzeylerini artırmak ve mental açıdan iyi olmalarını sağlamak adına rekreatif alanlar önemlidir. Bu rekreatif alanlar, bireylerin boş zamanlarını değerlendirmelerini ve doğayla iç içe olmaları açısından önem arz etmektedir. Türkiye'nin en mutlu ili olarak kabul edilen Sinop'ta pek çok rekreatif alan bulunmaktadır. Bu çalışma, Sinop il merkezindeki rekreatif alanların kullanımını ve kullanıcı memnuniyetini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmış ve Sinop'taki rekreatif alanların durumu hakkında kapsamlı bir değerlendirme sunulmuştur. Araştırma sonuçları, rekreatif alanların kullanımının ve kullanıcı memnuniyetinin, alanların büyüklüğü, çeşitliliği, erişilebilirliği, bakımı ve güvenliği gibi faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Katılımcılar, rekreatif alanların yetersiz olduğunu ve parklar ile bahçelerin en çok kullanılan alanlar olduğunu belirtmişlerdir. Özellikle, engelli bireyler ve çocuklu aileler için mevcut alanlarda yeterli imkanların bulunmadığı tespit edilmiştir. Katılımcılar, rekreatif alanlarda daha fazla spor aleti, bisiklet yolu ve oturma alanı talep etmektedir. Bu araştırma, Sinoptaki rekreatif alanların mevcut durumunu ve kullanıcı beklentilerini anlamak amacıyla önemli bir kaynak sunmaktadır. Elde edilen bulgular, rekreatif alanların daha etkili bir şekilde tasarlanması ve yönetilmesi konusunda yöneticilere ve tasarımcılara rehberlik edebilir.
Rekreatif faaliyetlere katılan yaşlı turistlerin boş zaman motivasyonu, boş zaman tatmini ve mental iyilik hallerinin tekrar ziyaret etme niyetlerine etkisi
Rekreasyon bireylerin eğlenmek, rahatlamak ya da sosyalleşmek gibi amaçlarla bireysel ya da grup halinde, kendi istekleri doğrultusunda katılım gösterdikleri etkinliklerdir. Turizm sektöründe çok büyük bir yere sahip olan rekreatif faaliyetler her yaş grubu birey için oluşturulacak birçok çeşit etkinliği içermektedir. Rekreatif faaliyetlere katılım sonucunda bireyler, fizyolojik, psikolojik, estetik, sosyal, eğitim ve rahatlama açısından büyük faydalar sağlamaktadır. Rekreatif faaliyetlere ve rekreatif faaliyetlerden elde edilecek faydaları deneyimleyen bir yaş grubu da 50 yaş ve üzeri bireylerdir. 55 yaş ve üzerindeki bireyler çalışma dönemi sonrasında farklı tatil deneyimlerinde bulunmak istemektedirler. Bu tez çalışmasının amacı, Antalya'da rekreatif faaliyetlere katılan 50 yaş ve üzeri turistlerin boş zaman motivasyonları, boş zaman tatminleri ve mental iyilik halleri ilişkisini saptamak ve bu faktörlerin tekrar ziyaret etme niyetleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Araştırma da nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi için kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Anket formu Rusça, İngilizce, Almanca ve Türkçe olarak 4 dilde uygulanmıştır. Anket formu Antalya ili otellerinde rekreatif faaliyetlere katılan 55 yaş ve üzeri toplamda 394 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, turistlerin boş zaman motivasyonu algılarında yaş, eğitim durumu ve gelir durumuna göre farklılık oluşmuş ancak cinsiyet ve medeni duruma göre farklılık oluşmamıştır. Turistlerin boş zaman tatmini algıları cinsiyet, medeni durum, gelir durumu, yaş ve eğitim durumuna göre farklılık oluşturmaktadır. Turistlerin mental iyilik hali algıları cinsiyet, medeni durum, yaş ve eğitim durumuna göre farklılık oluştururken gelir durumuna göre farklılık oluşmamıştır. Turistlerin tekrar ziyaret etme niyetleri medeni durum, yaş ve eğitim durumuna göre farklılık oluşturmuştur ancak cinsiyet ve gelir durumuna göre farklılık oluşturmamıştır. Rekreatif faaliyetlere katılan katılımcıların boş zaman motivasyonu, boş zaman tatmini, mental iyilik hali ve tekrar ziyaret etme niyetleri arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır.
Sağlık turizmi kapsamında Antalya'da yoga turizmi örneği
Bu çalışma, sağlık turizmi kapsamında gelişmekte olan yoga turizmini ele alarak, Antalya'daki konaklama işletmelerinde yoga inzivasına katılan bireylerin yoga inanç düzeyleri, algıladıkları hizmet kalitesi, mental iyilik halleri ve davranışsal niyetleri arasındaki ilişkileri demografik değişkenler çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Rekreatif bir etkinlik olarak yoga, bireylerin fiziksel, zihinsel ve ruhsal dengeye ulaşmasını destekleyen bütüncül bir uygulama olup (Iyengar, 2021:19), turizm bağlamında hem bedensel hem de psikolojik faydalarıyla ön plana çıkmaktadır (Connell, 2006:1094). Araştırma sonuçlarına göre; cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim ve gelir düzeylerinin yoga inancı ve davranışsal niyet gibi bazı değişkenler üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığı tespit edilmiştir. Örneğin, yaş arttıkça davranışsal bağlılık düzeyinin yükseldiği; eğitim düzeyi arttıkça bireylerin hizmete yönelik beklentilerinde artış gözlendiği ve daha eleştirel tutumlar benimsedikleri belirlenmiştir (Zeithaml vd., 1996; Baker ve Crompton, 2000). Mental iyilik hali düzeylerinde genel olarak demografik farklılık gözlemlenmemekle birlikte, evli bireylerin daha yüksek öznel iyi oluş düzeyine sahip oldukları görülmüştür (Dush ve Amato, 2005). Sonuçlar, yoga turizmi kapsamında sunulacak hizmetlerin, katılımcıların demografik özelliklerine duyarlı ve kişiselleştirilmiş biçimde yapılandırılmasının, hizmet kalitesi algısını ve tekrar ziyaret etme niyetini olumlu yönde etkileyebileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma hem akademik literatüre katkı sağlamakta hem de yoga turizmine yönelik stratejik pazarlama ve hizmet planlamaları için uygulayıcı düzeyde yol gösterici nitelik taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Yoga Turizmi, Sağlık Turizmi, Rekreasyonel Faaliyetler, Yoga İnancı, Mental İyilik Hali, Algılanan Hizmet Kalitesi, Davranışsal Niyet, Demografik Özellikler, Niş Pazarlama.
