Borlu maden atık sularından arseniğin arıtımı

Bu tez çalışmasında, borlu maden atık sularından FeCl3, Al2(SO4)3, Ca(OH)2 ve Na2S gibi kimyasallar ile arsenik çöktürülmesi incelenmiştir. Çöktürme çalışmaları ile atık sularda bulunan arsenik miktarının ilgili mevzuatlarda yer alan değerlere düşürülmesi sağlanmıştır. Borik asit üretimi sırasında ortaya çıkan arsenik kirliliğinin Na2S ile engellenebileceği belirlenmiştir. Na2S ile arsenik uzaklaştırma işleminin borik asit kalitesi üzerinde herhangi bir olumsuz etki yapmadığı görülmüştür. Arsenik uzaklaştırma çalışması sonrası %99.74 saflıkta borik asit üretilmiştir. Çöktürme sonunda elde edilen suların arıtılmasında granüler ferrik hidroksit (GFH) kullanılarak arsenik giderimi gerçekleştirilmiştir. GFH ile yapılan adsorpsiyon çalışmalarında; başlangıç arsenik konsantrasyonu 1000 μg/L olan arsenikli sulardan %99.5 verim ile arsenik uzaklaştırılmıştır. Denge izoterm çalışmaları sonucunda AsV ve AsIII adsorpsiyonu için sırasıyla Freundlich ve Langmuir izotermlerinin daha uygun olduğu belirlenmiştir. GFH'nin adsorpsiyon-desorpsiyon-rejenerasyon (ADR) döngüleri incelendiğinde; beşinci döngü sonunda hem AsV hem de AsIII uzaklaştırma veriminde bir azalma olmadığı görülmüştür. Bu çalışma ile ülkemizin en önemli bor tesisinin arsenik kirliliğine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.