Deprem sürecinin öğretmenlerin örgütsel bağlılık davranışlarına yansıması

Bu çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremini doğrudan deneyimleyen Adıyaman ilinde görevli öğretmenlerin örgütsel bağlılık davranışlarını ve bu bağlılığı etkileyen faktörleri nitel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Olgubilim deseninde tasarlanan araştırmada ölçüt örnekleme yoluyla seçilen 31 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler, betimsel ve içerik analizi teknikleri kullanılarak çözümlenmiş; öğretmen bağlılığının duygusal, normatif ve devamlılık boyutlarına ilişkin temalar oluşturulmuştur. Bulgular, depremin öğretmen kimliğini yeniden tanımlayan güçlü bir kırılma noktası olduğunu ve özellikle duygusal ile normatif bağlılık boyutlarını iki yönlü biçimde etkilediğini göstermiştir. Öğrencilerle yeniden kurulan bağ, meslektaş dayanışması, okul yönetiminin zamanında ve şeffaf desteği, sağlam fiziki koşullar ile psikososyal müdahaleler bağlanmayı güçlendirici unsurlar olarak öne çıkarken; iletişim kopuklukları, güvenlik kaygısı, yetersiz hizmet-içi eğitim ve eksik yönetsel destek bağlılığı zayıflatan başlıca etmenler olarak belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin kariyer hedeflerinin kriz sonrasında ya korunduğu ya da değer hiyerarşisi değişimine bağlı olarak yeniden yapılandırıldığı saptanmıştır. Sonuç olarak, afet sonrası eğitim örgütlerinde sürdürülebilir örgütsel bağlılık için fiziksel güvenliğin sağlanması, kapsayıcı psikososyal destek hatlarının kurulması, ihtiyaç temelli ve sürekli hizmet-içi gelişim programlarının uygulanması ve katılımcı yönetişim pratiklerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: örgütsel bağlılık; öğretmenler; deprem; okul iklimi; psikososyal destek.