Mimarlık eğitiminde tektonik kavramı açılımları

Mimarlığın mekanını yaratması veya üretmesi farklı bir çok biçimde ve anlayışla açıklanabilir. Mekanın düşüncede ve pratik olarak yaratılmasının veya üretilmesinin, mimarlığın asal eylemi veya odağı olarak, ilgili zamanın barındırdığı teknolojik, kültürel, sosyal, felsefik veya yapısal verilerle ilişkili bir kavrama biçiminin sonucu olduğu; mekanın yaratılması veya üretilmesine yönelik ifadeleri araştırmanın da zamana, kuramsal okuma biçimine ve mimarlığa etki eden, örneğin teknoloji veya kültür gibi unsurlara bağlı olarak anlam kazandığı söylenebilir. Bu çalışma, mekanın yaratılmasına ilişkin kuramsal ve pratiğe yönelik ifadelerin, zamana ve koşullara göre, farklı etkenler bağlamında, farklı içerikler edinebileceği ve güncel koşullarda yapılacak yeni okumaların, farklı mekan kavrayışları olarak, yeni anlamlar üretebileceği tartışılmasını motivasyonunun kaynağı olarak görür. Bu bağlamda, örneğin bugünlerde, dijital üretim ve yazılım teknolojilerinin sağladığı olanakların mekanın yaratılması ve üretilmesine yaptığı etkinin araştırılması, güncel mimarlığın mekanın yaratılmasına yönelik tavırlarını anlamak ve bir mekan okuması oluşturmak için bir araştırma ve tartışma alanı doğurmuştur. Mekanın üretilmesi ve güncel teknolojilerin buna etkisinin sorgulanması olarak genellenebilecek bu araştırmanın mekanın yaratımı ve üretimi bakımından, dijital teknolojiler öncesi mekan üretimi göz önüne alındığında, geçmişten farklı anlayış ve yöntemleri kavramayı gerektirdiği iddia edilebilir. Böylece, mimarlık alanına etki eden teknoloji gibi bir faktörün ve de bundan önce mekanın yaratımı ve üretimine yönelik içeriğin, bugün güncel mimarlıkta mekansal üretimlerimizi düşünce ve pratik alanlarda nasıl etkilediği ve geçmişe göre neyin farklılaştığı üzerinden kuramsal bir tartışma yürütülmüştür. Bu çalışma, teknoloji ile birlikte güncel mimarlığın mekansal üretimlerinde, mimari tektonikler alanında, oluşan veya oluşacak değişim ve dönüşümleri tartışmaya açmıştır. Klasik ve dijital tektonik anlayışların günümüzde birbirlerine yönelik olanaklılıklarının olduğunu ve olanaklılıkların kavranmasının yeni tektonik anlayışın tanımlanması veya kavranmasını sağlayabileceğini iddia etmektedir. Bu çerçevede bu çalışma öncelikle James Gibson'ın olanaklılık kavramını kuramsal dayanak noktası haline getirmiş ve araştırmıştır. Sonrasında, bu araştırmanın sonuçları bağlamında eğitim alanında deneysel bir çalışma planlamıştır. TOBB ETÜ Mimarlık Bölümü 1. Sınıf düzeyinde yürütülen Yapı Teknolojileri MIM107 ve MIM108 dersleri kapsamında oluşturulan bu deneysel çalışma yeni tektonik anlayışın içeriğinin araştırılmasını ve tanımlanmasını sağlamıştır. Bu tez sonuçta klasik ve dijital tektonik anlayışlara bağlı olan; onlardan varlık bulan hibrit tektoniklerin kuramsal bir araştırma ve deney alanı olarak, mimari kuram ve pratiğin ilgili tüm alanlarında farklı ve yenilikçi yaklaşımları oluşturulabileceği sonucuna ulaşmıştır.