Akut tüketici egzersizin farklı bilişsel test skorları üzerine etkisi

Amaç: Fiziksel egzersizin bilişsel işlevlerde iyileştirme etkileri olduğu belirtilmektedir. Kullanılan egzersiz protokolleri ve bilişsel testlerin farklılığı nedeniyle bildirilen sonuçlar birbirine uymamaktadır. Farklı egzersiz protokollerinin bilişsel test performansları üzerine etkilerini araştıran çalışmalar bulunmasına rağmen, aynı egzersiz protokolünün farklı bilişsel testlerdeki sonuçlarını araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu yüzden egzersizin hangi bilişsel işlevlere etkisinin olduğu ve bu etkiyi hangi testlerin daha iyi gösterdiği konusunda net bilgiler yoktur. Bu çalışmanın amacı; aynı egzersiz protokolünün farklı bilişsel testlerin performansı üzerinde oluşturduğu etkiyi, bireylerin tepki süreleri ve doğru/yanlış sayıları değişimi aracılığıyla ortaya koymaktır. Yöntem: Bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı Beyin ve Egzersiz Araştırmaları Laboratuvarı'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 20 sağlıklı gönüllü (Yaş: 21.85±2.03 yıl; 11 kadın) katılmıştır. Kısa süreli tüketici egzersiz için supramaksimal bir egzersiz tipi olan Wingate Anaerobik Güç Testi (WAnT), bisiklet ergometresinde uygulanmıştır. Katılımcılara egzersizin beş dakika öncesi ve beş dakika sonrasında olmak üzere, üç farklı bilişsel test (2-Geri Testi, Flanker Testi ve Simon Testi) uygulanmıştır. Bilişsel test performansını değerlendirmek üzere tepki süreleri ve doğru/yanlış yanıt sayıları kaydedilmiştir. İstatistiksel analizleri SPSS 22.0 programında gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Egzersiz öncesi ve sonrasında uygulanan bilişsel test skorları karşılaştırılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak analizine göre; Flanker Testinin egzersiz sonrası Doğru Yanıt Oranı (DYO) değerlerinde egzersiz öncesine göre anlamlı olarak bir azalma (P<0.05), egzersiz sonrası Doğru Yanıt Tepki Süresi (DYTS) ve Toplam Tepki Süresi (TTS) değerlerinde de egzersiz öncesine göre anlamlı olarak bir kısalma (P<0.05) gözlenmiştir. 2-Geri ve Simon Testi skorları ortalamalarında anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. Sonuç: Akut kısa süreli tüketici egzersiz; bilişsel işlevlerden kısa süreli hafıza (çalışma belleği) performansını ölçen 2-Geri Testi ve bozucu etkiye karşı koyabilme yeteneği performansını ölçen Simon Testi skorlarını etkilememiş, seçici dikkat performansını ölçen Flanker Testi doğru yanıt skorlarını ise olumsuz yönde etkilemiştir. Tepki sürelerindeki kısalmanın testi tekrarlamaktan kaynaklanabileceği düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: Supramaksimal egzersiz, bilişsel işlev, seçici dikkat, çalışma belleği, bozucu etkiye karşı koyabilme