Danimarka'da din eğitimi

Bu çalışmada Danimarka ilköğretim okullarındaki din eğitimi, ilköğretimin tarihi süreç içerisinde geçirmiş olduğu dönüşüm ve bugünkü din eğitimine yapmış olduğu etkiler ile din eğitiminde uygulanmakta olan metotlar incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yönteminden faydalanılarak, Danimarka'daki genel eğitim ve din eğitimi üzerine kaleme alınmış olan güncel literatür taranmış ve Eğitim Bakanlığının çıkarmış olduğu kanunlar ve yönetmenlikler incelenmiştir. Çalışmada öncelikle ülkenin demografik yapısı, aile yapısı, dini yapısı ve kilise hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Sonraki bölümlerde ise Danimarka ilköğretim okullarının tarihi süreci, ilköğretim okullarının günümüzdeki durumu, din eğitimin tarihi süreç içerisinde geçirmiş olduğu değişim ve dönüşüm, din dersinin kanuni dayanağı, amaçları, içeriği ve metotları üzerinde durulmuştur. Ayrıca Hristiyanlık Bilgisi dersinde İslam'ın konu edilmesine de değinilmiştir. Din eğitimi öğretmenlerinin almış oldukları eğitim konu edinilerek eğitim fakültelerinde öğrenim gördükleri tespit edilmiştir. Din eğitimi, genel eğitimin şekillenmesindeki önemli rolü nedeniyle Danimarka toplumunun günümüzdeki gelişmişliğine katkıda bulunmuştur. Din eğitimi, geçmişte üstlenmiş olduğu görev sorumluluğunu günümüzde kimlik ve kültür üzerinden devam ettirmektedir. Danimarka'da din eğitimi, tarihi süreç içerisinde farklı isimlere, yapıya ve hedeflere sahip olsa da günümüzde ilköğretimin bütün sınıflarında zorunlu olarak okutulmaktadır. Fakat ders öğretiminin önceliğini, Evangelist-Lutheryan Hristiyanlık doktrini oluşturmaktadır. Bunun nedeni ise, ulus devletin savunulması ve milli kimliğin korunmasına karşı duyulan endişedir. Hristiyanlığın, geçmişte olduğu kadar günümüzde de Danimarka toplumunun bütünlüğü, ulusal kimliği, kültürü için belirleyici ve ayırt edici bir unsur olduğu, devletin kendi milli kimliğini oluşturma ve bu doğrultuda bir vatandaş yetiştirme politikasında ciddi misyonlar yüklendiği görülmüştür. Bununla birlikte anayasa ve demokratik özgürlükler çerçevesinde isteyen ebeveynler ders yılı başında okul yönetimine bildirerek çocuklarını din dersinden muaf tutabilmektedirler. Ülkedeki din dersi, 1975 yılından çıkarılan eğitim yasasıyla birlikte mezhepler üstü bir nitelik kazansa da çoğunluğun inancı olan Evangelist-Lutheryan Hristiyanlık anlayışının ağırlıklı olduğu bir ders olmaya devam etmektedir. Ülkede Hristiyanlıktan sonra ikinci büyük din konumunda olan İslam hakkında, ancak diğer büyük dünya dinleriyle birlikte 8. ve 9. sınıflarda bilgiler aktarılmaktadır. Din eğitiminin amacı doğrultusunda 2019 yılında yayınlanan yeni müfredat kitapçığından itibaren derste, dine dair hem bilimsel ve teolojik hem de etik felsefi bir bakış açısı kazandırılarak öğrencilerin din fenomeni hakkında nüanslı bir anlayış geliştirmeleri sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışma, geçmişte genel eğitimin ve din eğitiminin iç içe geçmiş olduğu Danimarka'da, bu tarihi tecrübenin günümüze pozitif bir şekilde aktardığını göstermesi bakımından önemlidir.