e-Spor’un Psikosomatik ve Fiziksel Parametreler Üzerine Etkisi

Çalışma, e-Spor’un psikosomatik ve fiziksel parametreler üzerine etkilerini araştırmak ve kontrol grubu ile karşılaştırmak amacı ile yapıldı. Çalışmaya, yaşları 18-35 yıl arasında olan, 51 e-Sporcu ve 51 e-Sporcu olmayan birey olmak üzere toplam 102 kişi katıldı. Bireylerin sosyodemografik bilgileri kaydedildi. Fiziksel parametreler kapsamında ağrı ve gün sonu yorgunluğu Görsel Analog Skalası (GAS) ile, fiziksel aktivite seviyesi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form (UFAA-KF) ile, kas iskelet sistemi ağrı varlığı Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi (GNKİSA) ile, postür değerlendirmeleri New York Postür Değerlendirme Ölçeği (NYPDÖ) ve Posture Screen Mobile (PSM) ile, üst ekstremite fonksiyonel durumları Kol, Omuz Ve El Sorunları Hızlı Anketi (QDASH) ile, skapular açı Lateral Skapular Kayma Testi (LSKT) ile, oturma postürü Çalışanın Üst Ekstremite Değerlendirme Formu (ÇÜEDF) ile, baş postürü Kraniyovertebral Açı (KVA) yöntemi ile ve baş eklem hareket açıklığı Elektrogonyometre ile değerlendirildi. Psikosomatik parametreler kapsamında mental durum değerlendirmesi Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASÖ-21) ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile, internet bağımlılığı ise Young İnternet Bağımlılığı Testi – Kısa Form (YİBT-KF) kullanılarak değerlendirildi. Veri analizlerine göre grupların sosyodemografik özelliklerinde vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi (VKİ), göz problemi ve gözlük kullanma durumu hariç benzer sosyodemografik özelliklere sahip oldukları saptandı (p>0,05). Gruplar arasında günlük bilgisayar kullanma/oynama sürelerinde yüksek düzeyde anlamlı farklılıkların olduğu (p≤0,01), ancak telefon kullanımında anlamlı farklılığın olmadığı bulundu (p>0,05). Gruplar arası karşılaştırmalarda bireylerin aktivitedeki ağrı durumu, uyku kalitesi, internet bağımlılığı, oturma postürü ve postür analizleri incelendiğinde ileri derecede anlamlı fark bulundu (p≤0,01). Yine gruplardaki bireylerin LSKT değerleri, kraniyovertebral açı, istirahat ağrısı ve gün sonu yorgunluk durumları, depresyon, anksiyete, stres durumları, fiziksel aktivite değerleri ve üst ekstremite fonksiyonel durumlarında da istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu tespit edildi (p<0,05). GNKİSA sonuçlarında iki grup arasında boyun, el/el bileği ve bel bölgelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilip (p<0,05), diğer vücut bölgelerinde anlamlı farklar bulunamadı (p>0,05). PSM sonuçları incelendiğinde baş ve omuzun bazı parametrelerinde anlamlı farklar bulunurken (p<0,05) diğer bölgelerde anlamlı farklar saptanmadı (p>0,05). Eklem hareket açıklığı sonuçlarında ise sağ servikal rotasyonda anlamlı fark bulunmazken (p>0,005), sol servikal rotasyonda anlamlı fark elde edildi (p<0,005). Çalışma sonucunda, e-Sporcuların yaptıkları sporla ilişkili olarak üst ekstremitelerinde fiziksel problemlerle karşılaşabileceği, ayrıca psikosomatik yönden de negatif etkilenebileceği görüldü. Anahtar Kelimeler: e-Spor, elektronik spor, kas iskelet sistemi problemleri, ağrı, uyku kalitesi, fiziksel aktivite