Sinop destinasyonuna ilişkin turistik ziyaretçilerin yorumlarının değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
Günümüzde turistlerin destinasyon seçim süreçleri dijital platformlarda paylaşılan yorumlarla ve değerlendirmelerle doğrudan şekillenmektedir. Özellikle seyahat öncesi bilgi arayışında olan potansiyel turistler bu platformlar aracılığıyla gitmeyi planladıkları destinasyonlar hakkında ön izlenim edinmektedirler. Bu durum turistik destinasyonların tanıtımı ve destinasyon pazarlaması açısından çevrimiçi kullanıcı yorumlarının önemini artırmaktadır. Sinop, Karadeniz Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan, doğası ve tarihi dokusu ile bilinen önemli turistik destinasyonlardan biridir. Bu çalışmada Sinop destinasyonunu ziyaret eden turistik ziyaretçilerin Google yorumları incelenerek destinasyona dair görüşlerinin tematik bir çerçevede değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Google platformunda yapılan yorumların incelenmesi ile turistlerin destinasyona yönelik algılarını, beklentilerini ve deneyimlerini derinlemesine anlamak mümkün olacaktır. Böylelikle destinasyonun güçlü ve zayıf yönleri belirlenerek, Sinop'un turizm stratejilerine katkı sunabilecek bilgiler ortaya konacaktır. Bu kapsamda içerik analizi yöntemi kullanılarak Sinop destinasyonu hakkındaki yorumlar temalar ve kategoriler halinde değerlendirilecektir. Araştırma kapsamında öne çıkan sonuçlar ise şu şekildedir; Sinop'un doğal güzellikleri, tarihi mekanları ve sakin atmosferi, ziyaretçilerin büyük bir bölümü tarafından olumlu bir şekilde değerlendirilmiştir. Sinop Kalesi, Hamsilos Koyu ve İnceburun gibi turistik alanlar, ziyaretçiler tarafından özellikle beğenilen ve sıklıkla önerilen yerler arasında yer almaktadır. Ziyaretçiler, Sinop'un özellikle bir stresli yaşamdan uzaklaşmayı düşünenler için cazip bir atmosferi olduğunu vurgulamaktadırlar. Ziyaretçi yorumlarında bazı olumsuz geri bildirimler de bulunmaktadır. Özellikle yaz aylarında artan kalabalık, ziyaretçilerin deneyimlerini olumsuz etkilemiştir. Yoğun kalabalıkların, doğal güzelliklerin keyfini çıkarma konusunda engel oluşturduğu ve Sinop destinasyonunun kalabalığa cevap verebilecek hizmet potansiyelinin olmadığı analiz edilmiştir. Ayrıca özellikle doğa ile iç içe olunan alanlarda karşılaşılan sivrisinek problemi, ziyaretçilerin olumsuz deneyim yaşamalarına neden olmuştur.
Rekreatif faaliyetlere katılan turistlerin boş zaman tatminlerinin destinasyon imajı ve tekrar ziyaret etme niyetleri üzerine etkisi
Bu araştırmanın temel amacı, rekreatif faaliyetlere katılan turistlerin boş zaman tatmin düzeylerinin, destinasyon imajı (bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlar) ve tekrar ziyaret etme niyetleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, Antalya ilinde yer alan beş yıldızlı otellerde konaklayan Türk ve yabancı (İngiliz, Alman, Rus vb.) turistlerden elde edilen verileri kapsamaktadır. Katılımcılar uygunluk örnekleme yöntemiyle belirlenmiş; uç değer analizi sonucunda 432 katılımcıdan elde edilen verilerden 376 geçerli form analizlere dâhil edilmiştir. Araştırmada, demografik değişkenlerin analizinde SPSS 25 programı; model testi için ise SmartPLS 4 programı aracılığıyla kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS SEM) tekniği kullanılmıştır. Analiz sonuçları, boş zaman tatmininin tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisinin doğrudan değil; destinasyon imajı aracılığıyla dolaylı ve anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, destinasyon imajının tam aracılık rolü üstlendiğine işaret etmekte ve modelin kavramsal yapısının istatistiksel olarak desteklendiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, boş zaman tatmininin, turistlerin destinasyon imajı algıları üzerinden tekrar ziyaret etme davranışını şekillendiren önemli bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır.
Kent parkları ziyaretçilerinin boş zaman etkinliklerine yönelik tutumları: Mersin-Tarsus örneği
Günümüzde hızlı kentleşme, yoğun çalışma temposu ve artan yaşam stresi bireylerin boş zaman ihtiyaçlarını daha da önemli hale getirmiştir. Bu bağlamda kent parkları, bireylere fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan rahatlama olanağı sunan önemli kamusal alanlar olarak öne çıkmaktadır. Kent parkları, kent sakinlerinin günlük boş zaman etkinliklerini gerçekleştirebilecekleri önemli alanlar olarak kabul edilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, Mersin kentinde bulunan Tarsus Kültür Parkı ziyaretçilerinin boş zaman etkinliklerine yönelik tutumlarını incelemektir. Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak konuyla ilgili literatürden yararlanılarak geliştirilen bir tutum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Mersin il sınırları içerisinde yer alan Tarsus Kültür Parkı ziyaretçileri oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Ayrıca tutum düzeylerinin demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, eğitim durumu vb.) açısından anlamlı farklılıklar gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma bulguları, hem yerel yönetimlere hem de kent parkı planlamacılarına, ziyaretçilerin beklenti ve ihtiyaçlarına uygun, daha işlevsel ve katılımcı odaklı düzenlemeler yapılması açısından yol gösterici olabilecek niteliktedir.
