Rational design and synthesis of bodipy dyes for molecular sensing, light harvesting and photodynamic applications

BODIPY sahip olduğu çok önemli özelliklerinden dolayı, birçok uygulamada kullanılmaktadır. Bu önemli özellikler, ışık altında bozulmaması, yüksek ektinksiyon katsayısına sahip olması, kolaylıkla fonksiyonlandırılabilmesi olarak özetlenebilir. Bu sebeple, yüksek sayıda yayınlar yapılmaktadır ve iyon sensörleri, fotodinamik terapi, boya duyarlı güneş pilleri, ışık hasat edebilen sistemler, BODIPY boyasının kullanıldığı alanlardan bazılarıdır. Bu tezde, BODIPY boyası farklı konseptler için fonksiyonlandırılmıştır. İlk çalışmada, başlıca amaç, iki adet tetra-stiril isomerik BODIPY boyalarının, yük verici ligandın 1 ve 7 veya 3 ve 5 pozisyonlarına bağlanmasına göre vereceği sinyalin farklılığının incelenmesidir. İkinci çalışma tetrastiril BODIPY türevleri kullanılarak, ışık hasat edebilen sistemler konseptini içermektedir. Üçüncü çalışma, enerji transferi konsepti ile molekül içi yük transferi konsepti, sinyal şiddeti oranlarındaki farklılıkları gözlemlemek üzere birleştirilmiştir ve böylece fluoresans probun dinamik aralığı geliştirilmiştir. BODIPY boyalarının biyolojik tiyollerin suda kromojenik ve florojenik algılanmasının tasarımı ve sentezi dördüncü çalışmada verilmiştir. Biyolojik açıdan büyük öneme sahip olan hidrojen sülfür molekülünün, BODIPY-tabanlı boya kullanılarak seçici olarak algılanması beşinci çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Altıncı çalışmada, kalıcı lüminesans özelliği gösteren nanopartiküllerin, BODIPY tabanlı fotosensitizere kovalent olarak bağlanması ve fotodinamik terapinin aktifleşmesi hedeflenmektedir.