Antineoplastik ilaçları uygulayan hemşirelere verilen eğitimin güvenli kullanım standartları ve oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi

Araştırmanın amacı antineoplastik ilaçları uygulayan hemşirelere Sağlık İnanç Modeli'ne göre verilen eğitimin hemşirelerin güvenli kullanım standartlarını kullanma sıklıkları ve oksidatif stress parametereleri üzerine etkisini incelemektir. Araştırma niteliksel ve niceliksel araştırma olarak iki aşamada yürütülmüştür. Niteliksel araştırmada; örneklemi antineoplastik ilaçların hazırlanması, uygulanması ve atıkların yönetiminde en az üç aydır çalışan 15 hemşire oluşturmaktadır. Niceliksel araştırmada; pre-post test desenli yarı deneysel araştırma tasarımı kullanışmıştır. Eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesinde güvenli kullanım standartları sıklığı ve oksidatif stres düzeyleri kullanılmıştır. Araştımanın örneklemini üç klinikte çalışan 23 hemşire oluşturmaktadır. Niteliksel araştırma sonucunda; güvenli kullanım standartları ile ilgili olarak hemşireler tarafından en çok ifade edilen deneyimler ve tutumlar algılanan engeller ve harekete geçiricilerdir. Niceliksel araştırmada; Hemşirelerin antineoplastik ilaç hazırlamada ve uygulamada güvenli kullanım standartlarını kullanım sıklıklarında eğitim öncesi pre-test ve eğitim sonrası post-test arasında istatistiksel olarak anlamlı artış sağlanmıştır (p<0.05). Eğitim sonrası post-test de diğer izlemler ile karşılaştırıldığında 8-OHdG düzeylerinde anlamlı azalma olmuştur (p<0.05). Hemşirelerin plazma TAK ortalamasında da eğitim sonrasında istatistiksel olarak anlamlı artış sağlanmıştır (p<0.05). Bu çalışmada hemşirelere SİM'e göre yapılandırılarak verilen eğitim güvenli kullanım standartlarının kullanımının arttırılmasına ve oksidatif hasarın azaltılmasına olumlu katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: hemşirelik; antineoplastik ilaçlar; güvenli kullanım standartları; oksidatif stres