Chabot Duygusal Ayrımlaşma Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması ve Evli Bireylerin Duygusal Ayrımlaşma Düzeylerinin İncelenmesi

ÖZ: Bu araştırmanın ilk amacı, bireylerin duygusal ayrımlaşma düzeylerini ölçmeye yönelik olarak David Chabot (1993) tarafından geliştirilmiş olan ―Chabot Emotional Differentiation‖ (Chabot Duygusal Ayrımlaşma Ölçeği) ölçeğini Türkçeye uyarlayıp KKTC‘deki evli bireyler üzerindeki güvenirliğini ve geçerliğini test etmektir. İkinci amacı, duygusal ayrımlaşma düzeyleri ile sürekli kaygı ve evlilik yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Üçüncü amacı ise, evli bireylerin bazı sosyo-demografik değişkenlerine göre duygusal ayrımlaşma düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu, Gazimağusa‘da yaşayan 265‘i kadın ve 168‘i erkek olan 433 evli bireyden oluşmaktadır. Chabot Duygusal Ayrımlaşma Ölçeği (CDAÖ) kaynak dil olan İngilizceden Türkçeye, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı ve Yabancı Diller Bölümünden her iki dile hakim olan üç uzman tarafından ayrı ayrı çevrilmiş, yapılan çeviriler değerlendirilmiş ve ölçek, yapılan ön deneme uygulamasının ardından Türkçeye uyarlanmıştır. Geçerlik çalışmasında, 14 maddelik ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Birinci faktör, Ben Pozisyonu Alma ve ikinci faktör ise, Duygusal Tepkisellik olarak adlandırılmıştır. Bu iki faktör, yapılan doğrulayıcı faktör analizi ile de desteklenmiştir. Ölçeğin güvenirliğini test etmek amacıyla Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları hesaplanmış ve güvenirlik katsayıları ölçeğin toplamı için 0.693, Ben Pozisyonu Alma alt boyutu için 0.734 ve Duygusal Tepkisellik alt boyutu için ise 0.628 olarak saptanarak ölçeğin kullanılabilir olduğu ortaya konmuştur. Yapılan analiz sonucunda, evli bireylerin CDAÖ puanları ile Sürekli Kaygı Envanteri (SKE) puanları ve Evlilik Yaşam Doyumu Ölçeği (EYDÖ) puanları arasındaki ilişki değerleri, ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini desteklemiştir. Evli bireylerin CDAÖ puanları arasında sosyo-demografik özelliklerine göre anlamlı bir fark olup olmadığının incelendiği analizler sonucunda da, CDAÖ toplam ve alt boyutlarına ait puanlarda yaş, cinsiyet, evlenme biçimi, evlilik sayısı, evlenme yaşı, evlilik süresi ve mesleğe göre anlamlı bir fark tespit edilmezken CDAÖ toplam puanları arasında eğitim durumlarına göre anlamlı bir fark tespit edilmiştir.