BİST100 ve sektör endeksleri ile seçilen makro değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği

Hisse senedi piyasaları ülke ekonomilerinin reel ve finansal kesiminin etkileşimi gösteren önemli alanlardan birisidir. Firmalar açısından yatırım projelerini destekleyen fon sağlama alanlarından biri olan hisse senedi piyasaları fon sahipleri açısından da önemli yatırım platformları arasında yer almaktadır. Portföy yatırımlarında reel ve finansal alanı dikkate alan yatırım stratejileri belirlemek risk ve getiri optimalini sağlamak açısından önemli rol oynamaktadır. Firmaların içinde bulunduğu ülkenin ekonomik durumundan doğrudan etkilenmesi, hisse senedi fiyatlarının da ülkenin ekonomik görünümüne göre hareket etmesine yol açmaktadır. Makroekonomik göstergelerin hisse senedi fiyatlarına olan etkisinin doğru kavranması yatırım kararlarının daha sağlıklı alınmasına yardımcı olacaktır. Bu araştırma, sözkonusu ilişkiden dolayı hisse senedi fiyatlarıyla seçili makroekonomik değişkenler arasındaki etkileşimi simetrik ve asimetrik ekonometrik yöntemler aracılığıyla irdelemiştir. Hisse senedi fiyatları göstergeleri olarak BİST100 (Borsa İstanbul 100) endeksi, BİST Mali endeksi (XUMAL), BİST SİNAİ (XUSIN) endeksi, BİST TEKNOLOJİ (XUTEK) endeksi ve BİST Hizmetler (XUHIZ) endeksi dikkate alınmıştır. Altın, petrol, Sanayi Üretim Endeksi, TÜFE, Dolar kuru, Ticari faiz oranı, Mevduat faiz oranı ve dar ve geniş tanımlı para arzları çalışmada yer alan makroekonomik değişkenlerdir. Ele alınan değişkenler ise 2005:01-2022:12 aralığını kapsamaktadır. Çalışmada, Simetrik ve Asimetrik etki-tepki fonksiyonları analizi, yapısal kırılmaları dikkate alan ve almayan nedensellik analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, endeksler ile makroekonomik değişkenler arasındaki etkileşimin asimetrik boyutta daha belirgin olduğunu doğrulamaktadır. Özellikle altın fiyatları ve döviz kurunun endeksler üzerinde etkisinin diğer makroekonomik değişkenlere nazaran daha belirgin olduğu çalışmanın en önemli bulgusunu oluşturmaktadır.