Published Theses
indexedOpen AccessTRAvrupa konvansiyonel kuvvetler anlaşması ve Türkiye’ye etkileri (1990-2010)
Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı, dünya silahsızlanma tarihinin en geniş kapsamlı ve başarılı konvansiyonel silahsızlanma antlaşması olarak kabul edilen “Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması” (AKKA) ve antlaşmanın Türkiye üzerindeki etkilerini tarihsel bir bakış açısıyla analiz etmektir. Çalışmamız, AKKA’nın imzalandığı 1990 yılından günümüze kadar geçen ortalama yirmi yıllık bir süreyi mercek altına almasının yanında, çalışmamızda genel manada silahsızlanma ve silahların denetimi kavramları ile tarihsel gelişim süreçlerine de yer verilmiş ve I. Bölüm konu ile ilgili çeşitli kavramların tarihi örneklerle açıklanmasına ayrılmıştır. II. Bölümde ise Soğuk Savaş dönemi ile başlayan amansız silahlanma yarışının sonucunda ulaşılan dehşet dengesi ve bu denge unsurunun tetiklediği silahsızlanma ve silahların denetimi müzakereleri ele alınmıştır. Silahsızlanma ve silahların denetimi faaliyetleri, konumuzun kapsamı gereğince sadece konvansiyonel boyutuyla ele alınmış olup, AKKA’ya giden meşakkatli yolda yıllar süren çetin müzakere süreçleri antlaşmanın temelini oluşturması nedeniyle detaylı olarak incelenmiştir. III. Bölüm; AKKA metni ile antlaşma metninin ayrılmaz birer parçası olarak kabul edilen sekiz ek protokolüne ve AKKA rejimini tamamlayıcı mahiyetteki diğer antlaşma ve oluşumlara ayrılmıştır. Çalışmamızın son bölümü olan IV. Bölüm ise AKKA’nın NATO ve VP açısından sonuçları, geçen yirmi yıllık süreçte değişen siyasi ve askeri konjonktür gereği tabi tutulduğu zorunlu değişimler ve tüm bu kırılma noktalarıyla beraber Türkiye üzerindeki etkileri siyasi, askeri ve ekonomik olarak tüm boyutlarıyla masaya yatırılmıştır.
indexedOpen AccessTRNablus Muharebesi'nin harp tarihindeki yeri ve önemi
Nablus Muharebesi; Büyük Savaş içerisinde çetin ve uzun soluklu mücadelelere sahne olan birkaç cepheden birisi olan Sina-Filistin Cephesinin İttifak Devletleri için çöktüğü, başta İngiltere olmak üzere İtilaf Devletleri içinse kesin bir zaferle birlikte birçok kazanımı beraberinde getiren özel bir muharebedir. 1914 yılı sonlarından 1918 yılı sonlarına dek askeri hareketlilikle birlikte karşılıklı temas ve muharebelerin sürekli devam ettiği Sina-Filistin Cephesi, 19 Eylül-26 Ekim 1918 tarihleri arasında cereyan eden Nablus Muharebesi sonucunda, Bab-ı Ali'nin dört asır boyunca idaresi altında bulunan Filistin, Lübnan, Ürdün ve Suriye topraklarının kaybedilmesi ile sonuçlanmış ve İstanbul Hükümeti'nin mütareke isteyerek genel harpten çekilmesine neden olmuştur. Söz konusu muharebeyi harp tarihi için farklı ve önemli kılan birçok özellik mevcuttur. Dünya ve Türk/Osmanlı harp tarihi ile yalnızca Birinci Dünya Savaşı özelinde dahi birçok özelliği bünyesinde barındıran Nablus Muharebesi gerek cereyan tarzı gerekse de muharebe öncesi ve sonrasıyla taraflı tarafsız tüm dünya ordularınca incelenmesi ve alınması gereken birçok dersi harp tarihine kaydetmiştir. Muharebe sahasının ilk defa senkronize edilmiş olarak üç (kara, deniz ve hava) boyutuyla kullanılmasının sonuçlarını, 72 saatlik bir süre içerisinde, Alman General Liman von Sanders komutasındaki Yıldırım Ordular Grubu (Yıldırım) karşısında alan İngiliz General Edmund Allenby komutasındaki Mısır Seferi Kuvvetleri (MSK) hem İtilaf Bloğu için hem de perde gerisinde tüm Batı Dünyası için unutulmayacak bir zafer kazanmıştır. Bu kapsamda; tez çalışmamız, benzeri harp tarihi çalışmalarının aksine standart bir kronolojik inceleme şeklinde olayları değil, maddi ve manevi kavramlar ile olaylardan çok olgular üzerine bina edilmiştir. Birinci Dünya Savaşı'na fiilen iştirak etmiş ya da etmemiş; dönemin taraflı/tarafsız hükûmetlerine ait resmi tarih tezleri ve yazışmaları, sivil, asker, bürokrat her kesimden kişisel değerlendirmeleri, hatıratları, biyografileri, harp raporları, birlik cerideleri ve bültenler ile basın-yayın organlarına ait neşriyatlar detaylı olarak incelenmek suretiyle söz konusu muharebenin tarihi önemi ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu, Sina-Filistin Cephesi, Nablus Muharebesi, Mısır Seferi Kuvvetleri (MSK), Yıldırım Ordular Grubu (Yıldırım), Edmund Allenby, Liman von Sanders, Mustafa Kemal Paşa.