Sınır kişilik bozukluğu özelliğinde duygulanım, dürtüsellik ve metabiliş

Bu çalışmanın ilk amacı, Sınır Kişilik Bozukluğu özelliği (yüksek-düşük) ile pozitif duygulanım (düşük-pozitif) arasındaki ilişkiyi dürtüselliğin iki farklı boyutu olan öz bildirim dürtüsellik ve gecikmeyle ilişkili dürtüsellikte incelemektir. Çalışmanın ikinci amacı, cinsiyetin Sınır Kişilik Bozukluğu özelliği üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu çalışmanın son amacı ise, bireylerin dürtüsellik puanları (öz bildirim ve gecikmeyle ilişkili) ve üstbilişsel yetenekleri (eylem izleme aktivitesi ve işlevsiz üstbilişsel inançlar) arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın örneklemini yaşları 18 ile 55 arasında değişen 236 (135 kadın ve 101 erkek) katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılar önce bilgilendirilmiş onam imzaladıktan sonra Demografik Bilgi Anketi, Sınır Kişilik Envanteri, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11, Gecikme İndirimi Görevi (Parasal Seçim Ölçeği), Üstbiliş Ölçeği-30 ve Görevle İlgili Üstbiliş Ölçeğini tamamlamışlardır. Sonuçlar, yüksek Sınır Kişilik Bozukluğu özelliğine sahip bireylerin, düşük Sınır Kişilik Bozukluğu özelliğine sahip bireylere göre daha yüksek öz bildirim dürtüsellik puanlarına sahip olduklarını; düşük olumlu duygulanıma sahip bireylerin, yüksek olumlu duygulanım durumunda olan bireylere göre daha yüksek öz bildirim dürtüselliğe sahip oldukları bulunmuştur; BPD özelliği yüksek ve olumlu duygulanımı yüksek olan bireyler, yüksek BPD özelliği ve düşük olumlu duygulanıma sahip bireylere göre daha dürtüsel seçimler yapmışlardır. Sınır Kişilik Bozukluğu özelliğinde cinsiyetin etkisine ilişkin sonuçlar, Sınır Kişilik Bozukluğu özelliğinde cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Ayrıca çalışmanın bulguları, gecikmeyle ilişkili artan dürtüselliğin, artan öz bildirim dürtüselliği ile ilişkili olduğuna işaret etmiştir. Dahası, üstbilişsel yeteneklerle ilgili olarak sonuçlar, Gecikme İndirgeme Görevi sırasında kararlarını daha karlı olarak değerlendiren bireylerin, gecikmeyle ilgili daha az dürtüsellik gösterme eğiliminde olduklarını; benzer şekilde, öz bildirim ölçümlerinde de daha az dürtüsel olduklarını göstermiştir. Ancak, işlevsiz üstbilişsel inançlar ile eylem izleme aktivitesi arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Sınır kişilik özelliği, öz bildirim dürtüsellik, gecikme ilişkili dürtüsellik, duygulanım, metabiliş