Botanik Anabilim Dalı

Malatya ilinin etnobotanik değeri olan bitkileri üzerine bir araştırma

Bu araştırma, Malatya ilinde tıbbi amaçlarla kullanılan bitkiler başta olmak üzere halk arasında belirli amaçlarla kullanılan etnobotanik değeri olan bitkilerin tespiti için yapılmıştır. Haziran 2010 - Temmuz 2011 yılları arasında arazi çalışmalarında 330 bitki örneği toplanmıştır. Bu bitkilerin sistematik olarak değerlendirilmesiyle, 45 familya 115 cins ve 149 tür ve tür altı takson saptanmıştır.Tespit edilen bitkilerin yer aldığı önemli familyalar ve takson sayıları sırasıyla Asteraceae (26), Lamiaceae (21), Rosaceae (13), Fabaceae (9), Apiaceae (8)'dir. Bu bitkilerin yöresel adları, kullanışları, toplanan lokaliteleri, varsa ingilizce adları ve literatürde kullanımları hakkında bilgiler derlenmiştir. Tespit edilen bitkiler insan sağlığında, hayvan sağlığında, gıda olarak, hayvan yemi olarak, kozmetik ürün olarak, haşerelerle mücadelede ve süs bitkisi olarak kullanılmaktadır.Derlenen bilgilere göre, 56 taksonun Malatya ilindeki kullanımı ile literatürdeki kullanımı az çok benzerlik ve 69 taksonun ise Malatya ilindeki kullanımı ile literatürdeki kullanımı farklılık göstermektedir.Anahtar kelimeler: Malatya, Etnobotanik, Tıbbi bitkiler

Astragalus kurdious Boise. var. kurdious'un morfolojik özellikleri

Odunpazarı'nda (Eskişehir) antropojenik substratlar üzerinde gelişen likenler

Bu çalışma kapsamında Eskişehir merkez Odunpazarı ilçesi sınırları içinde bulunan antropojenik yapılar üzerinde gelişen likenlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Toplam 27 lokaliteden çeşitli antopojenik yapılar üzerinde toplanan liken örnekleri değerlendirilmiştir. Çalışmada 25 cinse ait 54 tür ve tür altı liken ve likenikol mantar taksonu belirlenmiştir. Çalışma alanından tespit edilen liken ve likenikol mantar tür çeşitliliği, yapıların yaş özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Çalışma alanında tespit edilen liken çeşitliliği, kent merkezinde küresel ısınma ve hava kalitesinin belirlenmesine yönelik yapılacak çalışmalar için bir veritabanı niteliğindedir.

Türkiye'nin psikoaktif doğal bitki çeşitliliğinin etnobotanik ve korolojik açıdan araştırılması

Psikoaktif bitkiler içerdikleri çeşitli psikoaktif maddeler, bileşikler ve metabolitler ile insan zihninde duygudurum, algı ve bilinçte değişiklik meydana getiren bitkilerdir. İnsanlık tarihi boyunca bu bitkiler, başta sağlık olmak üzere, farklı endüstri kolları için hammadde kaynağı ve keyif verici olarak, hatta dini ritüeller gibi çok farklı amaçlarla kullanılmışlardır. Dünyada pek çok ülkede bu bitkiler ile ilgili çalışmalar yapılmış ve ülke bazında sahip olunan psikoaktif doğal bitki çeşitliliği ortaya konmuştur. Türkiye'de ise bu anlamda yapılmış herhangi bir kapsamlı çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma ile bitki çeşitliliği açısından zengin olan Türkiye'de, doğal olarak yayılış gösteren ve psikoaktif özellikleri rapor edilen bitkiler belirlenerek ortaya konulmuştur. Yapılan araştırmalar sonucunda, psikoaktif özellik taşıyan; 30 familya ve 60 cins içerisinde yer alan toplam 97 vasküler bitki taksonu (89 tür, 3 alttür ve 5 varyete) belirlenmiştir. Belirlenen taksonlar aynı zamanda etnobotanik ve korolojik özellikleri açısından da değerlendirilmiştir. Son aşamada ise, belirlenen bu taksonlardan ayurvedik kullanıma sahip olanlar da belirlenerek kullanımlarıyla ilgili bilgiler özetlenmiştir. Tez sonuçlarının Türkiye'nin psikoaktif bitki taksonlarına dikkat çekmenin yanı sıra, gelecekte yapılacak olası çalışmalar için bir veri tabanı olarak katkı sağlayacağı kanısındayız.

