Çevresel sürdürülebilirlik bağlamında mevcut konut tasarımlarının incelenmesi ve bir model önerisi; Malatya i̇li örneği

Hızlı kentleşme, aşırı nüfus artışı, kaynakların kontrolsüz tüketimi, fosil kaynaklı yakıt kullanımı, atık ürünler çevresel sorunlara neden olarak ekolojik dengeyi bozmaktadır. İnsan faaliyetleri sonucu oluşturduğumuz yapma çevrelerin, çevre kirliliğindeki payı göz önünde bulundurulduğunda, çevresel sürdürülebilir bir yapı üretmenin önemi ortaya çıkmaktadır. Doğal çevreyi korumak, çevreye duyarlı, sürdürülebilir, ekolojik, enerji etkin yapıların tasarlanması ile mümkün olmaktadır. Yapıda; iklimsel konforun doğal yollarla sağlanması, yapay sistem yükünün, enerji tüketiminin ve atık üretiminin azaltılması, kaynakların etkin kullanımı, insan sağlığının korunması büyük ölçüde mimari tasarımda alınan kararlara bağlıdır. Çalışmada; öncelikle bir yapının çevresel sürdürülebilirliğini, enerji tüketimini, atık üretimini etkileyen yapı tasarım parametreleri belirlenmiştir. Fiziksel çevre verileri, tasarım parametreleriyle ilişkilendirilerek iklime uygun, daha az enerji tüketen, daha az atık üreten, çevreye duyarlı yapı üretimini amaçlayan bir model tablo oluşturulmuştur. Çalışma alanlarındaki mevcut yapılara ait veriler model tabloya aktarılarak, ölçütler doğrultusunda yapıların çevresel sürdürülebilirliği değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda; Yer'e ait iklimsel verilere uygun, daha az enerji tüketen, daha az atık üreten yapıya ait parametrelerin, tasarım aşamasında göz önünde bulundurulmadığı ve çevresel sürdürülebilirliğin olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir.