Bilinci açık hastaların trakeotomi ve trakeal aspirasyon deneyimleri: Nitel bir çalışma

Trakeal aspirasyon, sekresyonların uzaklaştırılması amacıyla uygulanan temel bir hemşirelik girişimi olup endotrakeal tüp veya trakeotomi kanülü aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Bu fenomenolojik çalışmanın amacı, trakeotomi kanülü içerisinden trakeal aspirasyon uygulanan ve Kulak Burun Boğaz (KBB) servisinde yatan bilinci açık hastaların deneyimlerini betimlemektir. Çalışmanın örneklemini, Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi ve Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi KBB servislerinde yatan araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 15 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, kurum izinleri ve etik kurul onayı alındıktan sonra örnekleme dahil edilen hastalarla, bireysel derinlemesine görüşmeler yapılarak, Mayıs 2024-Temmuz 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Hasta Bilgi Formu" ve "Yarı-yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Veriler, ses kayıtları alınarak hasta odasında toplanmış ve MAXQDA yazılımı ile tümevarımsal tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada bulguların güvenilirliği ve araştırma sürecinin şeffaflığı açısından, sonuçların raporlanmasında "Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research" (COREQ) standartları esas alınmıştır. Yapılan analiz sonucunda hastaların geçici trakeotomi ve trakeal aspirasyon deneyimleri altı ana tema ve 16 alt tema tanımlanmıştır. Ana temalar; "Trakeotomi ile ilişkili yas deneyimi", "Trakeotominin yaşam kalitesine etkisi", "Trakeal aspirasyon deneyimi", "Trakeal aspirasyon deneyimine katkıda bulunan faktörler", "Dekanülasyon ile iyileşme süreci deneyimleri" ve "Öneriler" olarak belirlenmiştir. Bulgular, hemşirelerin trakeal aspirasyon işlemini kanıta dayalı rehberler doğrultusunda, etkili iletişim ve hasta gereksinimlerini dikkate alarak uygulanmasının önemi ve gerekliliğini göstermektedir. Sonuç olarak, hemşirelerin, uygulama öncesi, sırası ve sonrasında bireye özgü ve bütüncül bir anlayış ile hastaların hem fiziksel hem de psikososyal yanıtlarını izlemesi ve destekleyici girişimlerde bulunması önerilebilir.