45 nolu Kırım kadı sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi

Osmanlı devletinin en önemli yargı organı şer'i mahkemelerdir. Bu mahkemelerde görülen davaların tutulduğu deftere şer'iye sicili denilmektedir. Kadılar tarafından tutulan şer'iye sicilleri konuları bakımından çeşitlilik göstermektedir. Siciller tutuldukları bölge halkının günlük yaşamı, gayrimenkul, giyecek ve yiyecek fiyatları, etnik yapısı, bölgenin yer isimleri gibi daha birçok bilgiyi tespit etmemizi sağlamaktadır. Bu bakımdan şer'iye sicilleri sosyal ve iktisadi alanında çalışma yapan araştırmacıların başvurduğu en önemli kaynaklardan biri olmuştur. Bu çalışmada 45 Nolu Kırım Kadı Sicili transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirme ve transkripsiyon sonucunda Kırım'ın 1713-1715 dönemine ait sosyal ve iktisadi alanındaki durumun aydınlatılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda tereke, alacak verecek, vekâlet ve vasi tayini, mülk alım satımı, asayiş (yaralanma, darp, cinayet) ve sulh davaları analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Kırım'da yer alan coğrafi yer isimlerinden kullanılan eşya türlerine, ölçü birimlerinden üretilen tarım ürünlerine, ticarette kullanılan para çeşitlerinden köle ticaretine kadar pek çok konuda bilgi ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Kırım, Kadı sicili, tereke,