Kurşun (Pb) stresi altındaki Pepino (Solanum muricatum Ait.) fidelerinin bazı anatomik ve fizyolojik parametrelerindeki değişimlerin belirlenmesi

Çalışmada kurşun (Pb(NO3)2) stresi altındaki pepino (Solanum muricatum Ait.) fidelerinin bazı anatomik ve fizyolojik değişimleri incelendi. Fidelere 20 gün boyunca, 0, 25, 50 ve 100 ppm' lik Pb(NO3)2 çözeltisi uygulandı. Denemeler sonunda bitkilerin yaprak ve köklerinden örnekler alınarak anatomik değişimler saptandı. Yaprak örneklerinde ise fotosentetik pigmentler (klorofil a, klorofil b ve karotenoidler), total fenolik bileşikler, malondialdehit (MDA) ve kurşun içerikleri belirlendi. Çalışmada, kurşun uygulamasına bağlı olarak kök ve yaprak anatomilerinde değişimlerin olduğu saptandı. Kurşun uygulamasına bağlı olarak fotosentetik pigmentlerin azaldığı, kurşun birikimlerinin ise arttığı belirlendi. Toplam fenolik bileşiklerin ve MDA düzeylerinin kurşun konsantrasyonlarına bağlı olarak farklılıklar gösterdiği saptandı. Anahtar Kelimeler: Kurşun stresi, Anatomi, Pigmentler, Fenolik bileşikler, Malondialdehid, Solanum muricatum

Anadolu endemik Digitalis L. türlerinin in vitro çoğaltımı ve kardiyak glikozitlerinin üretilmesi

Members of the genus Digitalis L. are medicinally and economically important plants as they contain cardiac glycosides that increase contractions of the heart and regulate heart rhythms. Several methods for high-frequency in vitro regeneration of endemic Digitalis species of Anatolia were established testing different types of basal medium and explants excised from in vitro germinated seedlings. Of those tested medium formulations, Linsmaier and Skoog (1965), supplemented with 0.5 mg/L thidiazuron (TDZ) and 0.25 mg/L indole-3-acetic acid (IAA), was selected mainly for the optimization of later tissue culture protocols of Digitalis davisina Heywood, D. cariensis Jaub. et Spach em. Werner and D. trojana Ivan. For D. lamarckii Ivan., benzyl-amino-purine (BA) and naphtylene-acetic-acid (NAA) were more productive in terms of shoot formation.As an explant source, flamingo-bill type (FBT) explants in general were more productive than other tested hypocotly, leaf or root explants. In addition to shoot regeneration, callus induction was employed in some species (D. cariensis and D. lamarckii) on LS or Murashige and Skoog medium (1962) containing various concentrations of BA and NAA. Callus cultures obtained from D. lamarckii only was able to produce multiple shoots. Regeneration frequency varied from species to species producing a range of 1 to 9 shoots per explant within 6 or 8 weeks of in vitro cultivation periods. Cardenolide profiles of leaf materials of endemic Anatolian Digitalis collected from different locations at various vegetation periods (budding, flowering or seed setting) and of tissue culture samples (leaf, complete shoots, etc.) produced in vitro were also investigated using two instrumental analysis; thin layer chromatography (TLC) and reverse phase high performance liquid chromatography (RP-HPLC). TLC analysis provides us new insights as a fingerprint pattern of the cardenolides depending on various biotic and/or abiotic factors (physiological ages, different locations or vegetation periods). HPLC analysis was substantiated in terms of quantitative analysis of cardenolides detected by TLC. In that, glucogitorosid content, a major cardenolide, found in our endemic species, was directly correlated with plant growth and development by means of exogenously added growth regulators or seasonal factors as well as the geography where they distributed.