Büyük Selçuklu ordusunun etnik ve sayısal durumu

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun kuruluşu, Orta Asya'dan başlayarak İslam dünyasında büyük bir etki yaratmıştır. Horasan egemenliği için Gaznelilerle mücadeleye girişen Çağrı ve Tuğrul Beyler, beraberlerindeki Türkmenlerle beraber Horasan'ı ele geçirerek Selçuklu Devleti'ni kurmuşlardır (1040). Zamanla devletin sınırları doğuda Mâverâünnehir bölgesinin ötesine, batıda ise Akdeniz kıyılarına kadar genişlemiştir. Kuruluşa ve daha sonra imparatorluğa kadar giden süreçte devletin askerî gücünü büyük ölçüde Türkmenler oluşturmuş ve devletin askerî teşkilatı da buna göre şekillenmiştir. Ancak İslamlaşma süreci ve fetihlerle birlikte Selçuklu ordusunda farklı etnik kökenlere sahip unsurlar da yer almaya başlamıştır. İran, Irak ve özellikle Anadolu'nun fethiyle birlikte Türk, Fars, Arap ve diğer İslam topluluklarından askerler de Selçuklu ordusunda yer almıştır. Egemenlik alanının genişlemesine paralel olarak devletin askerî gücü de sayısal olarak artış göstermiştir. Selçukluların elde ettiği askerî güç ile bu denli geniş bir coğrafyaya yayılmaları sancaktarlığını üstlendiği Abbasi Hilafeti'nin de etki alanını büyük ölçüde artırmasına imkân tanımıştır. Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun kuruluşundan imparatorluğa giden süreçte gerek idari gerekse askerî alandaki yapılanmasıyla mirasçısı olan Türkiye, Irak ve Suriye Selçuklularına örnek teşkil etmiş, Anadolu ile Orta Doğu'nun büyük bölümünde Türk hâkimiyetinin pekişmesine imkân tanımıştır.