Modeling and analysis of issues in hub locotion problem

ÖZET ANA DAĞITIM USSU YERSEÇIMI PROBLEMİNİN İNCELENMESİ Bahar Yetiş Kara Endüstri Mühendisliği Bölümü Doktora Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Barbaros Ç. Tansel Eylül, 1999 Ana dağıtım üssü yer seçimi problemi 10 yıldan daha uzun bir süredir literatürde yer almaktadır. Bu konudaki ilk matematiksel model 1986 yılında O'Kelly tarafından ortaya konulan quadratik tamsayılı programlamadır. O'Kelly'nin bu çalışmasından sonra ana dağıtım üssü yer seçimi problemi üzerinde çalışan araştırmacıların büyük bir kısmı bu temel modelin linearizasyonu üzerinde yoğunlaşmışlardır. Oysa ki ana dağıtım üssü yer seçimi problem inin incelenmesi gereken daha pek çok boyutu bulunmaktadır.. Biz bu doktora çalışmasında bu boyutların bazılarını inceledik. Öncelikle ana dağıtım üssü probleminin uygulama alanları üzerinde bir araştırma yaptık. Bu araştırma sonucunda gerçek hayattaki problemlerin literatürde tanımlanan ana dağıtım üssü modeline dönüşebilmesi için gereken varsayımları ortaya çıkardık. Bu çalışma sırasında, ana dağıtım üssü problemlerinin önemli bir uygulama alanı olan kargo dağıtım sistemlerinin önemli bir özelliğini modellemede temel ana dağıtım üssü modelinin yetersiz kaldığı bazı durumları keşfettik ve bu özelliği de modelleyen yeni bir ana dağıtım üssü modeli geliştirdik. Bu doktora çalışmasında üzerinde durduğumuz bir diğer konu da ana dağıtım üssü modelinin farklıVI performans ölçütleri altında incelenmesidir. Ana dağıtım üssü problemi için minimax ve kaplama (cover) ölçütleri için yeni modeller geliştirdik. Her iki problem için geliştirmiş olduğumuz yeni modeller ana dağıtım üssü problemlerinin farklı yaklaşımlarla incelenmesi sonucu ortaya çıkmış modeller olup, literürde bu ölçütler için geliştirilmiş olan modellerden çok daha iyi performans göstermişlerdir. Anahtar sözcükler: Ana dağıtım üssü problemi, Modelleme, Optimizasyon, Linearizasyon teknikleri