Doğu Anadolu bölgesinin zemin kar yükü haritasının oluşturulması ve çatı kar yüklerinin belirlenmesi

Türkiye coğrafi konumu nedeniyle mevsimsel olarak kar yağışı etkisinde olan bir ülkedir. Bu yüzden yapılacak yapılar için çatı kar yüklerinin doğru olarak belirlenmiş olması gerekmektedir. Bu durum öz ağırlıkları küçük olan çelik yapılar açısından özellikle önem taşımaktadır. Çatı kar yüklerinin doğru belirlenememiş olmasından dolayı, Türkiye'de özellikle kar yağışının fazla olduğu bölgelerde çatı hasarlarına ve çatı çökmelerine sıkça rastlanmaktadır.Bu çalışmada, Doğu Anadolu bölgesindeki çatıların kar yüklerinin doğru bir şekilde belirlenebilmesi için, Doğu Anadolu bölgesindeki ve bu bölgeye komşu illerdeki DMİ'ye ait 42 adet istasyondan elde edilen kar verileri kullanıldı. Bu istasyonlar için ortalama tekerrür süresi (OTS) 50 yıl ve 100 yıl olan zemin kar yükleri, istatistik analiz yöntemleriyle belirlendi. Zemin kar yükünün Doğu Anadolu bölgesindeki değişimini elde etmek amacıyla istasyonlar için belirlenen 50 yıllık ve 100 yıllık zemin kar yükleri kullanılarak CBS teknikleri yardımı ile bölgenin normalize edilmiş zemin kar yükü haritaları oluşturuldu. Bu haritalardaki herhangi bir noktanın değerini bulmak için 2 parametreye göre değişen bir formül kullanıldı. Formülden bağımsız zemin kar yükü haritaları elde etmek için daha önceden oluşturulan normalleştirilmiş zemin kar yükü haritaları ile rakım haritası CBS teknikleri yardımıyla birleştirildi ve her nokta için değer veren zemin kar yükü haritaları oluşturuldu. İstatistiksel yöntemler kullanılarak elde edilen zemin kar yükleri ve haritalardan elde edilen normalize edilmiş zemin kar yükleri, TS498 ve TS 7046'nın önerdiği zemin kar yükleri ile karşılaştırıldı. Gerekli görülen kısımlarının güncellenmesi için önerilerde bulunuldu. Ayrıca ANSI/ASCE 7-05, TS 498 ve TS 7046 standartlarının önerdiği dönüşüm katsayıları kullanılarak beşik çatılar için kar yükleri hesaplandı ve sonuçlar tablo halinde verildi. Bu sonuçlara bağlı olarak değerlendirme yapıldı.Elde edilen sonuçlar Türk standartlarının önerdiği değerlerle karşılaştırıldığında, TS 498'in Doğu Anadolu bölgesi için önerdiği zemin kar yüklerinin büyük çoğunlukta emniyetsiz olduğu, TS 7046'nın istatistiksel analiz yönteminin her durumda ekonomik olmadığı görülmüştür.