Sosyal medya kullanım bozukluğunun yaşam doyumu ve iş performansı üzerine etkileri
Bu çalışmada, Sinop Üniversitesi'nde görev yapan akademisyenler özelinde sosyal medya kullanım bozukluğunun yaşam doyumu ve iş performansı üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Sosyal medya kullanım bozukluğu, bireyin sosyal medya platformlarını kontrolsüz ve aşırı şekilde kullanmasıyla ortaya çıkan psikolojik ve davranışsal sorunlar bütünü olarak tanımlanmaktadır. Sosyal medya kullanım bozukluğu, bireyin gündelik yaşamını, sosyal ilişkilerini ve iş hayatını olumsuz etkileyebilmekte; dikkat dağınıklığı, zaman yönetiminde zorlanma ve iş sorumluluklarını aksatma gibi durumlara neden olabilmektedir. Bu nedenle bu üç değişkenin birbirleri ile olan ilişkisinin ortaya konması işletmeler ve aynı zamanda kurumsal stratejilerin belirlenmesi açısından önemlidir. Dijitalleşmenin kullanım alanlarının artması ile birlikte sosyal medya, bireylerin günlük yaşamlarında vazgeçilmez bir unsuru hâline gelmiştir. Ancak sosyal medya kullanımının kontrolsüz hâle gelmesi, psikolojik ve davranışsal bazı sorunlara yol açabilmekte; özellikle çalışan bireylerde iş verimliliği ve yaşam doyumu üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Akademik çevre gibi yüksek düzeyde bilişsel dikkat ve üretkenlik gerektiren ortamlarda bu tür etkilerin daha belirgin olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda araştırmada, sosyal medya kullanım bozukluğu ile yaşam doyumu ve iş performansı arasındaki ilişkiler bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Araştırmada veri toplama sürecinde nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda, Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve İş Performansı Ölçeği kullanılarak veriler onlie anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırma evrenini oluşturan Sinop Üniversitesi Akademisyenlerinden, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 200 akademisyen örneklem havuzunu oluşturmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda sosyal medya kullanım bozukluğu, yaşam doyumu ve iş performansı arasındaki ilişkiler korelasyon ve regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Ayrıca, cinsiyet, unvan ve yaş gibi demografik değişkenler bağlamında farklılıkları incelemek üzere bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Analiz sonuçları, sosyal medya kullanım bozukluğunun hem yaşam doyumunu hem de iş performansını negatif yönde etkilediğini göstermektedir. Sosyal medya kullanım bozukluğu ile yaşam doyumu ve iş performansı arasında negatif yönlü, yaşam doyumu ile iş performansı arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına dayanarak, akademik kurumların sosyal medya kullanımına yönelik bilinçlendirme çalışmaları yürütmesi, zaman yönetimi becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimler sunması ve psikolojik destek sistemlerini güçlendirmesi önerilmektedir. Gelecek araştırmalarda sosyal medya kullanımının stres, tükenmişlik ve akademik üretkenlik gibi değişkenlerlev ilişkilerinin incelenmesi, ayrıca farklı meslek gruplarıyla karşılaştırmalı çalışmalar yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu, Yaşam Doyumu, İş Performansı. Haziran 2025, 91 Sayfa
Rekreasyon fırsat dağılımı: Bibliyometrik bir araştırma
Rekreasyonel alan ihtiyacının belirlenmesi, planlanması, kullanım, koruma ve sürdürülebilirlik koşullarının ortaya konması giderek daha çok önem arzetmektedir. Rekreasyon alanları planlamasında bir araç olan Rekreasyon Fırsat Dağılımı, ABD'de 1970'li yılların sonlarında ortaya çıkmış, birçok ülkede kullanım alanı bulmuştur. Araştırmanın amacı gelişmiş ve bilimsel çalışmaların yoğunlaştığı ülkelerde yaygın olarak kullanılan Rekreasyon Fırstlar Dağılımının bibliyometrik analiz yöntemiyle, ana hatlarını, etkin ülkeleri, yazarları, yayın türünü ve etkin kurumlarını ortaya koyarak bilimsel alana bu konuyla ilgili katkı sağlamaktır. Bilindiği gibi bibliyometri, alan yazınları konusunda yönetimlere bilim politikaları oluşturulmasında değerli bilgiler sunmaktadır. Rekreasyon Fırsat Dağılımı geniş bir uygulama alanı bulmasına rağmen yöntemle ilgili yeterli yayın sayısına sahip değildir. Bu sınırlılık yöntemin, rekreasyonun yeterli derecede anlaşılan, öneminin farkındalığının yüksek olduğu ülkelerde devlet politikası haline gelmesine rağmen, anlaşılmayan ve farkındalık oluşmayan ülkelerde yeterli derecede gündeme gelmemesine neden olmuştur. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak ikincil kaynaklardan elde edilen, nitel araştırma yöntemlerinden, doküman incelemesi kullanılmış, amaçlı örneklem tekniklerinden, ölçüt örnekleme yöntemi seçilmiştir. Çalışmada nicel verilere dayalı bibliyometrik verilerden yararlanılmış ve elde edilen veriler betimsel analizle açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmada Scopus ve WoS (SCI ve ESCI indeksleri) veri tabanlarında mevcut tüm makaleler taranmış, veri temizliği uygulanmış, mükerrer olanlar analiz dışı bırakılmıştır. Araştırmanın baz aldığı tarih aralığı 1970 -2021 yıllarıdır. Başlangıç tarihinin 1970 alınması Rekreasyon Fırsat Dağılımının bu yıllarda ortaya çıkması sebebiyledir. Araştırma alanla ilgili kavramların açıklanması ile başlamış, yöntem anlatılmış, bibliyometri ile ilgili bilgiler verilmiş, analiz süreci anlatılmış, elde edilen verilerin bibliyometrik yasalara uygunluğu ve hipoteze uygun oluşturulan dokuz adet sorunun MS Exel ve VOSviewer programları yardımıyla cevapları aranmıştır. Veri analizleri sonucunda makalelerin bibliyometrik yasalara uymadığı tespit edilmiş, baskın dilin İngilizce, etkin kurumların ABD üniversiteleri, etkin ülkenin ABD olduğu, makale yayınlarının 2010 yıllarından sonra yoğunluk kazandığı, en fazla çevre ile ilintili yayınların yapıldığı, en etkili yazarların G.H. Stankey ile Paracchini ve arkadaşları olduğu tespit edilmiştir.
