Davranışsal finans çerçevesinde mali suçların incelenmesi

Bu çalışmada nüfus yoğunluğu, enflasyon, GSYH, ortalama hanehalkı büyüklüğü, kır nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı ve eğitim oranları gibi çeşitli faktörlerin mali suçlar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, mali suçların veya ekonomik suçların finansal ve sosyal etkilerinin neler olduğu ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 2008 ve 2020 yılları arasında Türkiye'de işlenen mali suçlardan hüküm giyenler ile diğer faktörleri içeren bir veri seti hazırlanmıştır. Veri setinde 81 ile ait veriler bir araya getirilmiştir. Mali suçların toplam suçlar içindeki payı hesaplanarak ilişkili olduğu düşünülen faktörler Panel Veriler kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Analizde kullanılan Havuzlanmış EKK (En Küçük Kareler), Sabit Etkiler, Rassal Etkiler ve Genelleştirilmiş Momentler Metodu (GMM) gibi ekonometrik yöntemlerle, zamana bağlı değişiklikler ve bireysel değişkenler, bu çalışmada analiz edilen faktörlerden elde edilen sonuçlar doğrultusunda araştırmanın amacının daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Elde edilen bulgular mali suçlar ile nüfus yoğunluğu, enflasyon, GSYH, ortalama hanehalkı büyüklüğü, kır nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı ve eğitim oranları arasında bir ilişkinin olduğunu göstermektedir. Mali suç türlerinden bir tanesi olan İcra ve İflas Kanunu'na muhalefet suçları ise ayrıca test edilerek nüfus yoğunluğu, enflasyon, ortalama hanehalkı büyüklüğü, kır nüfusunun toplam nüfus içindeki oranı ve eğitim oranları arasında bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar arasında en dikkat çekici olan bulgu enflasyon arttıkça İcra ve İflas Kanunu'na muhalefet suçu işlenme olasılığının azalmasıdır. Bu sonuç, insanların yüksek enflasyon ortamında finansal baskı nedeniyle daha fazla hukuki problemle muhatap olması beklentimizin aksine bir durumu ortaya koyduğu için ilginç bir bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez ile mali suçların veya ekonomik suçların işlenme saikleri davranışsal finans yardımıyla tespit edilmeye çalışmış ve bu saiklerin önlenmesine ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Çalışmada ayrıca ülkelerin en önemli gelir kaynakları arasında yer alan vergi gelirlerinin kayba uğramasının önlenmesi ve diğer ekonomik zararların önlenmesine ilişkin önerilerde bulunulmuş ve faydalı olabileceği düşünülen politika önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Davranışsal Finans, Mali Suç, Ekonomik Suç, İcra ve İflas Kanunu