İslami İlimler Enstitüsü

Martin Heidegger ve İsmet Özel'de şiir-metafizik ilişkisi

Heidegger, felsefesinde şiire kurucu bir görev verir. Ona göre şiir hakikatin kurulumu olarak ontolojik bir işleve sahiptir. Bütün felsefesini insanın ontolojik yapısı üzerine kuran Heidegger, geleneksel Batı düşüncesini eleştirerek bu felsefe yapma türünün varlığın unutulmasıyla sonuçlanan bir çıkmaz içinde olduğunu savunur. İnsan ile varlık arasındaki ilişkinin trajik bir süreç olduğunu iddia eden Heidegger, Hölderlin'in mersiyelerinden yola çıkarak insanın dünyada varoluş şeklinin şairane olduğunu ve bu varoluş şeklinin ancak şiirle ifade edilebileceğini söyler. Ona göre şiir, doğada gizli olanın ifşa edilme şeklidir. Şiir, dilde kurulanın tamamlanmasıdır. Böylece şiir, varlığın görünüme gelmesini ifade eden tek yol olur. İnsan, şiir aracılığıyla yeryüzünde bir dünya kurar. Özel, söylemlerini ve şiirlerini insan üzerinden gerçekleştirir. Şiirlerinde ve yazılarındaki temel motif insan ile doğa arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Şiirlerini insan varoluşunun trajik oluşu üzerine kurgulayan Özel, bu trajikliği aşmanın yolunun insanın Yaradan'a yaptığı yolculukta gizli olduğunu düşünür. İnsanın şiirde hiç kimsenin elinden alamayacağı bir yurt kurduğunu iddia eden Özel, şiiri insanın yolculuğunu ve kurmuş olduğu dünyayı ifade etme şekli olarak görür. Böylece şiirin insan varoluşunda kurucu öğe olduğunu savunur. Şiir, insanın anlam dünyasını kuran ve şekillendiren yegâne yoldur. Gerek Heidegger gerek Özel, insan varoluşunun trajik olması ve bu trajikliğin ifade şeklinin şiir olması bakımından ciddi benzerlikler taşırlar. Bu anlamda bu tez hem şiirle metafizik arasındaki ilişkiyi doldurması bakımından hem de Heidegger ve Özel'in insan varoluşuna ve şiire yükledikleri anlam dikkate alındığında benzerliklerini ortaya koyması bakımından literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlar. Anahtar Kelimeler: Martin Heidegger, İsmet Özel, Şiir-Metafizik, Varoluşun Trajikliği, Şiirsel İkamet.