Enderunlu Fazıl – Hûbân-nâme (Tenkitli metin)

Enderunda eğitim görerek yetiştiği için Enderunlu yahut Enderunî olarak anılan Fâzıl Bey, 18. yüzyıl sonları ile 19. yüzyıl başları arasında yaşamış ve bu dönemin hayatını, günlük yaşamını gerçekçi bir çizgide eserlerine aksettirmiştir. Bu çalışma özellikle mesnevileri ile ünlenen şairin Hubân-nâme isimli eserinin tenkitli metin olarak hazırlanmasına dayanmaktadır. Dünyadaki farklı milletlerin erkeklerinin görünüş ve özelliklerini anlatan eserin Latin alfabesine aktarımı Ercümend Muhib tarafından yapılmıştır. Lakin yazar, eksik olan bu çeviriye uygunsuz olarak gördüğü beyitleri dahil etmemiştir. Eser, ayrıca Reşit İmrahor tarafından Fransızca tercümesinden çevrilerek Güzel Oğlanlar Kitabı olarak yayımlanmıştır. Fakat Fransızca tercümesinde bulunan eklemeler yüzünden neredeyse farklı bir eser mahiyetindedir. Bu sebeplerden dolayı eserin tenkitli metin olarak çalışılması, şairin ve mesnevisinin edebiyatımızdaki yerini ve kıymetini anlamak adına önemlidir. Çalışmamızda 31 nüsha incelenmiş ve incelenen bu nüshaların içerisinden belirlenen 10 nüsha ile tenkitli metin oluşturulmuştur. Bu incelemeler ile nüshaların grupları belirlenmiş ve beyitler çevirilirken nüshalardaki yazımların ekseriyeti, beyitlerin ve kelimelerin anlamları, vezine uygunluğu da kontrol edilerek metin kurulmuştur. Bahsi geçen 10 nüsha tenkitli metnin aparatında gösterilmiştir.