Antalya Belek bölgesinde bulunan 5 yıldızlı otellerde çalışanların liderlik algılarının örgütsel bağlılığa ve iş yaşam kalitesi üzerine etkisi
Konaklama işletmelerinde, lider davranışlarının değişikliği çalışanın örgüte bağlılığını ve iş yaşam kalitesini etkilemektedir. Bu nedenle çalışmanın temel amacı, başlıca animasyon departmanında yer alan çalışanlar olmak üzere beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışanların liderlik eğilimlerinin, örgütsel bağlılık ve iş yaşam kalitesine etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın ilk bölümünde animasyon, liderlik, örgütsel bağlılık ve iş yaşam kalitesi kavramları ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. İkinci bölümde ise demografik özellikler, liderlik eğilimlerinin, örgütsel bağlılık ve iş yaşam kalitesi arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırmanın kapsamını Antalya- Belek oteller bölgesindeki 5 yıldızlı otellerin çalışanları oluşturmaktadır. Anket yöntemiyle toplanan verilerin analizinde; yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, basit korelasyon (Pearson korelasyon katsayısı), çoklu doğrusal regresyon analizi, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (One Way ANOVA) ile tek faktörlü varyans analizinin varsayımlarının karşılanamaması durumunda parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Çalışmada varılan sonuçlara göre; liderlik eğilimlerinin örgütsel bağlılık boyutları ve liderlik eğilimlerinin iş yaşam kalitesinin boyutları arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışanların, örgüt bağlılıklarını ve iş yaşam kalitelerini artırmaya yönelik çalışmalar planlanırken liderlik eğilimleri değişkenlerinin dikkate alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Liderlik, Örgütsel Bağlılık, İş Yaşam Kalitesi
Antalya'daki beş yıldızlı otellerde çalışanların demografik özellikler açısından rekreatif faaliyetlere katılım engelleri, öznel iyi oluş ve yaşam kaliteleri algılarının incelenmesi
Covid-19 nedeniyle herkes gibi turizm çalışanlarının da özel hayatlarına birtakım kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalardan dolayı bazı rekreatif faaliyetlerden uzak kalan turizm çalışanlarının kendilerini iyi hissetmemeleriyle doğru orantılı olarak yaşam kalitelerinde bir düşüş yaşanması önemli bir problem oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, Antalya'da beş yıldızlı otellerde çalışanların rekreatif faaliyetlere katılım engelleri, öznel iyi oluş ve yaşam kalitelerini ölçmektir. Araştırma evreni Antalya'daki otel çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında Antalya'daki 400 turizm çalışanından veri toplanmıştır. Bu kapsamda Araştırmada rekreatif faaliyetlere katılım engellerinin nelerden oluştuğunu ortaya çıkarmak amacı ile 5'li likert ölçek kullanılmıştır (Gürbüz vd. 2020). Öznel iyi oluşu ölçmek için geliştirilen ve aynı zamanda pozitif psikoloji alanında da mutluluğu ölçme amacıyla kullanılan Oxford Mutluluk Envanteri (Kısa Formu) kullanmıştır (Doğan ve Çötok, 2011). Yaşam kalitesinin ölçmek için ise uluslararası literatür incelenerek, Kim vd. (2015) tarafından geliştirilen yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır. Tez konu itibariyle rekreasyon kapsamında öznel iyi oluş ve yaşam kalitesi konularına odaklanmaktadır. Araştırmada kullanılacak anket 4 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde katılımcıların demografik özelliklerine yönelik sorulara yer verilmiştir. İkinci bölümde çalışanların rekreatif faaliyetlere katılım engelleri, üçüncü kısım öznel iyi oluşlarını ve dördüncü kısımda yaşam kalitelerini ölçmeye yöneliktir. Yapılmış olan bu araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde Antalya'daki 5 yıldızlı otellerdeki çalışan genç nüfusun rekreatif faaliyetlere katılma algılarının daha yüksek olduğu da gerek iş hayatında gerek günlük hayatta kendilerini daha iyi hissettikleri ve bu doğrultuda yaşam kalitelerinin daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır.
Kurşunlu Şelalesi Tabiat Parkının orman terapisine uygunluğunun değerlendirilmesi
Son yıllarda kent nüfusunun artması ve teknolojik gelişmeler, insanların doğa ile olan bağlarını önemli ölçüde zayıflatarak, bireylerin gündelik yaşamlarında daha stresli, sinirli, kaygılı ve öfkeli olmalarına neden olmaktadır. Bu durum insanlarda farklı sağlık sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Stresli yaşam biçimi, sağlığı tehdit eden etkenlerin hızla artması ve sağlık giderlerinin yüksek olması gibi nedenler insanları doğal yaşama, doğal terapilere ve daha ekonomik yollara yöneltmektedir. Rekreatif faaliyetlerin insanlara fiziksel ve zihinsel faydalar sağladığı bilinmekte olup, doğal ortamlarda yapılan rekreatif faaliyetlerin bu faydalar dışında insanların yaşam kalitelerini ve memnuniyetlerini zenginleştirdiği de belirtilmektedir. Özellikle açıkhava rekreasyon faaliyetleri arasında son yıllarda öne çıkan orman terapisi, sağlığı teşvik edici faaliyetler arasında popülerlik kazanmaktadır. Bu ilaç dışı destekleyici terapi aktivitesi, giderek alt sağlık, yaşam tarzı hastalıkları ve somatik şikayetleri gidermek için önemli bir araç haline gelmiştir. Orman terapisi, kişinin sağlığını ve refahını iyileştirmek için bir ormanı ziyaret etmek veya orman ortamında çeşitli tedavi edici faaliyetlerde bulunmak anlamına gelmektedir. İnsan vücudunun bir orman ortamına maruz kaldığında "beş duyu deneyimi" yoluyla fiziksel ve psikolojik sağlığını geri kazandıran bir şifa tekniği olarak kabul edilmektedir. Ziyaretçiler için bir ormanın rekreasyon değeri, ormanın çok çeşitli özelliklerine bağlı olmakla birlikte, erişilebilirlik derecesi, altyapı ve doğal seslerin duyulabilme derecesinin önemli olduğu belirtilmektedir. Ayrıca, rekreasyon değeri ormanın doğallığı, biyoçeşitliliği, yoğunluğu ve görünümüne göre de değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, özellikle korunan alanlar, doğal ortamları ve yüksek biyoçeşitliliği nedeniyle açık hava rekreasyon faaliyetlerinde önemli bir hizmet sağlayıcısı durumundadırlar. Bu çalışmada, biyoçeşitliliğin en yoğun olduğu Kurşunlu Şelalesi Tabiat Parkı'nın güvenirliliği ve geçerliliği birçok araştırmada kabul edilmiş "Orman İçi Rekreasyon Potansiyelinin Belirlenmesi Ölçeği" kullanılarak rekreasyonel potansiyelinin araştırılması, bu araştırma kapsamında yetkililerle de yüz yüze görüşmeler yapılarak SWOT analizi ile bulguların desteklenmesi ve park içerisinde yapılabilirliği olan orman terapisine yönelik değerlendirme ve önerilerin sunulması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Terapatik Rekreasyon, Doğa Temelli Rekreatif Faaliyetler, Korunan Ormanlar, Orman Terapisi, Kurşunlu Şelalesi Tabiat Parkı
