Çörek otu (Nigella sativa L.) yağı ve ekstresi kullanılarak geliştirilen timokinon yüklü nanoemüljellerin geliştirilmesi ve cilt üzerinden etkinliğinin artırılması

Nigella sativa (çörek otu), başta antioksidan, antiinflamatuvar ve antikanserojen özellikleri olmak üzere çok sayıda terapötik etkisiyle bilinen tıbbi bir bitkidir. Bu etkiler, büyük ölçüde biy-olojik olarak aktif bileşeni olan timokinona (TQ) atfedilmektedir. Ancak TQ'nun suda düşük çözünürlüğü ve kararsız yapısı, topikal uygulamalardaki terapötik etkinliğini sınırlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, n-heksan ile ekstrakte edilmiş çörek otu yağı ve polifenol açısından zengin eta-nol ekstresi kullanılarak, timokinon açısından zengin bir nanoemuljel sisteminin geliştirilmesi ve karakterize edilmesidir. Böylece topikal biyoyararlanımın ve biyolojik etkinliğin artırılması hedeflenmiştir. Çörek otu yağı n-heksan kullanılarak ekstrakte edilmiş (%31.5 verim) ve etanol ekstre-si %11.25 verimle elde edilmiştir. Farklı oranlarda yağ, ekstre ve yüzey aktif madde içeren dört nanoemülsiyon formülasyonu (1NP–4NP) yüksek hızlı homojenizasyon yöntemiyle hazırlanmıştır. Bu formülasyonlar arasında, çift-yüklemeli 3NP, yaklaşık 50 nm damlacık boyutu, düşük polidis-persite indeksi (~0.2) ve –25 mV zeta potansiyeli ile üstün fizikokimyasal özellikler göstermiş ve kolloidal stabiliteyi kanıtlamıştır. FTIR analizleri, aktif bileşiklerin kimyasal bütünlüğünü koruyarak başarıyla enkapsüle edildiğini ve bozulmaya uğramadığını doğrulamıştır. HPLC ve GC-FID kantitatif analizleri, 3NP formülasyonunun yüksek düzeyde TQ yüklemesi (~240 µg/mL) sağladığını ortaya koymuştur. HPTLC ve antioksidan testleri (DPPH, CUPRAC), birden fazla antioksidanın sinerjik etkisini doğrulamıştır. NaCMC ile formüle edilen 3NP nanoemuljeli, optimal viskozite, biyoadezyon ve yayıla-bilirlik özellikleri sergilemiştir. İn vitro salım ve ex vivo domuz derisi permeasyon çalışmaları, 3NP formülasyonunun diğerlerine kıyasla TQ salımını anlamlı şekilde artırdığını göstermiştir. MTT sitotoksisite testleri, melanom hücreleri üzerinde seçici toksisite gösterirken, normal fibro-blast hücreler üzerinde minimal etki bildirmiştir. Bu bulgular, terapötik potansiyelinin güçlü olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çift fazlı Nigella sativa nanoemuljel (3NP) formülasyonu, gelişmiş topikal kozmesötik uygulamalar için umut vadeden bir platform olup, ileri in vivo çalışmalar ve uzun dönem stabilite testleri ile desteklenmesi gerekmektedir.