Adli psikiyatri polikliniğine şiddet suçu ile yönlendirilen psikotik özellikli hastaların dürtüsellik ve saldırganlık seviyelerinin çocukluk çağı travması, bağlanma biçimi, içgörü ve algılanan sosyal destek açılarından sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmada adli psikiyatri polikliniğine şiddet suçu ile yönlendirilen psikotik özellikli hastaların dürtüsellik ve saldırganlık seviyelerinin çocukluk çağı travması, bağlanma biçimi, iç görü ve algılanan sosyal destek açılarından psikotik bozukluğu olan hastalar ve sağlıklı kontrollerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Buradan yola çıkılarak bu çalışmada aynı zamanda adli polikliniğe şiddet suçu ile başvuran psikotik özellikli hastalarda şiddet ile ilişkili etmenlerin araştırılması planlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: 1. Adli psikiyatri polikliniğine başvuran şiddet suçu işlemiş psikotik özellikleri olan hastalarda dürtüsellik ve saldırganlık seviyeleri ile suç tekrarının fazla olup olmadığı, 2. Çocukluk çağı travmasının şiddeti arttıkça ve özellikle bazı türlerine (cinsel ve fiziksel istismar olması) maruz kalındığında kişilerin dürtüsellik ve saldırganlık seviyelerinin artıp artmadığı ve bu kişiler eğer şiddet suçu işlemişlerse suçun sayısı ve şiddetinin daha fazla olup olmadığı, 3. Çocukluk çağı travmasının şiddeti arttıkça ve özellikle bazı türlerine(cinsel ve fiziksel istismar olması) maruz kalındığında; güvensiz ve kaygılı bağlanmanın artıp artmadığı ve iç görünün azalıp azalmadığı, 4. Güvensiz ve kaygılı bağlanmanın, iç görünün az olmasının, aile ve arkadaş desteğinin az olmasının; artmış dürtüsellik ve saldırganlıkla ve aynı zamanda şiddet suçunda ve suç tekrarındaki artışla ilişkili olup olmadığı. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini, Abant İzzet Baysal Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Adli Psikiyatri Polikliniği'ne şiddet suçu ile başvuran psikotik özellikleri olan 32 hasta ile 32 sağlıklı kontrol oluşturmaktadır. Psikotik özellikli hastalar, DSM-V tanı kriterlerine göre belirlenmiştir. Bunun yanında tüm katılımcılara Sosyodemografik veri formu, Geçmişe Dönük Açık Saldırganlık Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği uygulanmıştır. Taylor Suç Şiddet Değerlendirme Ölçeği ve İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği ise sadece şiddet suçu işlemiş psikotik özellikli hastalara uygulanmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov – Smirnov testi, bağımsız gruplar t-test analizi, Mann-Whitney U testi, Spearman korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon yöntemleri uygun şekilde kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada yer alan şiddet suçu işlemiş psikotik özellikli hastaların, geçmişe yönelik şiddet düzeyleri, sağlıklı kontrollerden daha yüksek bulunmuştur. Hasta grubun dürtüsellik ve saldırganlık düzeyleri de sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak yüksektir. Çocukluk çağı travma ölçeği ortalamaları bakımından, psikotik özellikli hastaların, kontrol grubundan daha yüksek puanlar aldığı bulunmuştur. Kontrol grubundaki bireylerin algıladıkları sosyal destek ise, hasta gruba göre daha fazladır. Bağlanma türleri açısından iki grup arasında yapılan karşılaştırmalarda, hasta grubun daha çok güvensiz ve kaygılı-kaçıngan türde bağlanma geliştirirken, kontrol grubundakilerin daha çok güvenli bağlanma gliştirdikleri görülmüştür. Şiddet suçu işlemiş psikotik özellikleri olana hastaların Taylor suç şiddet değerlendirme ölçeği skoru 2,09±0,68 ve İçgörünün üç bileşenini değerlendirme ölçeği skoru 10,37±4,72'dur. Şiddet suçu işlemiş psikotik özellikleri olan hastaların çocukluk çağı travması, dürtüsellik ve saldırganlık düzeyleri ile suç sayısı ve şiddeti arasında ilişki bulunamamıştır. Şiddet suçu işlemiş psikotik özellikleri olan hastaların bağlanma biçimleri, içgörü, dürtüsellik ve saldırganlık düzeyleri ile suç sayısı ve şiddeti arasında da anlamlı ilişkilere rastlanmamıştır. Sonuç: Araştırmamınzın sonuçlarına göre, şiddet suçu işlemiş psikotik özellikli hastaların dürtüsellik ve saldırganlık düzeyleri, sağlıklı kontrollere göre yüksektir. Bu da, psikotik özellikli hastalıklarla mücadele ederken, hastaların dürtüsel ve saldırgan davranışlarına özellikle müdahale edilmesi gerekliliğini göstermektedir. Ayrıca psikotik hastalığı olan suçluların, sağlıklı gruba göre güvensiz türde bağlanma geliştirmiş olması, hem suç işleme davranışının hem de psikotik hastalıklara yatkınlığın temelinde bebeklikte anne ile kurulan fonksiyonel olmayan ilişkilerin rolüne işaret etmektedir. Benzer şekilde çocuklukta yaşanan bazı travmaların da, hem suç işleme davranışını hem de psikotik hastalıklara olan yatkınlığı artırması, araştırmamızın dikkat çekici bir bulgusudur. Hasta grubun sağlıklı gruba göre daha düşük sosyal destek algılaması da dikkate değer bir bulgudur. Anahtar Kelimeler: Psikotik hastalık, şiddet, dürtüsellik, sosyal destek, iç görü, travma, bağlanma.