Milli park planlamasında toplum katılımlı coğrafi bilgi sistemlerinin (PPGS) ziyaretçi deneyimleri açısından kullanımının değerlendirilmesi ve Antalya'daki milli parklar kapsamında bir model önerisi
İnsanoğlunun zamanla coğrafi bilgileri üretme, paylaşma, tüketme ve bunlarla etkileşim kurma biçimleri; küresel konumlama sistemi (GPS), internet, Google Haritalar, akıllı telefonlar ve sosyal medya gibi çeşitli teknolojilerin ortaya çıkışı ve bu teknolojiyle entegre olması ile birlikte farklı bir boyut kazanmıştır. İnsanların bilerek veya bilmeyerek coğrafi verilere gönüllü olarak katkıda bulunduğu Web 2.0 dünyasında, mekânsal araştırmalar için yeni yollar açılmaktadır. Bu sayede geçmişte, çoğu coğrafi bilgi ve haritalar sadece hükümetler, sivil toplum kuruluşları büyük şirketler tarafından oluşturulurken, son yıllarda ise bu coğrafi bilgiler o bölgenin bir paydaşı olan halktan elde edilmektedir. Bu durum Coğrafi Bilgi Sistemleri için uzun zamanda maliyetli veri sağlama yöntemi yerine, o bölgedeki halktan elde edilebilecek bilgi sayesinde zaman ve maliyetten tasarruf sağlayan, aynı zamanda yönetsel planlama ile ilgili kararlarda halkın görüşlerinin de yer verildiği Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin doğuşunu sağlamıştır. Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri, arazi kullanım planlaması ve araziyle ilgili karar verme konusunda bilgilendirmek amacıyla, bu yerlere ilişkin kamusal bilgileri entegre etmeye yönelik genel bir yöntem grubunu ifade etmektedir. Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri, katılımcıları yerin algılanan özellikleri hakkında jeo-uzamsal bilgi sağlamaya davet ederek, planlama sürecinde kamu bilgisi ile bilgi sağlamak için jeo-uzamsal teknolojiyi kullanmaktadır. İnternet tabanlı bir haritalama yöntemi ile park deneyimleri, çevresel etkiler ve tesis ihtiyaçları ile ilgili ziyaretçi algıları konusunda Milli Park planlama karar ve destek sistemine girdi sağlanabilmektedir. Bu çalışmada, turizm için ekonomik getiri yaratan cazibe merkezi haline gelmiş Milli Parkların arazi planlamasının kullanımı açısından Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemi ayrıntılı olarak incelenerek, bu sisteminin özelliklerini ortaya koymak, bu sistemi kullanarak planlanmış dünyadaki öncü Milli Parklardan örnekler sunmak ve Antalya ilindeki Milli Parklar açısından kullanımının değerlendirilmesinin yapılarak ziyaretçi deneyimleri açısından öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Ülkemizde özellikle Milli Parkların planlamasına yönelik çalışmaların alanyazında çok az bulunması çalışmayı farklı ve önemli kılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ziyaretçi Deneyimleri, Milli Parklar, Coğrafi Planlama, Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (TKCBS)
Turistlerin hidroterapi farkındalık düzeylerinin ve müşteri kalite algılarının yaşam kalitelerine etkisinin incelenmesi
Hidroterapi farklı sıcaklıklarda havuzda uygulanan su içi egzersizlerini kapsamaktadır. Hidroterapi yüzyıllardır sağlığın gelişmesinde, korunmasında ve hastalıkları iyileştirmede kullanılan bir terapi yöntemidir. Hidroterapi bireylerin dinlenme ve rahatlama için bir ihtiyaç haline gelmektedir. Bireylerdeki stres ve negatif duyguların pozitife dönüşmesinde katkı sağlamaktadır. Hidroterapi uygulamaları bireylerin fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçların karşılanmasına, sosyal davranışların gelişmesine katkı sağlamaktadır. Bireylerin iyilik hallerinin artması yaşam kalitelerini pozitif etkilemektedir. Turizmde tatil deneyimleri sürecinde hidroterapi uygulamaları turistlerin iyilik hallerine katkı sağlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, hidroterapi uygulamalarına katılan turistlerin, hidroterapi farkındalık düzeylerinin ve müşteri kalite algılarının yaşam kalitelerine etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada nicel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla anket formu uygulanmıştır. Anket formu Rusça, İngilizce, Almanca ve Türkçe olarak dört dilde uzmanlarca çevrilmiş ve uygulanmıştır. Anket formu dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde katılımcıların kişisel bilgilerine yönelik sorulara yer verilmiştir. İkinci bölümde turistlerin hidroterapi farkındalık düzeyleri, üçüncü bölümde müşteri kalite algıları ve dördüncü bölümde yaşam kaliteleri ölçekleri yer almaktadır. Araştırmanın uygulama alanı olarak Antalya'da hidroterapi uygulaması yapılan otel, SPA işletmeleri ve hidroterapi merkezleri seçilmiştir. Araştırmada örneklem seçiminde kolayda örnekleme yöntemi uygulanmıştır. Veriler 2022-2023 yılları arasında toplanmıştır. Veri toplama sonucunda 540 katılımcıya ulaşılmıştır. Elde edilen veriler normal dağılım göstermesi sonucunda parametrik testler tercih edilmiştir. Anket formu ile elde edilen veriler SPSS istatistiksel veri analizi paket programı ile analiz edilip, yorumlanmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik testler t test, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, turistlerin hidroterapi farkındalığı medeni durum, yaş, eğitim durumu ve gelir durumuna göre farklılık oluşmuş ancak cinsiyet, uyruk ve hidroterapi faaliyetini seçme sebebine göre farklılık oluşmamıştır. Turistlerin müşteri kalite algısı cinsiyet, medeni durum ve gelir durumuna göre farklılık oluşmuş ancak yaş, uyruk, eğitim durumu ve hidroterapi faaliyetini seçme sebebine göre farklılık oluşmamıştır. Turistlerin yaşam kalitesi medeni durum, uyruk, eğitim durumu, gelir durumu, hidroterapi faaliyetini seçme sebebine göre farklılık oluşmuş ancak cinsiyet ve yaşa göre farklılık oluşmamıştır. Turistlerin hidroterapi farkındalık düzeyleri ve müşteri kalite algıları, yaşam kalitelerini pozitif etkilemektedir. Turistlerin hidroterapi farkındalık düzeyleri, müşteri kalite algıları ve yaşam kaliteleri arasında pozitif bir ilişki vardır. Turistlerin yaşam kalitesi ortalaması, hidroterapi farkındalığı ve müşteri kalite algısı ortalamalarına göre daha yüksektir sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hidroterapi, Farkındalık, Müşteri Kalite Algısı, Yaşam Kalitesi.
