Çocuk edebiyatında distopik bağlam ve çocuğun biyopolitikası

Çocuk ve gençlik edebiyatında son yıllarda politik bağlam ve eleştiri sıkça rastlanan bir yaklaşım olmuştur. Yetişkinlere hitap eden edebiyat türlerinde eserlere politik açılardan yaklaşmak sık kullanılan bir pratik olsa da çocuk edebiyatında son yıllara kadar üstü örtülü şekilde, kimi zaman didaktisizm kavramı altında yer bulmuştur. Yetişkinlere yönelik edebiyat türlerinde çocuk karakterler ön planda olmasalar da hitap ettiği kitle ve piyasa açılarından son yıllarda etkileyici şekilde gelişen çocuk ve gençlik edebiyatlarında çocuk ve genç karakterler arasından oldukça popüler ve kendi kitlelerini yaratmış karakterler çıkmıştır, ve bu karakterler sadece yetişkinlerin istediği gibi davranan, örnek olarak gösterilen çocuk ve gençler değil, lider ve kurtarıcı, kimi zaman da politik eleştiri getirebilen karakterler olmuşlardır. Yani denebilir ki, çocuk, edebiyat eserlerinde, keşfetmiş olduğu bireyselliğini daha da güçlendirmiştir. Bireysellikle birlikte gelen bir özünü keşfetme ve güce sahip olma kavramları da bu tür eserlerdeki belli olay, karakter ve durumlara politik bir bakış açısını getirir. Çocuk ve gençlik edebiyatı eserlerini içerdikleri bu politik taraflardan dolayı postmodern bakış açılarıyla değerlendirmek mümkündür. Michel Foucault'nun toplumsal bir eleştiri olarak getirdiği ve sonrasında pek çok düşünür tarafından geliştirilen biyopolitika kavramı da bunlardan biridir. 1970'ler sonrası devlet yapılanmalarında liberal ve neoliberal politika ve bunlarla beraber gelen ekonomik ve sosyal yapı Foucault ve pek çok siyaset ve sosyal bilimci tarafından özellikle de egemen gücü yapısöküme uğratmaları ve merkezsizleşerek bireye karşı bir belirsizlik fakat aynı zamanda da gücünü üstü kapalı şekilde arttırarak devam ettirme yoluna gitmiştir. Foucault'nun yeni bir yönetimsellik olarak tanımladığı bu olgu iktidarın biyogücünü gösterir: birey güç altında kalmamalı, yaşaması için gerekli alan ve araçlar kendisine verilmeli fakat aynı zamanda da kontrol edilebilir olmalıdır. Biyopolitik görüşün kısa bir tasviri olan bu yaklaşıma daha sonra Roberto Esposito devletin bağışıklığı açısından yeni bir yorum getirmiştir. Tüm bunlar arasında genelde ikinci plana atılan çocuk ve genç ise bireyselliğini gerçekleştirerek yetişkinler kadar rol oynar. Bu çalışmanın amacı da çocuk ve genç bireyin biyopolitik bir yönetim anlayışındaki konumunu belirlemektir. Bu konum çocuk ve gençlik edebiyatının tarihselliği incelenerek ve Michel Foucault'nun ve onu takip eden düşünürlerin bakış açıları ışığında değerlendirilerek aslında çocuk ve genç bireyin modern bir soy kütük incelemesini de sunacaktır.