Bingöl ili arıcılık işletmelerinde koloni başına bal verimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Bu çalışma, Bingöl'deki arıcılık faaliyetinin genel durumunun, arıcıların karşılaştıkları sorunlarının belirlenmesi ve bu sorunlar için çözüm önerilerinin sunulması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın bir diğer amacı ise; Bingöl ili arıcılık işletmelerinde kovan başına bal verimini etkileyen faktörlerin regresyon analizi ile belirlenmesidir. Bingöl ilinde "oransal örnekleme yöntemi"yle anket yapılacak işletme sayısı 87 olarak belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, "T testi", "Anova", "Ki kare", "Korelasyon ve Regresyon" analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; anket yapılan arıcıların yaşları ortalaması 46.14 ve arıcılık faaliyeti yapma süresi ise ortalama 15,5 yıl olarak belirlenmiştir. Gezginci arıcılık yapılma oranı %62,8, sabit arıcılık yapılma oranı ise %37,2 olarak belirlenmiştir. Arıcıların sahip olduğu kovan sayısı ortalama 219,5 adet iken kovan başına bal verimi ise ortalama 11,4 kg olarak hesaplanmıştır. Modelde yer alan değişkenlerin katsayıları istatistiki olarak önemli ve anlamlı bulunmuştur. Modelin açıklayıcılığını belirleyen R2 değeri 0,323 ve düzeltilmiş R2 değeri ise 0,203 olarak bulunmuştur. Arıcılığın yapılış şekli, meslek ve PİKOM'dan bilgi alma değişkenleri bal verimine etki eden değişkenler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak; gezgin arıcılığın yapılması, arıcılığın temel meslek görülerek geçim kaynağı olarak yapılması, Kafkas arı ırkı ile faaliyetin sürdürülmesi, arıcılık konusunda eğitim, destek ve pikomdan bilgi alan ve birliğe üye olan ana arı üretimi yapan işletmelerin kovan başına bal verimlerinde artışlar olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye'nin ekolojik zenginliği ve mevcut olan kırsal ekonomik şartları birlikte düşünüldüğünde arıcılığın; örgütsel, bilinçli ve sürdürülebilir bir yapıda yapılması gerekmektedir.