Akut lösemi hastalarının risk gruplarına göre kısa dönem endokrinolojik komplikasyonlarının değerlendirilmesi

Akut Lösemi Hastalarının Risk Gruplarına Göre Kısa Dönem Endokrinolojik Komplikasyonlarının Değerlendirilmesi Giriş ve Amaç: Akut lösemi tanısı ile izlenen hastaların sağ kalım oranı son yıllarda geliştirilen tedavi protokolleri ile belirgin ölçüde artmıştır. Sağ kalım oranındaki bu artış, tedavi ilişkili komplikasyonları beraberinde getirmektedir. Hayatta kalan lösemi tanılı kişilerin bu komplikasyonlar açısından uzun dönem izlenmeleri önem taşımaktadır. Çalışmamızda, akut lösemi tanılı hastalarda tedavi sonrasında ortaya çıkabilecek endokrinolojik komplikasyonların değerlendirilmesi, erken tanı ve tedavi yöntemlerine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntemler: Çalışmamıza Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bilim Dalı'nda 2021-2023 yılları arasında akut lösemi tanısı alan 18 yaş altı toplam 37 hasta dahil edildi. Tüm katılımcılardan; yaş, cinsiyet, boy, ağırlık, vücut kitle indeksi (VKİ), serbest T3, serbest T4, tiroid stimülan hormon (TSH), insülin, glukoz, adrenokortikotropik hormon (ACTH), kortizol, 25-Hidroksi Vitamin D3, paratiroid hormon (PTH), kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, magnezyum, total kolesterol, trigliserit, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), 8 yaşından büyük kız çocuklarında follikül uyarıcı hormon (FSH), luteinizan hormon (LH), estradiol, 9 yaşından büyük erkek çocuklarında FSH, LH, testosteron verileri toplandı. Bulgular: Hastaların tanı aldıkları andaki medyan yaşları 5,29 yıl (IQR: 2,81- 7,06), çalışma sırasındaki medyan yaşları ise 6,68 yıl (IQR: 4,5-8,8) olarak tespit edildi. Hastaların %100'ünde en az iki endokrin komplikasyon geliştiği görüldü. En sık görülen endokrin komplikasyon boy kısalığı (%59,5) oldu. LDL yüksekliği (%45,9), adrenal yetmezlik (%40,5), trigliserit yüksekliği (%40,5), D vitamini eksikliği/yetersizliği (%35,1), fazla tartı/obezite (%32,4) ve hipoglisemi/hiperglisemi (%10,8) gelişen diğer endokrin komplikasyonlardı. Hastalarda meydana gelen endokrin komplikasyonlar arasında yaş bakımından farklılık saptanmaz iken, boy kısalığı saptanan hasta sayısı prepubertal grupta, pubertal gruba göre anlamlı derecede fazlaydı (p=0,042). Bununla birlikte, kızlarda erkeklere kıyasla daha sık boy kısalığı görüldü (p=0,032). Hipertrigliseridemi gelişen hasta sayısı pubertal grupta anlamlı derecede fazlaydı (p=0,042) Sonuç: Çalışmamızda akut lösemi hastalarında tedavi bitiminde yüksek oranda endokrin komplikasyon saptandı. Akut lösemi hastalarının erken tanı ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesi açısından yaşam boyu olası endokrin komplikasyonlar açısından izlenmeleri gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, Endokrin, Komplikasyon