Talassoterapi uygulamalarına katılan turistlerin motivasyon düzeylerinin zihinsel iyilik hallerine etkisinde birlikte davranış oluşturmanın aracılık rolü
Turizm, sürekli yenilenen canlı bir sektördür. Turistlerin beklentilerine göre şekillenen turizm sektöründe, talassoterapi alternatif turistik ürün olarak sektörde faaliyet göstermektedir. Talassoterapi antik çağlardan beri kullanılan terapötik bir rekreatif faaliyettir. Ülkemizde aktif olarak uygulanmakta olan talassoterapi, deniz suyunun ısıtılması ile uygulanmaktadır. Dünya genelinde bireyler, talassoterapi uygulamaları ile birlikte birçok fiziksel sağlık sorununun tedavisinde yardımcı tedavi olarak kullanmaktadır. Talassoterapinin bireyler için psikolojik olarak da oldukça rahatlatıcı bir terapidir. Talassoterapi, bireylerin iyilik hallerinde artış, sağlıklarında iyileşme ve fiziki olarak tedavi etmenin yanı sıra güzellik de sağladığı gözlemlenmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, Antalya ilindeki talassoterapi uygulaması yapılan otel SPA işletmelerinde en az bir kere terapi hizmeti alan turistlerin motivasyon düzeylerinin zihinsel iyilik halleri üzerindeki etkisinde birlikte davranış oluşturmanın aracılık rolünü ortaya koymaktır. Araştırma yöntemi olarak nicel yöntemlerden anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde kolayda örnekleme yöntemi seçilmiştir. Antalya genelinde talassoterapi uygulaması yapan 2 adet otel SPA işletmesi bulunmaktadır. Araştırma için turizm sezonunun en yüksek dönemi olan Temmuz, Ağustos aylarında anket tekniği uygulamıştır. Dağıtılan anketler Rusça, İngilizce ve Türkçe olmak üzere 3 dilde uygulanmıştır. Veri toplama sonucunda 398 anket formuna ulaşılmıştır. Verilerin, 159 tanesi Rus vatandaşı, 84 tanesi İngiliz vatandaşı, 64 tanesi Alman vatandaşı, 47 tanesi Türk vatandaşı, 44 tanesi Fransız vatandaşlarına aittir. Araştırmada katılımcılarının talassoterapi uygulamalarına rahatlama motivasyonu ile geldikleri, birlikte davranış oluşturma algısı sonucuna bilgi paylaşımı / sorumlu davranış niyeti ile yaklaştıkları ve turistlerin motivasyon düzeylerinin zihinsel iyilik hallerine etkisinde birlikte davranış oluşturma davranışının aracılık rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Talassoterapi, Birlikte Davranış Oluşturma, Motivasyon, Zihinsel Iyilik Hali
Teknoloji bağımlılığı ile rekreasyonel eğilimler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı teknoloji bağımlılığı ile rekreasyonel aktivite katılımları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de yer alan 43 üniversitenin 103 farklı bölümünde eğitim gören 462 öğrenci oluşturmaktadır. Ağırlıklı olarak Ankara'da yer alan üniversitelerden katılım gerçekleşti. Çalışmanın verileri 3 bölümden oluşan "Kişisel Bilgi Formu", "Dijital Bağımlılık Ölçeği" ve "Rekreasyon Aktivitelerine Katılım Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzde analizi, t-testi, Chi-square testi, Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Sonuçlar: cep telefonu veya bilgisayar üzerinden oyun ile geçirilen vakit tercihlerinde kadın ve erkek arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p <0.05). İlgi alanları ile günlük teknoloji kullanım miktarları arasında anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p <0.05). Fiziksel aktivitelerinde, açık alan aktivitelerinde, grup aktivitelerinde yer alan ifadeler ile oyun boyutu arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Hobilerde yer alan fotoğrafçılık ifadesi ile sosyal medya boyutu arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Fiziksel aktivitelerde, kültürel aktivitelerde, hobilerde ve diğer aktivitelerde yer alan ifadeler ile oyun ve de günlük hayata etki boyutu arasında negatif korelasyon tespit edilmiştir. Fiziksel aktivitelerde, açık alan aktivitelerinde, kültürel aktivitelerde, hobilerde ve diğer aktivitelerde yer alan ifadeler ile sosyal medya boyutu arasında negatif korelasyon tespit edilmiştir (p <0.05). Kültürel aktiviteler oyun boyutunu olumsuz etkilemektedir (B = -.293 p <0.05). Fiziksel aktiviteler (B = -.269 p<0.05) ile kültürel aktiviteler (B = -.137 p<0.05) sosyal medya boyutunu olumsuz etkilemektedir. Diğer aktiviteler dijital bağımlılığı olumlu etkilemektedir (p <0.05). Masa tenisi, kamp, kayak, paintball ve futbol ifadeleri ile oyun boyutu arasında pozitif korelasyon belirlenmiştir (p <0.05). Boş zaman aktivitesi olarak internette vakit geçirmek, oyun oynamak ve televizyon izlemek teknoloji bağımlılığını olumlu yönde etkiliyor.
