Dapagliflozin'in tekrarlanan maruziyet durumunda reprodüktif ve kardiyotoksik etki potansiyeli ve mekanizmasının aydınlatılması

Sodyum bağımlı glikoz transport protein 2 (SGLT2) inhibitörü olan Dapagliflozin böbrekten glikoz atılımını sağlayarak, diğer antidiyabetik ilaç gruplarından farklı bir şekilde ve insülinden bağımsız etkisiyle, hiperglisemiyi kontrol altına almayı amaçlayan antidiyabetik bir ilaçtır. Dapagliflozin üriner glikoz atılımı ile kan glukoz düzeylerini, HbA1c değerini, hipertansiyonu ve insulin direncini iyileştirici etkiler gösterir. Sık gözlenen advers etkiler ortostatik hipotansiyon, dehidratasyon, glikozürinin sebep olduğu idrar yolu enfeksiyonları ve genital enfeksiyonlar gibi etkilerdir. Vaka çalışmaları, klinik araştırmalar ve in vivo çalışmalar ile ilaca bağlı advers etkiler sıklıkla güncellenmekte ve bu sebeple de Dapagliflozin ek izleme tabi ilaçlar arasında yer almaktadır. Çalışmamızda, 250-300 g genç yetişkin erkek Sprague-Dawley türü sıçanlarda diyabet Streptozotosin ile indüklendi. Dapagliflozin (10 mg/kg) 28 gün boyunca diyabetik sıçanlara oral gavaj yoluyla verildi. Hayvanlar 28. günün sonunda kurban edildikten sonra plazmada biyokimyasal ve hormonal analizler, kalp ve testislerde histolojik incelemeler, sperm sayımı ve morfolojik inceleme yapıldı. Elde edilen veriler tek yönlü ANOVA ile değerlendirildi. Bu çalışmanın sonucunda; diyabet oluşumu ile hayvanlarda (i) seminifer tübüllerde apoptoz indüksiyonu ve oksidatif hasar oluşumu görüldüğü, testis dokusu ve sperm morfolojisinde değişim şeklinde reprodüktif sistem hasarlarının meydana geldiği; (ii) miyofibril yapısının ve miyokard düzenlenmesinin bozulduğu, kalpte oksidatif hasar meydana geldiği gözlenmiş (iii) bu hasarların DAPA uygulanan diyabetik hayvanlarda daha düşük ve kontrol grubuna yakın miktarlarda olduğu tespit edilmiştir. DAPA erkek üreme sistemi ve kardiyovasküler sistem üzerinde belirgin bir toksik etki oluşturmamıştır. Elde edilen sonuçların, DAPA'nın riskleri ve olası etkileri açısından literatüre katkı sağlayacağına inanılmaktadır.