Asma dalından elde edilen yeni bir aktif karbonun yapay mide ortamında bakır ve kurşun iyonları için adsorpsiyon yeteneğinin araştırılması

Bakır insanın metabolizması için önemli yere sahip olmasına rağmen yüksek dozajlarda toksik etki yapan bir ağır metaldir. Bakırla ilgili en ciddi zehirlenmeler, besin ve içme sularından oral yolla vücuda alınmasından kaynaklanmaktadır. Kurşun, eser miktarda bile toksik etki yapabilen bir ağır metaldir. Kurşun bir nevi nörotoksindir ve bu sebeple anormal beyin ve sinir sistemi fonksiyonlarını ortaya çıkarır. Gıda ve sulardan veya diğer nedenlerle vücuda geçen bakır ve kurşunun insan vücuduna olan zararlı etkilerini azaltmak için aktif karbon kullanarak metabolizmadan katı faz ekstraksiyon (adsorpsiyon) tekniği ile atılması sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Fakat ağır metallerin düşük pH'daki mide ortamında kullanılan aktif karbona olan adsorpsiyon ilgisinin zayıf olması istenmeyen bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum ağır metal zehirlenmelerinde alternatif olarak şelat kullanımını ön plana çıkarmaktadır. Şelat ajanlarının pahalı olması ve istenmeyen etkilerin ortaya çıkması, düşük pH'da adsorpsiyon yapan ve şelat ajanlarına göre daha inert olan aktif karbonun bu alanda kullanılmasını önemli kılmaktadır. Bu çalışmada, ağız yoluyla vücuda giren bakır ve kurşunun, insan sağlığına olan toksik etkisini azaltmak için, katı faz ekstraksiyon tekniği ile yapay mide ortamından uzaklaştırılması amaçlanmıştır. Adsorban olarak asma dalından elde edilen yeni bir aktif karbon (ACVS) kullanılmıştır. NIOSH (Amerikan Ulusal İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü) tarafından önerilen yapay mide ortamı hazırlanarak, kesikli sistemde en uygun adsorpsiyon parametreleri (pH, süre, karıştırma hızı, adsorban miktarı ve diğer bileşenlerin etkisi) incelenmiştir. Ağır metal analizleri Yüksek Çözünürlüklü Sürekli Işın Kaynaklı Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (HR CS-FAAS) ile gerçekleştirilmiştir. Başlangıç Cu(II) ve Pb(II) iyon derişimleri 10 mg/L ve adsorban miktarı 0,3 g olarak alınan çalışmalarda pH 3,5-6,5 aralığında Cu(II) ve Pb(II) iyonlarının maksimum adsorpsiyon verimlerinin %100 olduğu belirlenmiştir.