Boş zaman aktivitelerine katılım ile algılanan wellness (esenlik) ilişkisi
Araştırma, üniversite son sınıf ve üniversiteden mezun olan öğrencilerin boş zamanlarını nasıl değerlendirdikleri, boş zaman aktivitelerine katılımı ile wellness arasındaki ilişkinin tespit edilmesi ve öğrencilerin wellness boyutlarına ilişkin algılarının ortaya konulması amacıyla hazır-lanmıştır.Araştırmanın örneklemini, Ankara Çankaya'da KPSS-A Grubu kapsamında kurs veren toplam 13 eğitim kurumunda kayıtlı 3.298 öğrenci içinden 516 öğrenci oluşturmak-tadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu, Cheng-Yu Tsai (2004) tarafından geliştirilen "Boş Zaman Katılım Ölçeği" ile Adams, Bezner ve Steinhardt (1997) tarafından geliştirilen ve Memnun (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Algılanan Esenlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde t testi, One-Way ANOVA testi, pearson korelasyon testi ve regresyon testi kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre algılanan wellness ile boş zaman katılımın demografik değişkenlerden cinsiyet, medeni durum, yaş, yaşanılan yer, öğrenim durumu, aylık toplam bütçe, kendine ayrılan süre ve haftalık sahip olunan boş zaman süresine göre anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Pearson korelasyon testi sonuçlarına göre, sosyal wellness ile spor aktiviteleri arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki (r= -0,139) tespit edilirken, diğer düzeyler arasında pozitif ilişki bulunmaktadır.
Rekreaktif amaçlı yapılan tenis sporunun bireylerin yaşam kaliteleri ile mutluluk düzeylerine olan etkilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Diyarbakır ilinde rekreaktif amaçlı yapılan tenis sporunun bireylerin yaşam kalitesi ile mutluluk düzeyine olan etkisinin yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, meslek grubu, gelir durumu, tenis oynama durumu ve tenis oynama nedeni gibi değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu, Diyarbakır İlinde tenis oynayan (n=325) ve tenis oynamayan (n=308) olmak üzere oluşturdu. Araştırmamıza katılan bireylerin mutluluk düzeylerini belirlemek için Hills ve Argyle tarafından geliştirilen Doğan ve Çötok tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu” ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği uygulandı. Araştırmanın sonunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde Jamovi 2.4.5 istatistiksel paket programı kullanıldı. Öncelikle tüm değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, yüzde) hesaplandı. Verilerin parametrik test varsayımlarını sağladığı tespit edildikten sonra, araştırmanın amacına uygun olarak çeşitli karşılaştırma analizleri gerçekleştirildi. Cinsiyet, yaş grubu, medeni durum, öğrenim düzeyi, gelir düzeyi ve meslek grubu ile tenis oynama durumu arasındaki etkileşimlerin ilgili ölçek puanları üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla iki yönlü varyans analizi (Two-Way ANOVA) uygulandı. Bu analizlerde etkileşim etkileri değerlendirildi. Etkileşim etkilerinde anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak belirlendi. Yaş ve tenis oynama yılı değişkenleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık görüldü. Cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, meslek grubu, gelir durumu, tenis oynadığı gün sayısı ve tenis oynama değişkenleri arasında matematiksel olarak farklılıklar tespit edildi. Sonuç olarak; Oxford Mutluluk Ölçeği açısından yaş grubu ve tenis oynama süresi arasında anlamlı bir etkileşim etkisi bulundu. Yaşam kalitesi ölçeği bedensel alt boyutunda yaş ile aktif olarak tenis oynama ve tenis oynama süresinde, ruhsal alan puanlarında tenis oynamadığında mutsuzluk hisseden bireylerin ortalama ruhsal alan puanı, mutsuzluk hissetmeyen bireylerin ortalamasına göre istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p>0.05). Tenis oynamanın mutluluk düzeyini yaşa bağlı olarak farklı şekilde etkilediğini, tenis oynamanın ileri yaşlardaki bireylerde daha belirgin bir psikolojik fayda sağladığına, tenis oynamanın genç ve orta yaş bireylerde bedensel iyi oluşu daha güçlü biçimde desteklediğini, uzun süreli tenis oynamanın mutluluk üzerinde belirgin bir katkı sağladığı, beden algısında iyileşmenin düzenli ve süreklilik arz eden tenis etkinliğiyle ilişkili olduğunu, tenis oynayamadığında ruhsal anlam da etkilenme eğilimin de olan bireylerin genel olarak daha yüksek ruhsal iyi oluş düzeyine sahip olduğu sonucuna ulaşıldı.
Üniversite öğrencilerinin boş zaman etkinliklerine katılım düzeylerinin boş zaman ve yaşam tatminlerine etkisi
Bu çalışmanın amacı üniversitede okuyan öğrencilerin boş zaman aktivitelerine katılımları sonucu algıladıkları boş zaman tatmininin yaşam tatminlerine etkisini ortaya koymaktır. Buna bağlı olarak çalışmada boş zaman katılımı, boş zaman tatmini, yaşam tatmini temelinde yatan boyutların belirlenmesi de çalışmanın diğer amaçları olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın evrenini Gaziantep üniversitesinde okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Bu çalışmada, araştırma amaçlarına uygun olarak genel tarama modelinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, pearson korelâsyon analizi, Independent T testi ve One Way ANOVA ve LSD testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda; üniversite öğrencilerinin boş zaman aktivitelerine katılımlarının ve yaşam tatmini seviyelerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaştığı söylenebilir. Bireylerin boş zamanı değerlendirme arzuları ve yaşam tatminine yönelik duygu ve düşünceleri yaş ve cinsiyete göre bir farklılık göstermezken okunulan bölüm bazında farklılıklara neden olduğu gösterilmiştir. Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin boş zaman aktivitelerine katılımlarının ve yaşam tatmini seviyelerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaştığı söylenebilir.
Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencileri rekreatif faaliyetlere katılmaya motive eden faktörlerin araştırılması
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin boş zaman engelleri ve motivasyon düzeylerinin tespit edilmesi, demografik değişkenler açısından karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmada, Alexandris ve Carroll (1997) tarafından geliştirilen ve Gürbüz vd. (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan Boş Zaman Engelleri Ölçeği ve Pelletier vd. (1991) tarafından geliştirilen Mutlu (2008) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Boş Zaman Motivasyon Ölçeği, 317 gönüllü katılımcıya uygulanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde istatistiki yöntem olarak frekans dağılımları ikili gruplar için T-testi çoklu gruplar için anova analizleri ve ilişkiyi belirlemek için pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde katılımcıların boş zaman engellerine yönelik algıları ortalamanın üzerinde olduğu tesis eksikliği ile yeterli zaman bulma boyutlarından kaynaklandığı belirlenmiştir. Boş zaman motivasyon düzeylerinde yüksek özdeşim-içe atım ve bilmek başarmak boyutlarının daha belirgin olduğu tespit edilmiştir. Boş zaman engelleri ile boş zaman motivasyon düzeyleri arasında ilişki saptanamamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular demografik değişkenler açısından değerlendirildiğinde her iki ölçek arasında cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında anlamlı derecede farklılıklar belirlenmiştir.
Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev alan idarecilerin fiziksel aktiviteye katılımını engelleyen faktörlerin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev alan okul idarecilerinin fiziksel aktiviteye katılımını engelleyen faktörlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, eğitim düzeyi, aktif fiziksel aktivite yapma durumu, haftada yapılan fiziksel aktivite gün sayısı, günde yapılan fiziksel aktivite saati, idarecilik süresi, gelir durumu, ders alanları, çalışılan kurum türü gibi değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın örneklem grubunu Batman il merkezinde anaokul, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev alan 423 okul idarecisi oluşturmuştur. Çalışmamızda katılımcılara algıladıkları fiziksel aktivite engellerini değerlendirmek için Suraya ve arkadaşları tarafından Malezya’da geliştirilen, Türkçe geçerlilik ve güvenirliliği Yurtçiçek ve arkadaşları tarafından yapılan Fiziksel Aktivite Engelleri Ölçeğini uygulanmıştır. Ölçekten alınan puanların yüksek olması, fiziksel aktivite engellerinin fazla olması anlamına gelmektedir. Alt boyutların toplam puanına göre engel türü hakkında yorum yapılmaktadır. Araştırma sonunda elde edilen verilerin istatistiksel olarak analiz edilmesinde SPSS programı kullanıldı. Verilerin analizi; aritmetik ortalama ve standart sapma olarak sunuldu. Normallik sınaması için Kolmogorov-Smirnov testi; homojenlik sınaması için Levene testi uygulandı. Normal dağılım göstermeyen veri setleri için çarpıklık ve basıklık değerleri kontrol edildi ve ±2 değeri içinde olan veri setlerinin normal dağılım gösterdiği kabul edildi. Gruplar arası ikili karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (One way ANOVA) uygulandı. Farklılığın hangi değişkenden kaynaklandığının belirlenmesi için Tukey düzeltme testi kullanıldı. Ölçeğin alt boyutları arasındaki korelasyonun belirlenmesi için Pearson korelasyonu uygulandı. İstatistiksel sonuçlar p<0.05 anlamlılık düzeylerinde değerlendirildi. Cinsiyet değişkenine göre fiziksel çevre alt boyutunda, yaş, medeni durum, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, aktif olarak fiziksel aktivite yapma, haftada fiziksel aktivite gün sayısı, günde yapılan fiziksel aktivite saati, idarecilik süresi ve gelir durumu, değişkenine göre bütün alt boyutlarda anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, okullarda idareci olarak görev alan öğretmenlerin fiziksel aktiviteye katılımı cinsiyet, yaş, medeni durum, eşin çalışma durumu, çocuk sayısı, aktif fiziksel aktivite yapma durumu, haftada fiziksel aktivite yapılan gün sayısı, günde fiziksel aktivite yapılan gün sayısı, günde yapılan fiziksel aktivite saati, idarecilik süresi, gelir durumu ve çalışılan kurum türü değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar görülmektedir.
Rekreasyonel liderlik ve sosyal bütünleşme: Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin davranışlarının analizi
Bu çalışma, spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin rekreasyonel liderlik davranışlarının sosyal bütünleşme üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Araştırmada öğrencilerin hangi tür rekreasyon faaliyetlerine katıldığı, rekreasyon faaliyetlerine katılma sıklığı, rekreasyon liderliği davranışları ve öğrencilerin sosyal bütünleşme düzeyleri gibi faktörler üzerinde durulmuştur. Araştırmanın evren ve örneklemini Batman Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmaya 164 erkek ve 154 kadın olmak üzere toplamda 318 öğrenci katılmıştır. Veri toplamak için Google formlar aracılığıyla Kişisel Bilgi Formu, Rekreasyonel Liderlik Ölçeği ve Sporda Sosyal Bütünleşme Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 23 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığını belirlemek için çarpıklık ve basıklık değerleri değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçların ±1 aralığında olduğu gözlemlenmiştir. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi 0.01 ve 0.05 olarak kabul edilmiş, elde edilen sonuçlar bu düzeylere göre yorumlanmıştır. Sonuç olarak, araştırmaya katılan spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin liderlik tarzları ile bireylerin gelişim boyutları arasındaki güçlü ve anlamlı ilişkiler tespit edildi. Özellikle demokratik liderlik ile kişisel gelişim ve sosyalleşme arasındaki yüksek korelasyonlar, demokratik liderlik tarzının bireylerin hem bireysel hem de sosyal gelişimine olumlu katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu bulgu, demokratik liderliğin katılımcılığı teşvik etmesi, bireyin özgüvenini artırması ve sosyal etkileşimleri desteklemesi ile açıklanabilir. Buna karşın, otokratik liderlik ile alt boyutlar arasındaki nispeten düşük korelasyonlar, otokratik liderliğin bireyin gelişimi üzerinde daha sınırlı bir etkisi olduğunu düşündürmektedir.
Antalya ilinde rekreasyon amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini ve rekreasyon fayda düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırma, spor alanında rekreasyonel amaçlarla faaliyet gösteren bireylerin yaşam tatminleri ile rekreasyonel fayda düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Ana amaca ek olarak rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatminleri ve rekreasyon fayda düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş, gelir düzeyi ve medeni durum değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmada, Antalya ilinde rekreasyonel amaçlı spor yapan toplam 410 katılımcıdan 123'ü kadın ve 287'si erkek örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Yaşam Tatmini Ölçeği" ve "Rekreasyon Fayda Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (One Way Anova) ve Pearson Korelasyon analizi gibi yöntemler uygulanmıştır. Sonuçlar, yaşam tatmini ölçeğinden alınan puanların ve rekreasyon fayda ölçeğinden alınan puanların cinsiyet değişkenine göre, gelir düzeyi değişkenine göre ve medeni durum değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığını ortaya koymuştur. Ayrıca yaşam tatmini ile yaş arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkan bir diğer analiz sonucudur. Araştırmanın ana problemine yönelik yapılan Pearson korelasyon anali sonucu ise rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini düzeyleri ile rekreasyon fayda düzeyleri arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.