3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Çalgı eşlikli dengbêj geleneğinin önemli icracılarından Miradê Kinê'nin sanatına bir bakış
Dengbêj'likle ilgili günümüzde sayısız yüksek lisans ve doktora tezi bulunmakta ve halen yazılmaktadır. Özellikle ülkemizin Güney Doğu ve Doğu Anadolu bölgesinde büyük bir önem arz eden bu gelenek, çeşitli boyutlarıyla araştırılma ve incelemeye değer önemli bir konudur. Halen arşivlenmemiş, biyografisi yapılmamış ve kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olan sayısız dengbêj ve dengbêjî eserleri, bu tür çalışmalarla gün yüzüne çıkarılmadığı müddetçe kaybolup gidecektir. Bu mevzu alabildiğine geniş ve çok boyutlu olduğundan, farklı yaklaşımlarla (kültürel, sanatsal, sosyolojik, tarihsel, psikolojik, vb.) ele almak mümkündür. Bu çalışmada saz eşlikli dengbêj geleneğinin önemli icracılarından olan Miradê Kinê'nin yaşam öyküsünü anlatan söz konusu tez, aynı zamanda bu büyük üstadın eşlikli dengbêjî formatındaki eserlerinin tarihsel ilişkisini ortaya çıkarmaktadır. Bu anlamdaki önemli eserleriyle örneklendirilip hem sanatsal, hem de tarihsel boyutu ile incelenerek değerlendirilmiştir. Dolayısıyla Miradê Kinê' nin biyografisini de anlatan bu çalışma; dengbêj, eşlikli dengbêj geleneği, icracının enstürmanı olan rebab ve icracının geldiği kavim olan ''dom'' hakkındaki konulara değinirken, yine bu çerçevedeki önemini, arşiv niteliği taşıyan eserleri incelenerek sanatsal ve tarihsel yönü ile ele alınmıştır.
İşitme engelli bireylerde ritimsel beceri geliştirmenin pragmatik etkileri
İşitme engelli bireylerde ritim eğitimi ve ritmik beceri geliştirme özellikleri üzerine yapılan bu çalışmada, işitme engelli bireylere uygulanan ritim eğitiminin işitme engelli bireylerin gelişim özellikleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Dinleme ve dikkat gibi becerilerinin geliştirilmesi ve gelişimsel özellikleri açısından yaşıtlarından geri kalmamaları amaçlanmıştır.12 hafta süren çalışmalarda katılımcıların özelliklerine uygun ritim süreleri ve ritim formları düzenlenmiş ve bu çalışmalar 6 işitme engelli bireye uygulanmıştır. Bu araştırmadan elde edilen verilere göre; işitme engelli bireylerin sosyal yaşamlarındaki gelişim özellikleri ve müzik eğitimi üzerine geliştirilen ritim çalışmalarının bireylerin becerilerini, dil gelişimini, zihinsel gelişimini ve fiziksel gelişimini iyileştirdiği tespit edilmiştir.
Diyarbakır yöre müziğinde cümbüş çalgısı ve icracılarının yeri ve önemi
Türkiye Cumhuriyet' inde yeşermiş ve yine bu cumhuriyetle neredeyse yaşıt olan cümbüş çalgısı ele alınarak incelenmiştir. Diyarbakır yöresi özelinde ele alınan cümbüş çalgısı ve icracıları, yapılan araştırmalar ve röportajlar sonucunda bu tez çalışmasıyla beş bölümde açıklanmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde Diyarbakır ilimizin tarihçesi, coğrafi konumu, sosyal ve ekonomik yapısı, kültür ve turizmine değinilmiştir. İkinci bölümde Diyarbakır velime geceleri, Elâzığ Harput yöresi kürsübaşı geceleri, Gaziantep yöresi barak köy odası, Şanlıurfa sıra geceleri, Diyarbakır yöresi müzik türleri ve Diyarbakır musikisinde kullanılan makamlar açıklanmış; üçüncü bölümde ise cumhuriyet döneminde müzik sanatının gelişimi ve Atatürk' ün müziğe verdiği önemden söz edilmiştir. Dördüncü bölümde cümbüş çalgısının karakteristik özelliği, cümbüş icracılarıyla yapılan röportajlar, cümbüş çalgısının yapısı, cümbüş çalgısının akort prensibi, Zeynel Abidin ve cümbüş ile ilgili genel bilgilere yer verilmiş; beşinci bölümde ise çalgıların sınıflandırılması, vurmalı çalgılar, üflemeli çalgılar ve telli çalgılar başlıkları üzerinde durulmuştur. Bu topraklarda icat edilen cümbüş, Şanlı Urfalı Kazancı Bedih gibi üstatların vazgeçilmez sesi olmuştur. Bu üstatların elinde şenlenen cümbüş, girdiği her mecliste etrafına neşe saçan bir çalgı haline gelmiştir. Bu özelliğinden dolayı diğer enstrümanlar arasında daha ilgi çekici bir hal alarak parıldamıştır.